تسلیحات هوابه‌سطح مدنظر ایران نیز شامل دو نوع است. موشک هوابه‌سطح تاکتیکی Kh-38 و موشک Kh-31E در بین اسناد مربوط به ایران دیده می‌شوند اما باید اشاره شود که باتوجه به تنوع نسخه‌های موشک‌های فوق، نوع و تعداد دقیق آنها نیز مشخص نیست. در سال‌های 2023 - 2024 قراردادی برای مشتری K-10 (ایران) برای تأمین قطعات مورداستفاده در موشک هوابه‌سطح Kh-38 به امضا رسیده است. درمجموع 120 واحد از قطعات موردنیاز این موشک برای تأمین قطعات و آغاز تولید سفارشات از شرکت ISKRA درخواست شده است. شرکت Radiopribor (سازنده قطعات راداری، ناوبری و الکترونیکی) از شرکت Svetlana-Electropribor (شرکت پیمان‌کاری دفاعی برای تأمین قطعات الکترونیکی) درخواست کرده تا قطعات موردنیاز برای موشک Kh-31E را برای سال 2025 تولید کند. تحویل قطعات برای بازه‌های سه ماهه و درمجموع در تعداد 42 واحد برنامه‌ریزی شده است. با این حال نوع دقیق نامشخص است؛ ورژن‌ A و به‌روزسانی‌های آن ضدکشتی و P و به‌روزرسانی‌های آن ضدرادار بوده و ورژن E عمدتا برای نسخه‌های صادراتی تسلیحات روسی به‌کار می‌رود؛ هرچند خریداری نسخه ضدرادار برای نهاجا معقول‌تر است. 4/9 @Projectmeshkat

علاوه‌بر موارد فوق قراردادی برای تأمین 164 واحد پیشرانه سوخت جامد 72.010-1-KV برای مشتری خارجی K-10 با موعد 30 سپتامبر 2025 امضا شده است. براساس زنجیره تولید، شرکت prem ماده اولیه SF-4 را تولید و شرکت NIIPM از آن برای تولید گرین سوختی 72.001-1-KV استفاده می‌کند و سپس در پوسته فلزی نصب می‌شود تا مجموعه پیشران سوخت جامد 72.010-1-KV ساخته شود. با این حال مشخص نیست این 164 واحد پیشران سوخت جامد برای کاربری و ساخت چه موشکی مورداستفاده خواهد بود (احتمالا مربوط به Kh-31). به‌عنوان جمع‌بندی این گزارش، سفارشات ایران در بخش تسلیحات هوابه‌هوا دو موشک R-77 و R-73 و در بخش تسلیحات هوابه‌سطح دو موشک Kh-38 و Kh-31 را دربرمی‌گیرد که درادامه و با فرض صحت اطلاعات منتشرشده، به بررسی بیشتر آن خواهیم پرداخت. 5/9 @Projectmeshkat

در بخش هوابه‌هوا انتظار انتخاب موشک R-37 برای ايران می‌رفت! جنگنده Su-35 در بخش هوابه‌هوا توان حمل موشک R-37 را نیز دارد که از حدود 2019 وارد خدمت شده است. نسخه M این موشک دارای برد تقریبی 300 و RVV-BD به‌عنوان نسخه پایه صادرات برد 200+ کیلومتر دارد و به‌طور خاص برای هدف قراردادن تانکرهای سوخت‌رسان، پرنده‌های آواکس و شناسایی در بردهای بالا کاربرد دارد. در شرايطی که اکنون می‌بینیم، جنوب و شرق آسمان عراق و محدوده جنوب خلیج فارس در کشورهای امارات و عربستان به نقاط ایستایی تانکرهای سوخت‌رسان آمریکا و آواکس‌ها تبدیل شده. این موشک از جمله تسلیحاتی است که می‌تواند این نقاط استقرار را برای این هواگردها ناامن کند! اگرچه‌ مشخص نیست این موشک به چه دلیل در لیست سفارش ایران نیست اما می‌توان احتمالاتی برای عدم ارائه بودجه کافی، عدم درخواست خرید از سوی نهاجا و یا ممانعت فروش از سوی روسیه قائل شد اما باتوجه به وجود اخباری درباره خریداری موشک R-37M توسط هند و ورژن صادراتی RVV-BD توسط الجزایر، می‌توان احتمال داد درصورت وجود بودجه و درخواست خرید از سوی نهاجا منعی برای فروش آن وجود نداشته باشد. 6/9 @projectmeshkat

تسلیحات هوابه‌سطح انتخابی ایران در سطح متوسط قرار دارد! نکته حائز اهمیت در انتخاب تسلیحات برای جنگنده از سوی کاربر در وهله اول این است که هدف اصلی جنگنده برای مأموریت چیست! باتوجه به ضعف جدی توان هوایی کشور، هدف اصلی خریداری ناوگان جدید افزایش توان هوایی برای عدم دستیابی دشمن به برتری هوایی در عمق آسمان کشور است. به این ترتیب تسلیحات مدنظر باید متناسب با این هدف انتخاب شوند، درحالی‌که جای موشک R-37 در لیست تسلیحات ایران خالی است! در وهله دوم اگر نهاجا قصد دارد تا از Su-35 برای انجام مأموریت‌های تهاجمی هوابه‌سطح استفاده کند، باید تسلیحاتی انتخاب شود که جنگنده بتواند بدون ورود به رینگ پدافند دشمن و با کمترین ریسک درگیری با جنگنده‌های رهگیر حریف، تسلیحات هواپایه خود را شلیک و منطقه درگیری را به سرعت ترک کند تا از رخدادن فاجعه‌ای مانند انهدام دو جنگنده Su-24MK فنسر نهاجا توسط جنگنده‌های F-15QA قطر جلوگیری شود! (در روزهای آینده به‌طور دقیق به این ماجرا و علت استفاده از کلمه فاجعه خواهیم پرداخت!). 7/9 @projectmeshkat

در این بخش موشک Kh-31 انتخاب خوبی محسوب می‌شود اما باتوجه به ظرفیت Su-35، این امکان وجود داشت تا تسلیحاتی با برد بالاتر به‌جای Kh-38 انتخاب شود؛ هرچند زرادخانه روسیه در بخش تسلیحات هوابه‌سطح تنوع لازم را ندارد. در این بخش Kh-36 به‌عنوان‌ زیرشاخه Kh-38، اولین گزینه مناسب برای حملات دورایستا است که اکنون توسط روسیه در جنگ اوکراین به‌شکلی گسترده استفاده می‌شود. نسخه Grom-E1 به‌عنوان سلاح هواپایه دورایستا با استفاده از پیشران راکتی به برد 120 کیلومتر دست پیدا می‌کند و در مقابل Kh-38 با برد 70 کیلومتر گزینه معقول‌تری است. گزینه بعدی موشک کروز تهاجمی و ضدکشتی Kh-59 است که در ورژن Kh-59MK2 از طراحی پنهان‌کار بهره برده و می‌تواند به برد 290 کیلومتری دست یابد. Kh-69 به‌عنوان توسعه Kh-59MK2 دارای برد اعلامی 400 کیلومتری است. برخلاف آنچه نهاجا در جریان حمله به قطر با دو Su-24MK اجرا کرد، مشخصا هرچه جنگنده حاشیه امن‌تری برای عملیات داشته باشد و بتواند در فاصله بالاتر نسبت به رینگ پدافندی دشمن اقدام به رهاسازی سلاح و بازگشت کند، میزان ریسک عملیات و انهدام آن نیز کاهش خواهد یافت! 8/9 @Projectmeshkat

انتخاب دیگر در دسته موشک‌های هوابه‌سطح، موشک کروز تهاجمی و ضدکشتی Kh-35 است که در ورژن پایه برد 130 و در ورژن به‌روزرسانی شده برد اعلامی 300 کیلومتری دارد. در حوزه هوابه‌سطح حداقل سه گزینه دردسترس نهاجا قرار دارد که طبق محدودیت‌های عملیاتی محیط رزمی ایران، این امکان را دارند تا با دستیابی به بردهای بالاتر از Kh-38، از فاصله بالاتر نسبت به رینگ پدافند دشمن شلیک شوند و ریسک اجرای عملیات نیز با کاهش قابل توجه مواجه خواهد شد. زرادخانه هوابه‌سطح روسیه تنوع لازم را ندارد و سرعت ساب‌سونیک Kh-35 و Kh-59 از نکات منفی آنهاست اما باتوجه تسلیحات هوابه‌سطح موجود در روسیه (با تنوع پایین و ناهمگونی آنها با میادین نبرد امروزی)، این موارد مناسب‌ترین گزینه‌ها هستند که باتوجه صادرات آنها به چندین کشور، مشخصا منعی برای صادرات به ایران نیز وجود نخواهد داشت. بنابراین انتظار می‌رود در وهله اول در حوزه تسلیحات هوابه‌هوا و در وهله دوم در حوزه تسلیحات هوابه‌سطح تسلیحات کارآمدتری توسط نهاجا انتخاب شود! پی‌نوشت: جنگنده Su-35S مسلح به دو R-73، دو R-77، دو Kh-35 زیر بال و دو Kh-38 زیر ورودی هوا 9/9 @Projectmeshkat