شب یلدا؛ بلندترین شب سال از نگاه نجوم شب یلدا، آخرین شب پاییز و بلندترین شب سال، یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که با آیین‌های ویژه‌ای چون گردهمایی خانوادگی، خوردن هندوانه و انار، و خواندن اشعار حافظ گرامی داشته می‌شود. اما فراتر از جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی، این شب ریشه‌ای عمیق در پدیده‌های نجومی دارد. علت نجومی شب یلدا زمین در مدار خود به دور خورشید حرکت می‌کند و محور چرخش آن حدود ۲۳٫۵ درجه نسبت به صفحه مدار کج است. همین کجی محور زمین باعث تغییر طول روز و شب در طول سال می‌شود. در نیم‌کره شمالی، زمانی که خورشید به موقعیت مدار رأس‌الجدی (Tropic of Capricorn) می‌رسد، پدیده‌ای به نام انقلاب زمستانی (Winter Solstice) رخ می‌دهد. در این روز: - خورشید کوتاه‌ترین مسیر را در آسمان طی می‌کند. - ارتفاع خورشید در ظهر به کمترین مقدار سال می‌رسد. - زمان طلوع خورشید دیرتر و زمان غروب زودتر از همیشه اتفاق می‌افتد. نتیجه این شرایط آن است که روز کوتاه‌ترین و شب بلندترین در طول سال می‌شود. این همان شب یلداست که در ایران معمولاً با تاریخ ۳۰ آذر تا اول دی مصادف است. یلداتون مبارک 💐 @nojuum

تصویر اولیه هلال ماه رجب ۱۴۴۷ دولت آباد اصفهان عکس از علی رحیمی

تصویر هلال ماه رجب ۱۴۴۷ زمان رصد: یکشنبه ۳۰ دی ۱۴۰۴ برابر با ۲۱ دسامبر ۲۰۲۵ و ۳۰جمادی الثانیه ۱۴۴۷ مکان رصد: اصفهان . دولت آباد . کمربندی شهر دولت آباد به دستگرد - زمان غروب خورشید: ساعت ۱۷:۰۱ - زمان غروب ماه: ساعت ۱۸:۰۲ - مدت مکث ماه پس از غروب خورشید: ۶۱ دقیقه - ارتفاع ماه در لحظه غروب خورشید: ۹ درجه و ۵ دقیقه قوسی - فاز ماه در لحظه غروب خورشید: ۲/۱ درصد - جدایی زاویه‌ای میان مرکز ماه و مرکز خورشید: ۱۷ درجه و ۴ دقیقه قوسی - سن ماه: ۳۵ ساعت و ۴۸ دقیقه به اتفاق تعدادی از علاقمندان به رصد هلال ماه از ساعت ۱۶ در رصدگاه فوق الذکر حاضر و پس از نصب ابزار در ساعت ۱۷ و ۳ دقیقه موفق به رویت هلال با ابزار شدیم و ۱۰ دقیقه بعد موفق شدیم هلال را با چشم غیر مسلح نیز رویت نماییم. @nojuum

لحظه پرتاب ماژول ماه نشین آپولو ۱۷ از سطح کره ماه و سپس اتصال آن به فضاپیمای فرماندهی این پرواز آخرین پرواز انسان‌ها از سطح ماه بود و تا کنون هیچ انسانی دوباره به ماه برنگشته است. @nojuum

در آرامش و سکوت این ویدیو را ملاحظه کنید👆 @nojuum

سنگین‌ترین ماهواره ایران یکشنبه پرتاب می‌شود 🔹ماهواره سنجشی «پایا» (طلوع ۳) که به همت متخصصان شرکت صنایع الکترونیک ایران (صاایران) و سازمان فضایی ساخته شده، رکورد جدیدی را ثبت کرد. 🔹این ماهواره با وزن ۱۵۰ کیلوگرم، سنگین‌ترین ماهواره بومی کشور است که تاکنون در مسیر پرتاب قرار گرفته است. اما ویژگی‌های پایا فقط به ابعادش ختم نمی‌شود؛ این ماهواره برای اولین بار در کشور از فناوری تصویربرداری آینه‌ای بهره می‌برد که آن را به پیشرفته‌ترین ماهواره تصویربرداری ایران تبدیل کرده است. 🔹دقت تصاویر این ماهواره با کمک هوش مصنوعی به ۳ متر می‌رسد! پایا نه تنها در کیفیت و وسعت تصویربرداری نسبت به نسل‌های قبلی جهش بزرگی داشته، بلکه به سیستم پیشرانش فضایی مجهز است. 🔹این یعنی قابلیت مانور و اصلاح مدار در فضا را دارد که عمر عملیاتی آن را به حداقل ۳ سال افزایش می‌دهد. این دستاورد حاصل تلاش بیش از ۸۰ درصدی بخش خصوصی و دانش‌بنیان کشور است. @nojuum

سحابی بسیار زیبا درخت کریسمس یا ان جی سی ۲۲۶۴ ngc2264 کانال نجوم و شگفتی‌های آسمان @nojuum

سحابی درخت کریسمس: منطقه ستاره‌زا که با نام «ان‌جی‌سی ۲۲۶۴»(NGC 2264) فهرست‌بندی شده، یک آرایش زیبا اما پیچیده از گاز و غبار میان‌ستاره‌ای است که در فاصله حدود ۲۷۰۰ سال نوری از ما در صورت فلکی کم‌نور اما خیال‌انگیز «تک‌شاخ»(Monoceros) قرار دارد. این آسمان‌خراش فصلی که به سمت استوای آسمان و نزدیک صفحه کهکشان راه شیری ما دیده می‌شود، سحابی‌های گسیلشی قرمزرنگی را در بر دارد که توسط نور پرانرژی ستاره‌های تازه متولدشده برانگیخته شده‌اند و با ابرهایی از غبار تیره میان‌ستاره‌ای در هم می‌آمیزند. در جایی که ابرهای غبار در نزدیکی ستاره‌های داغ و جوان قرار دارند، نور ستاره‌ها را نیز منعکس می‌کنند و سحابی‌های بازتابی آبی‌رنگ را تشکیل می‌دهند. در واقع، ستاره متغیر درخشان S تک‌شاخ در مهی به رنگ آبی در نزدیکی مرکز غوطه‌ور است. ستاره‌های ان‌جی‌سی ۲۲۶۴ که با یک طرح مثلثی ساده در بالای «S تک‌شاخ»(S Monocerotis) قرار گرفته‌اند، به عنوان «خوشه ستاره‌ای درخت کریسمس»(Christmas Tree star cluster) شناخته می‌شوند. سحابی مخروط که توسط نور پرانرژی ستاره‌ها شکل گرفته است، به صورت وارونه در رأس این درخت کریسمس کیهانی قرار دارد و پوست غبارآلود و درهم‌پیچیده گاز و غبار درخشان زیر درخت نیز «سحابی خز روباه»(Fox Fur Nebula) نامیده می‌شود. این نمای تلسکوپی غنی، حدود ۱.۵ درجه یا سه ماه کامل را از بالا تا پایین آسمان به نمایش می‌گذارد و تقریباً ۸۰ سال نوری را در فاصله ان‌جی‌سی ۲۲۶۴ پوشش می‌دهد. @nojuum

کمربند سیارکی: بعد از آن که هرشل اورانوس را کشف کرد اختر شناسان در جستجوی کشف سیاره های بیشتر برآمدند. کشف سیاره شهرت زیادی به همراه داشت و این بر تلاش اختر شناسان می افزود. از این گذشته به نظر می رسید که طبق قانون تیتوس- بود سیاره ناپیدایی میان مدار مریخ و مشتری وجود دارد. این قانون یکی از ویژگیهای عجیب مدار سیاره ها را بیان می کند.بدنبال تلاشهای زیاد بعد از چندین سال تعداد زیادی سیارک کشف شد.بیشتر سیارکهای منظومه شمسی در فاصله 2 تا4 واحدنجومی (یا 300 میلیون تا 600 میلیون کیلومتر)ودر منطقه ای به نام کمربند اصلی سیارکی دور خورشید و بین مدار سیاره مریخ ومشتری می چرخند یعنی فاصله آنها تا خورشید بیشتر از فاصله مریخ وکمتر از فاصله مشتری است. در مورد شکل گیری سیارکها عقیده بر این است که آنها در همین منطقه شکل گرفته ودر واقع تکه های یک پیش سیاره درهمین منطقه بوده اند که گرانش سیاره مشتری مانع از سیاره شدن آن ودر نتیجه بوجود آمدن این تکه ها شده است.این وضعیت حدود 100 میلیون سال بعد از شکل گیری خورشید ومنظومه شمسی رخ داده است. دانشمندان حدس می زنند که بین 30000 تا 40000 سیارک در کمربند سیارکی وجود داشته باشد که بیش از یک کیلومتر قطر دارند.از میان سیارکها حدود سه هزار سیارک فهرست شده اند. تعداد خیلی بیشتری سیارک های کوچکتر هم وجود دارد.کمربند سیارکی بیش از 200 سیارک دارد که بیشتر از 60 مایل یا 100 کیلومتر قطر دارند. میلیون ها سیارک کوچک تر هم وجود دارد. ستاره شناسان چندین سیارک بزرگ تر پیدا کرده اند که سیارک های کوچک تری دور آنها می گردند. سیارک ها در مدارهای بیضی شکل دور خورشید می گردند. حالا اگر جاذبه سیاره غول آسای مشتری و یا برخورد اتفاقی با مریخ یا سیارک دیگری رخ دهد، آنها به بیرون از کمربند سیارکی هل داده می شوند و به سوی فضای اطراف مدار سیارات پرتاب می شوند. برای مثال ماه های مریخ، فوبوس و دیموس، ممکن است از سیارک هایی باشند که در مدار مریخ گیر افتاده اند. جرم کل سیارکها نیز در حدود 10 درصد جرم زمین تخمین زده شده واگر همه این اجرام را در کنار هم قرار داده ویک جرم واحد تشکیل دهیم قطر آن حدود 1400 کیلومتر خواهد شد بسیار کوچکتر از ماه.پراکندگی سیارکها در عرض کمربند اصلی چندان یکنواخت نیست ومی توان متوجه نواحی شد که تجمع سیارکها در آنها بیشتر است. کانال نجوم و شگفتی‌های آسمان @nojuum

سیاره مشتری تاریخ عکاسی: دسامبر ۲۰۲۵ ۵ دی ۱۴۰۴ ۵ رجب۱۴۴۷ (شرایط سی اینگ نامناسب) عکس با تلسکوپ ۱۲ اینچ مرکز نجوم ایرسا اصفهان با بر هم نهی پنج هزار عکس تهیه شده است. امتیاز عکس متعلق به : معراج غلامرضایی نجوم و شگفتی‌های آسمان @nojuum

فیلم: ماهواره‌های ایران به سکوی پرتاب منتقل شدند راکت فضایی سایوز ۲.۱-بی حامل سه ماهواره ایرانی طلوع-۳، ظفر-۲ و کوثر-۱.۵ به‌همراه ۴۹ ماهواره دیگر، از تأسیسات مونتاژ در پایگاه فضایی واستوچنی خارج شده و در حال انتقال به سکوی پرتاب است. بر اساس برنامه اعلام‌شده، این راکت قرار است ساعت ۱۶:۳۸ به وقت ایران در روز ۲۸ دسامبر (۷ دی) از پایگاه فضایی واستوچنی به فضا پرتاب شود. @nojuum

کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران، به عنوان بخشی از ساختار انجمن نجوم ایران، به‌منظور توانمندسازی، تسهیلگری و ترویج علم، و همچنین ایجاد همکاری‌های مؤثر میان فعالان حوزه نجوم آماتوری و جامعه نجوم حرفه‌ای کشور، فعالیت خود را در پنج کارگروه آغاز کرد. از میان این پنج کارگروه، کارگروه آموزشی-پژوهشی در چهار زیرگروه (شامل شناسایی مراکز آموزشی، برنامه‌ریزی آموزشی، آموزش لیدرهای نجومی و برنامه‌های پژوهشی) فعالیت خود را آغاز نموده است. زیرگروه برنامه‌ریزی آموزشی به منظور ایجاد بانک اطلاعاتی جامع از مدرسین نجوم کشور، با هدف شناسایی، ساماندهی و تقویت فعالیت‌های مدرسین نجوم آماتوری، فرم شماره ۱ "شناسایی مدرسین نجوم ایران" را تهیه کرده است. بدین وسیله از تمامی مدرسان نجوم کشور دعوت می‌شود تا با مراجعه به لینک زیر و تکمیل دقیق فرم شماره ۱ "شناسایی مدرسین نجوم ایران"، ما را از گام نخست یاری رسانند. امید است بدین طریق بتوانیم گامی مؤثر در مسیر هم‌افزایی مدرسین و تقویت همکاری‌های آموزشی در جامعه نجوم آماتوری و حرفه‌ای کشور برداریم. کمیته آماتوری انجمن نجوم ایران ایمیل: info.asiac.ir@gmail.com