مقاله ای در باب حذف ارز ترجیحی - پایگاه خبری صبح اقتصاد آنلاین،تحلیل اقتصادی،اخبار اقتصادی | پایگاه خبری صبح اقتصاد آنلاین،تحلیل اقتصادی،اخبار اقتصادی https://sobh-eqtesad.ir/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%DB%B2%DB%B8-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%DB%B5%DB%B0%DB%B0-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AA-%DA%A9%D9%85%D8%AA%D8%B1-%DB%8C/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C/ تجربه ارز ۴۲۰۰ تومانی؛ نقطه عطف یک سیاست پرهزینه اجرای سیاست ارز ۴۲۰۰ تومانی از سال ۱۳۹۷ در دولت دوازدهم، شاخص‌ ترین نمونه ارز ترجیحی در سال‌های اخیر است. این سیاست در واکنش به شوک ارزی و با هدف مهار افزایش قیمت‌ها اجرا شد. در این چارچوب، ده‌ها میلیارد دلار ارز با نرخ ثابت ۴۲۰۰ تومان برای واردات کالاهای اساسی تخصیص یافت. اما در عمل، چند اتفاق هم‌زمان رخ داد؛ نخست، اختلاف فزاینده بین نرخ رسمی و نرخ بازار آزاد، انگیزه‌های گسترده‌ای برای رانت‌جویی ایجاد کرد. دریافت‌کنندگان ارز ترجیحی بدون الزام موثر برای عرضه کالا با قیمت مصوب، در بسیاری موارد کالاها را با قیمت آزاد به فروش رساندند یا حتی ارز تخصیصی را در مسیرهای غیرتجاری به کار گرفتند. دوم اینکه نظارت ناکارآمد بر زنجیره واردات تا توزیع باعث شد یارانه ارزی به‌ جای آنکه به مصرف‌ کننده نهایی برسد، در میانه مسیر هدر برود. در نتیجه با وجود تخصیص منابع عظیم ارزی، قیمت کالاهای اساسی نه ‌تنها مهار نشد بلکه در بسیاری موارد افزایش قابل توجهی یافت. سوم، فشار بر منابع ارزی و کسری بودجه دولت تشدید شد. تأمین ارز ارزان در شرایط محدودیت درآمدهای ارزی، دولت را ناگزیر به استفاده از منابع بانک مرکزی کرد که این موضوع خود به افزایش پایه پولی و تورم دامن زد. در نهایت، مجموعه این عوامل باعث شد ارز ۴۲۰۰ تومانی به‌ عنوان یکی از پرهزینه‌ترین و کم ‌بازده‌ترین سیاست‌های اقتصادی دهه اخیر شناخته شود و در سال ۱۴۰۱ حذف شود. پیامدهای کلان ارز ترجیحی در اقتصاد ایران بررسی آثار ارز ترجیحی نشان می‌دهد که این سیاست در چند سطح به اقتصاد آسیب زده است؛ ارز ترجیحی با ایجاد قیمت‌های مصنوعی، سیگنال‌های قیمتی را مخدوش کرده و مانع تخصیص بهینه منابع شده است. تولیدکننده داخلی توان رقابت با کالای وارداتی یارانه‌ای را از دست داده و وابستگی به واردات تشدید شده است. از سوی دیگر فاصله قیمتی میان نرخ ترجیحی و نرخ بازار، بستر شکل‌ گیری شبکه‌های رانت‌جویانه را فراهم کرده است؛ شبکه‌هایی که دسترسی به ارز ارزان را به منبع سودهای کلان تبدیل کرده‌اند. همچنین پرداخت یارانه پنهان ارزی، بدون منبع پایدار به افزایش کسری بودجه انجامیده و از مسیر افزایش نقدینگی، تورم را تشدید کرده است. در واقع برخلاف هدف اولیه، یارانه ارزی بیشتر نصیب واردکنندگان و واسطه‌ها شده تا مصرف‌کنندگان نهایی، به‌ویژه دهک‌های پایین درآمدی.  نسخه تعدیل‌شده یا تکرار یک چرخه؟ پس از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، سیاست ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰  تومانی به ‌عنوان نوعی نرخ ترجیحی تعدیل ‌شده برای واردات برخی کالاها اجرا شد. این نرخ اگرچه به بازار آزاد نزدیک‌ تر بود، اما همچنان فاصله قابل توجهی با نرخ تعادلی داشت و به ‌تبع آن، بسیاری از ایرادات ساختاری ارز ترجیحی را با خود حفظ کرد. اظهارات اخیر رئیس‌جمهور مبنی بر توقف کامل تخصیص این ارز، نشان‌دهنده پذیرش این واقعیت است که حتی نسخه‌های تعدیل‌شده ارز ترجیحی نیز نتوانسته‌اند از بروز رانت و فساد جلوگیری کنند. مهم‌ترین نگرانی درباره حذف ارز ترجیحی، اثر آن بر قیمت کالاها به ‌ویژه کالاهای اساسی است. در کوتاه‌ مدت، افزایش هزینه واردات اجتناب‌ناپذیر خواهد بود و این افزایش هزینه، خود را در قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد. با این حال، شدت این اثر به چند عامل بستگی دارد؛ میزان فاصله نرخ جایگزین با نرخ قبلی، وجود یا عدم وجود سیاست‌های جبرانی برای مصرف‌کنندگان و وضعیت انتظارات تورمی و ثبات بازار ارز. کارشناسان معتقدند اگر حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی بدون طراحی نظام حمایتی هدفمند انجام شود، احتمال بروز شوک قیمتی و فشار بر دهک‌های پایین افزایش می‌یابد. تامین کالاهای اساسی؛ تهدید یا فرصت؟ برخلاف تصور رایج، ارز ترجیحی همواره تضمین‌کننده تأمین پایدار کالاهای اساسی نبوده است. در بسیاری از دوره‌ها، به ‌دلیل محدودیت منابع ارزی یا تأخیر در تخصیص ارز، واردات با وقفه مواجه شده و کمبود کالا شکل گرفته است. حذف ارز ترجیحی، در صورت تأمین ارز از مسیرهای شفاف و قابل پیش‌بینی، می‌تواند به بهبود جریان واردات کمک کند؛ چرا که واردکننده دیگر منتظر دریافت ارز یارانه‌ای نمی‌ ماند. با این حال این مزیت تنها در صورتی محقق می‌شود که بازار ارز از ثبات نسبی برخوردار باشد. ادامه مطلب در پیام بعد👇

حذف نرخ ترجیحی شرط لازم برای کاهش رانت است، اما شرط کافی نیست. تجربه نشان داده که فساد می‌تواند از کانال‌های دیگری مانند تخصیص مجوز، تسهیلات بانکی، یا دسترسی به اطلاعات شکل بگیرد. بنابراین، موفقیت این سیاست مستلزم شفاف‌ سازی کامل فرآیندهای تجاری، تقویت نظارت و کاهش مداخلات غیرضرور در بازار است. حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰  تومانی از منظر نظری و تئوریک، گامی در جهت اصلاح ساختار معیوب سیاست ارزی و کاهش رانت است. اما تجربه ارز ۴۲۰۰ تومانی نشان داده که حذف ارز ترجیحی بدون اصلاحات مکمل، می‌تواند به افزایش تورم و فشار معیشتی منجر شود. موفقیت این سیاست در گرو چند پیش‌شرط اساسی است، ثبات نسبی بازار ارز، انضباط مالی دولت، پرداخت یارانه‌های هدفمند به مصرف‌کننده نهایی و هماهنگی در سطح کلان نظام تصمیم‌ گیری اقتصادی. 🇮🇷@progress2

حضرت آقا حفظه الله در حمایت و قدردانی از دولت چهاردهم ، نام مبارک شهید رئیسی را آوردند و فرمودند #دولت‌خدمتگزار الحمدلله که دولت حاضر توفیق داشته و سعی می کند در همان مسیر حرکت کند. #قدردانی‌ازمجموعه‌دولت‌محترم #دولت‌خدمتگزار #قدردانی‌ازاجماع‌سازی‌وانسجام‌سران‌محترم‌قوا 🇮🇷@progress2

بقائی: تجاوز به حاکمیت ملی کشورها قانون جنگل را حاکم می‌کند سخنگوی وزارت امور خارجه: 🔹نقض مکرر قواعد حقوق بین‌الملل توسط برخی قدرت‌ها نباید به معنای زوال این اصول تلقی شود. جامعه جهانی باید به این درک مشترک برسد که فقدان این قوانین، جهان را به سوی «قانون جنگل» سوق خواهد داد. 🔹تلاش برای تحمیل صلح از طریق زور، بدعتی خطرناک است که حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی کشورها را هدف قرار می‌دهد. 🔹اقدام تروریستی و تجاوزکارانه صورت گرفته در آغاز سال نو میلادی، مصداق بارز نقض موازین بین‌المللی و تعرض به تمدن انسانی است که پس از تجربه تلخ دو جنگ جهانی تدوین شده است. 🔹موضع ما در قبال استفاده از زور عریان، موضعی اصولی و فارغ از جغرافیاست؛ لذا این جنایت نظامی مطلقاً محکوم بوده و عاملان آن باید در پیشگاه جامعه بین‌المللی پاسخگوی تبعات این بدعت نگران‌کننده باشند. 📝پخش زنده نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه را اینجا ببینید https://tn.ai/3488178 @TasnimNews

🔸پوشش زنده 🎥بقائی در پاسخ به ایرنا: نیروهای مسلح ما با چشمان باز مراقب حریم ایران هستند 🔹سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش ایرنا مبنی بر اینکه «همزمان با تحولات ونزوئلا و ربوده شدن رئیس‌جمهور این کشور و همسر وی، شاهد تکرار برخی ادعاها از سوی رئیس‌جمهور آمریکا و نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی درباره تکرار تجاوز نظامی به جمهوری اسلامی ایران هستیم که این بار با چاشنی حمایت از معترضان ایرانی نیز همراه شده است. تحلیل دستگاه دیپلماسی از این فضاسازی‌های جدید چیست؟» گفت: 🔹در اینکه رژیم صهیونیستی و آمریکا تلاش دارند فضای التهاب و جنگ روانی را همزمان با فشار اقتصادی حفظ کنند، تردیدی وجود ندارد. جنگ روانی و فضاسازی رسانه‌ای علیه کشور، بخشی از راهبرد آنان برای اعمال فشار بر ایران است و امر تازه‌ای محسوب نمی‌شود. 🔹بار دیگر تاکید می‌کنم آنچه برای ما اهمیت دارد این است که با تمام توان و با همه وجود، مراقب رفتارهای طرف‌های مقابل هستیم و در دفاع از کیان ایران، نیروهای مسلح ما ذره‌ای اهمال و اغماض نخواهند کرد. tv.irna.ir @IRNA_1313

🎙 بشنوید | صوت کامل نطق پیش از دستور محمدباقر قالیباف در صحن علنی - ۱۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ 📌 با معترضان باید گفتگو کرد، اعتراضات آنها بحق است و باید تمام تلاش برای ایجاد ثبات اقتصادی را بکار گرفت. 📌 امروز پایان عصر حقوق بین‌الملل و اعلام عصر برقراری قانون جنگل در مناسبات بین‌المللی است. 📌 در جهانی که خط قرمزی در نظام بین‌الملل وجود ندارد، برای مستقل ماندن، باید قوی بود. 📌 دولت متعهد گردیده اعتبار کالابرگ را با تورم و تغییرات تدریجی قیمت‌ها در دوره‌های بعدی افزایش دهد. 📌 طرح ارز ترجیحی حذف نمی‌شود بلکه منافع آن مستقیماً به خود مردم خواهد رسید. 📮 پایگاه اطلاع‌رسانی محمدباقر قالیباف ▫️ @Ghalibaf 🔗 Ghalibaf.ir

📍کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ با اعمال اصلاحات معیشتی مجلس تصویب شد 📌پس از رد کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ در کمیسیون تلفیق و متعاقب آن ارسال نامه رئیس‌جمهور به مجلس شورای اسلامی مبنی بر موافقت دولت با اعمال اصلاح در ۵ بخش مرتبط با معیشت مردم واحدهای تولیدی، اصلاحات معیشتی مورد مطالبه و دغدغه مردم در کمیسیون تلفیق اعمال شد و در نهایت کلیات این لایحه در صحن علنی امروز مجلس با ۱۷۱ رأی موافق به تصویب رسید. 📥 اصلاحات معیشتی که مجلس به نفع مردم در لایحه بودجه اعمال کرد: 📌 اصلاح میزان افزایش حقوق ها از ۲۰ درصد به افزایش پلکانی تا ۴۳ درصد 📌 اصلاح و کاهش مالیات بر ارزش افزوده از ۱۲ درصد به ۱۰ درصد 📌 پیش بینی ۸.۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای جلوگیری از افزایش قیمت کالاهای اساسی 📌 پیش بینی ۲۹۰ هزار میلیارد تومان برای خرید تضمینی گندم برای تأمین نان مردم 📌 پیش بینی ۱۷۰ هزار میلیارد تومان برای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان 📮 پایگاه اطلاع‌رسانی محمدباقر قالیباف ▫️ @Ghalibaf 🔗 Ghalibaf.ir

📍مجلس با کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ موافقت کرد 📌نمایندگان در نشست علنی صبح امروز (دوشنبه ۱۵ دی ‌ماه) مجلس شورای اسلامی پس از استماع نظرات موافقان و مخالفان، کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ را با ۱۷۱ رای موافق، ۶۹ رای مخالف و ۶ رای ممتنع از مجموع ۲۴۸ نماینده حاضر در مجلس تصویب کردند. 📮 پایگاه اطلاع‌رسانی محمدباقر قالیباف ▫️ @Ghalibaf 🔗 Ghalibaf.ir

📍 امروز هیچ موضوعی برای کشور، مجلس و دولت مهم‌تر از تنظیم یک بودجه خوب برای سال ۱۴۰۵ نیست | این بودجه، بودجه دولت نیست؛ بودجه زندگی مردم است 🔖 محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس در صحن علنی مجلس: 📌 باتوجه‌به اینکه جداول‌ها مبتنی بر عدد و رقم است و حتماً باید برشی از برنامه هفتم در آن لحاظ شود، ان‌شاءالله در جلسه سه‌شنبه یا چهارشنبه نشستی برگزار خواهیم کرد. 📌 بر اساس قانون بانک مرکزی و برنامه هفتم، ارز شناور مدیریت‌شده است؛ به این معنا که دامنه تغییرات آن در طول یک سال باید به طور دقیق مشخص باشد. 📌 ارز ترجیحی هرگز در بودجه حذف نمی‌شود؛ نه برای دارو و نه برای کالاهای اساسی؛ موضوع چگونگی و محل اجرای آن است. این رانت نباید در ابتدای زنجیره باقی بماند؛ بدون شک بخشی از آن باید به تولید و بخش عمده‌ای به مردم اختصاص یابد. 📌 دولت هم در اجرا دقت لازم را داشته باشد، زیرا هرگونه بی‌دقتی در اجرا می‌تواند آسیب‌زا باشد. هم در اجرا باید به دولت کمک کنیم و هم تلفیق و دولت شیوه‌هایی را به کار بگیرند که بتوانیم ثبات اقتصادی را در کشور برقرار کنیم. 📌 در موضوع کالابرگ الکترونیکی، باید قیمت اقلام اساسی برای مدت یک سال تثبیت شود. هم تصمیم‌گیری دولت و مجلس در تنظیم بودجه و هم نحوه اجرای آن، هر دو حیاتی است. 📌 از همکارانم در کمیسیون تلفیق خواهش می‌کنم این موضوع را با پر قدرت، دقیق و با صرف وقت دنبال کنند. در مجلس صاحب‌نظرانی هستند که عضو کمیسیون تلفیق نیستند، اما قانون به آن‌ها اجازه حضور و ارائه نظر داده است. درست است که حق رأی ندارند، اما نباید کنار گذاشته شوند. 📌 امروز هیچ موضوعی برای...

کشور، مجلس و دولت مهم‌تر از تنظیم یک بودجه خوب برای سال ۱۴۰۵ نیست. این بودجه، بودجه دولت نیست؛ بودجه زندگی مردم است. 📌 همه با جدیت این موضوع را دنبال کنیم تا مردم به آرامش، ثبات اقتصادی، ثبات قیمت‌ها و ثبات در حوزه ارز دست پیدا کنند. 📮 پایگاه اطلاع‌رسانی محمدباقر قالیباف ▫️ @Ghalibaf 🔗 Ghalibaf.ir