🔻معماری صلح پس از جنگ رمضان: از آتشبس شکننده تا امنیت پایدار
🖊محمدعلی رنجبر
پایان هر جنگی، نه با آخرین گلوله، که با اولین کلمه بر سر میز مذاکره آغاز میشود. اگر جنگ ادامه سیاست است، پس صلح نیز معماریِ سیاستی جدید بر ویرانههای سیاست پیشین است.
جنگ رمضان همچنان با قدرت ادامه خواهد داشت اما خب سیاستمدار واقعی در عین طراحی برای جنگ حواسش به طراحی صلح پساچنگ هم هست
این جنگ با آتش بس موقتی که مجدد سایه جنگ روی کشور باشد به جایی نمیرسد
لذا اکنون پرسش اصلی دیگر "مذاکره بکنیم یا نه؟" نیست، بلکه "چگونه مذاکره کنیم تا آتشبس امروز به جنگی ویرانگرتر در فردا منجر نشود؟".
پاسخ به این پرسش در گرو تفکیک دو مفهوم کلیدی است: توقف جنگ و تثبیت صلح. هر یک از این دو، منطق، ابزار و شروط خاص خود را میطلبد و غفلت از هر کدام، توافق نهایی را به کاغذی بیارزش بدل خواهد کرد.
۱. فاز اول: توقف جنگ (شروط حداقلی برای آتشبس)
این فاز، تاکتیکی، فوری و معطوف به رفع عاجلترین تهدیدهاست. هدف در اینجا خاموش کردن ماشین جنگی و بازگرداندن وضعیت به یک شرایط قابل تحمل است. شروط این مرحله باید کاملاً عینی، قابل اندازهگیری و سریعالاثر باشند. اینها همان "خطوط قرمزی" هستند که عقبنشینی از آنها به معنای پذیرش شکستی است که در میدان جنگ متحمل نشدهایم. این ستونهای اصلی عبارتند از:
رفع موثر و قابل راستیآزمایی تحریمهای اقتصادی: نه تعلیق روی کاغذ، بلکه باز شدن عملی کانالهای بانکی و نفتی. انتفاع اقتصادی باید پیش از هرگونه امتیازدهی استراتژیک از سوی ایران، در سفره مردم و اقتصاد کشور محسوس باشد.
آزادسازی فوری و بدون قید و شرط داراییهای مسدود شده: این اقدام، بیش از آنکه ارزش اقتصادی داشته باشد، یک شاخص کلیدی برای سنجش حسن نیت و جدیت طرف مقابل است.
تضمینهای امنیتی متقابل و توقف اقدامات خصمانه: این بند باید شامل توقف حمایت از گروههای مسلح مخالف، پایان دادن به جنگ رسانهای و حملات سایبری، و تضمین عدم تعرض به منافع و متحدان منطقهای ایران باشد. امنیت نباید یک امتیاز یکطرفه باشد.
۲. فاز دوم: تثبیت صلح (معماری امنیت پایدار)
این فاز، استراتژیک، بلندمدت و نیازمند نگاهی کلان به آینده منطقه است. یک آتشبس، هرچقدر هم که خوب نوشته شود، بدون یک معماری امنیتی جدید، شکننده خواهد بود. این معماری بر سه اصل استوار است:
اصل مالکیت منطقهای (Regional Ownership): امنیت خاورمیانه نمیتواند از واشنگتن یا پایتختهای دیگر وارد شود؛ بلکه باید در تهران، ریاض، بغداد و آنکارا ساخته شود. همزمان با مذاکره با دشمن اصلی، ایران باید فعالانه دیپلماسی منطقهای را برای ایجاد یک "مجمع امنیت منطقهای" پیش ببرد. هدف، جایگزینی تدریجی چتر امنیتی بیگانگان با یک ساختار امنیتی درونزا و مبتنی بر منافع مشترک است.
اصل درهمتنیدگی اقتصادی (Economic Interdependence): تحریم باید با سرمایهگذاری مشترک جایگزین شود. بهترین ضامن برای عدم بازگشت جنگ، ایجاد منافع مشترک اقتصادی است. وقتی شرکتهای چندملیتی و منطقهای در بخش انرژی، ترانزیت و فناوری ایران سرمایهگذاری کنند، دولتهایشان نیز حافظ امنیت این سرمایهها خواهند بود. باید به طرف مقابل، سهمی در ثبات ایران داد تا در بیثباتی آن انگیزهای نداشته باشد.
اصل بازدارندگی هوشمند (Smart Deterrence): هیچ ظرفیت دفاعی و استراتژیکی نباید به طور کامل و بازگشتناپذیر برچیده شود. توانمندیهای هستهای، موشکی و منطقهای ایران، اهرمهایی هستند که ما را به میز مذاکره رساندهاند. این اهرمها را میتوان به صورت گامبهگام و مشروط مدیریت کرد، اما حذف کامل آنها به معنای خلع سلاح در برابر دشمنی است که به هیچ تعهدی پایبند نمانده است. این ظرفیتها باید به عنوان بیمهنامه توافق باقی بمانند.
نتیجهگیری:
مسیر پیش رو، یک مسیر دو مرحلهای است. ابتدا باید با قاطعیت بر سر "شروط قرمز" برای توقف جنگ ایستاد و منافع نقد را دریافت کرد. سپس، بلافاصله باید وارد فاز هوشمندانه "معماری صلح پایدار" از طریق دیپلماسی منطقهای و درهمتنیدگی اقتصادی شد.
صلح، نه یک نقطه پایان، که یک فرآیند مستمر است که نیازمند هوشمندی در مذاکره، قاطعیت در دفاع از منافع ملی و شجاعت در گشودن درهای همکاری منطقهای است. جنگ رمضان باید به آخرین جنگ از این نوع تبدیل شود، و این مهم تنها با ساختن بنای یک صلح پایدار محقق خواهد شد.
@Binesh_Rahbordi
صعود 🇮🇷
گزارش بهروزرسانی وضعیت جنگ - شماره 14 مهدی محمدی - 4 فروردین 1405 @mohammadi61
🔴🔴مهم
صوت جناب مهدی محمدی در تشریح وضعیت جنگ
رهبر شهید انقلاب: اصحاب امیرالمؤمنین، آنهایی كه دل او را خون كردند، همه مغرض نبودند؛ اما خیلی از آنها - مثل خوارج - قدرت تحلیل نداشتند. قدرت تحلیل خوارج ضعیف بود. یك آدم ناباب، یك آدم بدجنس، یك آدم زباندار پیدا میشد و مردم را به یك طرف میكشاند؛ شاخص را گم میكردند. در جاده، همیشه باید شاخص مورد نظر باشد. اگر شاخص را گم كردید، زود اشتباه میكنید.