آرشیو تصاویر ماه گرفتگی‌ها طی سال‌های گذشته جمع آوری از آقای علی ابراهیمی سراجی @nojuum

نسخه PDF  مجله اسکای اند تلسکوپ(sky&telescope) چاپ شده در سپتامبر 2025 @nojuum

بیش از ۳۰۰ میلیون کیلومتر تا نزدیکترین تعمیرگاه فاصله است!! در ۶ اوت ۲۰۲۵ (۴۶۲۱‌مین روز مریخی)، مریخ‌نورد کنجکاوی ناسا با استفاده از دوربین Mars Hand Lens Imager (MAHLI) که روی برجک انتهای بازوی رباتیک آن نصب شده است، تصویری دقیق از یکی از چرخ‌های خود ثبت کرد. بررسی این تصویر نشان می‌دهد که چرخ‌ها بر اثر سال‌ها حرکت بر سطح سنگلاخی مریخ و برخورد مداوم با سنگ‌های تیز، دچار فرسودگی و آسیب شده‌اند. در اثر سال‌ها حرکت روی سزح ناهموار مریخ، الگوی زیگزاگ روی چرخ‌ها آسیب دیده و ترک‌هایی در آن دیده می‌شود. این تصویر بخشی از آرشیو رسمی ناسا است و جزئیات آن به دانشمندان کمک می‌کند تا میزان فرسودگی تجهیزات در محیط خشن مریخ را ارزیابی کنند. سیاره سرخ‌فام مریخ، در حال حاضر در فاصله‌ حدود ۳۲۴ میلیون کیلومتر از زمین قرار دارد. این سیاره که اکنون در آسمان روزگاهی و در صورت فلکی دوشیزه واقع است، همزمان با غروب خورشید در غرب آسمان ناپدید می‌شود؛ بنابراین، شانس چندانی برای مشاهده آن وجود ندارد. @nojuum

‏•رد سبز رنگی که در تصویر دیده می‌شود، شهاب واره ای است که در سال ۲۰۱۶ هنگام عکاسی نجومی از کهکشان آندرومدا ثبت شده است. بر اساس داده‌های مطالعات بارش شهابی ناسا، مسیر آن با بارش شهابی «دلتا آکوارییدهای جنوبی» همخوانی دارد. ‏•این عکس که توسط «فریتس هلموت همرش» از آسمان تاریک تنریفه گرفته شده، هم‌زمانی نادری را به تصویر می‌کشد که یک شهاب‌ واره دقیقاً در راستای کهکشان آندرومدا (در فاصله ۲.۵ میلیون سال نوری) دیده میشود. ‏این اتفاق نزدیک به اوج بارش شهابی برساوشی رخ داده، اما امسال (۲۰۲۵) این اوج به دلیل ماه تقریباً کامل در شب‌های ۲۱و۲۲مرداد۱۴۰۴ کم‌نورتر خواهد بود. ‏•رنگ سبز این شهاب‌ واره ناشی از گازهای یونیزه‌شده، مانند منیزیم، است که هنگام ورود به جو زمین تبخیر میشوند. ‏این پدیده با تحلیل طیف‌سنجی که در مطالعه‌ی «طیف‌های شهاب‌سنگ» توسط «بورویچکا و همکاران» در سال ۲۰۰۱ ارائه شده، تأیید می‌شود و باور رایج مبنی بر اینکه همه‌ی شهاب‌ ها سفید هستند را به چالش میکشد. ‏⁧ . ⁩ @nojuum

ضمناً دیشب و امشب ۲۱ و ۲۲ مرداد زمان اوج رصد بارش شهابی برساوشیست که متاسفانه به دلیل حضور ماه با فاز ۸۰ درصد دیشب و امشب دور و بر ۷۶ درصد قابل مشاهده دلچسبی نیست.😞

تعریف علمی شهاب واره،شهاب و شهاب سنگ: جرمی که در فضای میان‌سیاره‌ای حرکت می‌کند و هنوز وارد جو زمین نشده است، شهاب‌واره (meteoroid) نام دارد. هنگامی که شهاب‌واره وارد جو زمین می‌شود، بر اثر برخورد شدید با مولکول‌های هوا، اصطکاک و فشار دینامیکی، دمای آن به‌سرعت افزایش یافته و بخشی یا تمام جرم آن تبخیر و متلاشی می‌شود؛ در این مرحله پدیدهٔ نورانی حاصل را شهاب (meteor) می‌نامند. اگر بخشی از جرم اولیه در این فرایند باقی بماند و به سطح زمین برسد، قطعهٔ باقیمانده را شهاب‌سنگ (meteorite) می‌نامند. @nojuum

🌠خسوف کامل، مهم‌ترین رویداد نجومی تابستان مهم‌ترین رویداد نجومی تابستان ۱۴۰۴، وقوع یک ماه‌گرفتگی کلی در ۱۶ شهریور است. این خسوف، اولین ماه‌گرفتگی کلی پس از ۷ سال خواهد بود که تمام مراحل آن از ایران قابل مشاهده است. 🔷️جزئیات ماه‌گرفتگی ۱۶ شهریور آغاز ماه‌گرفتگی نیم‌سایه‌ای: ساعت ۱۸:۵۸ – تشخیص این مرحله با چشم غیرمسلح دشوار است. شروع ماه‌گرفتگی جزئی: ساعت ۱۹:۵۷ – قرص ماه وارد سایه زمین می‌شود. آغاز خسوف کلی: ساعت ۲۱:۰۰ – قرص کامل ماه وارد سایه زمین می‌شود. اوج ماه‌گرفتگی: ساعت ۲۱:۴۱:۴۶ – میانه خسوف کلی. پایان خسوف کلی: ساعت ۲۲:۲۳ – قرص ماه به‌تدریج از سایه زمین خارج می‌شود. 🔶️ رنگ ماه در خسوف کاظم کوکرم،سخنگوی کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران گفت: در جریان ماه‌گرفتگی، بخش قرمز طیف نور خورشید پس از عبور و پراکندگی در جو زمین، بر سطح ماه بازتابیده و موجب ایجاد رنگ آجری یا نارنجی در قرص ماه می‌شود. به گفته وی استفاده از اصطلاح «ماه خونین» که گاه در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود، صرفاً یک بدعت فضای مجازی است و از نظر علمی ارتباطی با ماه‌گرفتگی ندارد. @nojuum

این روزها هر صبح یک ساعت قبل از طلوع خورشید در افق شرقی غوغای زیباییست. مقارنه سیاره مشتری با سیاره ناهید در صورت فلکی جوزا یا دو پیکر این صحنه زیبا و فراموش نشدنی را از دست ندهید. @nojuum