طرحریزی جدید جنگی ایران
✍🏻 مهدی محمدی - ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
در تحلیل وقوع یا عدم وقوع جنگ، معیار اصلی این است که دشمن احساس کند گذشت زمان فرصت عملیاتی بیشتری در اختیارش قرار میدهد یا نه. اگر آمریکا و اسرائیل تصور کنند با تأخیر، شرایط برای فشار بیشتر یا امتیازگیری از ایران فراهم میشود، ممکن است زمان بدهند؛ اما اگر به این جمعبندی برسند که زمان به ضرر آنهاست و فرصتهای عملیاتیشان را کاهش میدهد، دلیلی برای تعویق درگیری نخواهند داشت.
در این میان، یک احتمال دیگر نیز وجود دارد؛ هرچند ضعیف. اینکه آمریکا به این نتیجه برسد که ایران سرسختتر از آن است که تسلیم شود و جنگ جدید نیز دستاورد مهمی نخواهد داشت، و در نتیجه بهجای فشار بیشتر، مسیر امتیاز دادن به ایران را انتخاب کند. این سناریو چندان محتمل به نظر نمیرسد، اما نباید از دایره تحلیل حذف شود.
اما اگر جنگی رخ دهد، به احتمال زیاد با جنگهای گذشته متفاوت خواهد بود. ارزیابی این است که طرف مقابل تلاش خواهد کرد در یک بازه کوتاه، ضربهای سریع و قاطع وارد کند، سپس با اعلام آتشبس، جنگ را متوقف کرده و نتیجه سیاسی آن را در داخل ایران دنبال کند؛ یعنی ایجاد یک ایران تضعیفشده که بتوان پروژههای فشار یا بیثباتسازی را بر آن سوار کرد. این همان الگویی است که در جنگهای قبلی نیز دنبال شد.
با این حال، برآورد این است که چنین سناریویی محقق نخواهد شد. اگر جنگ جدیدی آغاز شود، احتمالاً طولانیتر و شدیدتر از درگیریهای قبلی خواهد بود. یکی از مهمترین اهداف ایران در چنین جنگی، کنترل زمانبندی میدان و خارج کردن جنگ از چارچوب زمانی تعریفشده توسط دشمن خواهد بود.
از نگاه این تحلیل، ایران در جنگ احتمالی آینده با آمادگی، تجربه و طراحی عملیاتی متفاوتتری وارد میدان خواهد شد. تجربه دو جنگ گذشته، سطح برنامهریزی و شناخت از دشمن را افزایش داده و تاکتیکها و الگوهای عملیاتی جدیدی برای میدان طراحی شده است. بهویژه در حوزه موشکی و پهپادی، احتمال بروز تحولاتی جدی وجود دارد.
همچنین بخش مهمی از برتری ایران در جنگهای اخیر، نه فقط متکی به تجهیزات، بلکه مبتنی بر روشهای جدید جنگی، غافلگیری اطلاعاتی، هدفگیری دقیق، و ضربه به زیرساختها و مراکز حساس دشمن بوده است. اقداماتی مانند هدفگیری رادارها، شناسایی محل تجمع نیروها، یا ضربه به مسیرهای لجستیکی و اقتصادی، نشان داد که شکل جنگ در حال تغییر است.
در سطح منطقهای نیز اگر جنگی رخ دهد، احتمال فعالتر شدن جبهههای مقاومت وجود دارد. تحولات اخیر در عراق، بازسازی و بازیابی ابتکار عمل حزبالله در لبنان، و نقشآفرینی بازیگرانی مانند یمن، میتواند به شکلگیری سطح جدیدی از «وحدت ساحات» منجر شود. همچنین برخی کشورهای عربی که تاکنون در پشتیبانی از آمریکا و اسرائیل نقش داشتهاند، ممکن است مستقیماً در معرض هزینههای جنگ قرار بگیرند.
جمعبندی این است که اگر جنگ جدیدی آغاز شود، ایران و محور مقاومت با قدرت بیشتر، ابتکار عمل گستردهتر و طراحی عملیاتی متفاوتتری وارد میدان خواهند شد. در مقابل، به نظر نمیرسد دشمن در حوزه ابتکارهای عملیاتی، ظرفیت کاملاً متفاوتی نسبت به گذشته در اختیار داشته باشد. به همین دلیل، آغاز هر جنگ جدید برای طرف مقابل، با ریسکهای بسیار بزرگتر از گذشته همراه خواهد بود.
@mohammadi61
فضای سیاسی و مذاکراتی؛ شکلگیری یک معادله جدید
✍🏻 مهدی محمدی - ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
در فضای سیاسی و مذاکراتی، آنچه تاکنون رخ داده نشان میدهد طرف آمریکایی در حال بازنگری در محاسبات خود است. مذاکرات اخیر، از جمله گفتوگوهای اسلامآباد و مذاکرات پس از آن، برای آمریکا روشن کرده که ایران از موضع ضعف وارد مذاکره نشده و اساساً قصد امتیازدهی ندارد. از نگاه این تحلیل، ایران از موضع طرف پیروز مذاکره میکند و هدفش امتیازگیری است، نه دادن امتیاز. همین مسئله باعث شده طرف مقابل بهتدریج متوجه سرسختتر شدن موضع ایران شود.
نکته مهم دیگر این است که آمریکا و متحدانش دریافتهاند در داخل ایران برخلاف برخی برآوردهای قبلی، اجماع سیاسی قابل توجهی وجود دارد و رهبری همچنان مدیریت صحنه را در اختیار دارد. بخشی از محاسبات دشمن مبتنی بر ایجاد یا تشدید شکاف داخلی بود، اما تحولات اخیر نشان داده ساختار سیاسی ایران در این مقطع، منسجمتر از آن چیزی است که تصور میشد.
در سطح راهبردی، مسئله تنگه هرمز به یکی از مهمترین متغیرهای جدید تبدیل شده است. برآورد این تحلیل آن است که ایران در حال تثبیت یک واقعیت ژئوپلیتیکی جدید در این آبراه است و بهنوعی در حال تحمیل پروتکل جدیدی بر عبور و مرور دریایی است. از این منظر، موضوع صرفاً «باز یا بسته بودن» تنگه نیست، بلکه بحث بر سر پذیرش نقش و حاکمیت مؤثر ایران، پرداخت عوارض و پذیرش ترتیبات جدید امنیتی و دریایی در منطقه است.
در همین چارچوب، این تحلیل معتقد است برخی روایتهای رسانهای درباره اینکه ایران آماده بازگشایی تنگه هرمز صرفاً در ازای رفع محاصره است، دقیق نیست. از این زاویه، موضوع تنگه هرمز به بخشی از یک معامله جامعتر تبدیل شده که میتواند شامل رفع تحریمها، پرداخت خسارت، آزادسازی منابع بلوکهشده و به رسمیت شناختن حقوق هستهای ایران باشد.
نکته مهم دیگر این است که به باور این تحلیل، موضوع هستهای در شرایط فعلی تا حد زیادی از دستور کار مذاکرات کنار رفته است. در حالی که هدف اولیه طرف مقابل، محدودسازی یا تعلیق برنامه هستهای ایران بود، اکنون جنگ و تحولات اخیر موجب تغییر دستور کار و سختتر شدن موضع ایران شده است.
در سطح کلانتر، این وضعیت یک معادله راهبردی جدید ایجاد کرده است؛ معادلهای که در آن طرف مقابل به این جمعبندی نزدیک میشود که سازوکار مؤثری برای تسلیم کردن ایران وجود ندارد و اگر آمریکا بخواهد از بحران خارج شود، ناچار به تعدیل مواضع خود خواهد بود.
همزمان، یکی از نتایج مهم جنگ اخیر از نگاه این تحلیل، انتقال بحران به محیط سیاسی داخلی آمریکا و اسرائیل است. در اسرائیل، فشار سیاسی بر نتانیاهو افزایش یافته و مخالفان او عملکردش را زیر سؤال میبرند. در آمریکا نیز جنگ اخیر و ناتوانی در دستیابی به یک پیروزی روشن، میتواند به تضعیف جایگاه سیاسی ترامپ و افزایش فشار رقبا منجر شود.
جمعبندی این است که ایران علاوه بر میدان نظامی، در میدان سیاسی و راهبردی نیز در حال تغییر معادلات است؛ هم با سختتر کردن موضع مذاکراتی، هم با تثبیت واقعیتهای ژئوپلیتیکی جدید، و هم با اثرگذاری بر فضای داخلی و سیاسی دشمنان خود.
@mohammadi61
انتشار به مناسبت میلاد با سعادت امام رضا(ع)
تصاویری از بندهی خدا، شهید دکتر علی لاریجانی در آخرین زیارت بارگاه علی بن موسی الرضا(ع)
@IRAN_Larijani