📚⚛️ یک کتاب، یک پرسش بزرگ: ما از چه ساخته شدهایم؟ ⚛️📚
از اتمها تا کوارکها، از شتابدهندههای غولپیکر تا لحظههای نخستین جهان... 🌌
این بار در جلسه کتابخوانی «فیزیک ذرات» قرار است با هم سراغ کتابی برویم که تلاش میکند یکی از بنیادیترین پرسشهای علم را دنبال کند:
🔬 ماده چگونه ساخته شده است؟
🌠 و اصلاً از کجا آمده است؟
📖 کتاب «فیزیک ذرات» نوشتهی فرانک کلوز و با ترجمهی دکتر فیروز آرش، روایتی جذاب از دنیای ذرات بنیادی، شتابدهندهها، پادماده و جستوجوی منشأ ماده است؛ جایی که مرز میان فیزیک، کیهان و پرسشهای بنیادین دربارهی جهان کمرنگ میشود.
🎙 سخنران:
دکتر محمد راستی ویس
عضو هیئت علمی دانشگاه رازی
🎓 دکتری ذرات بنیادی و نظریه میدانها
⭐ توصیه ویژه مدرس:
برای کسانی که ترم آینده درس ذرات بنیادی مقدماتی را میگیرند، شرکت در این جلسه توصیه میشود.
📅 چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۱۱ تا ۱۲
📍 آمفیتئاتر گروه فیزیک
💻 بهصورت حضوری و مجازی
🌌 اگر همیشه برایت سؤال بوده که پشت این جهانِ عظیم، در بنیادیترین مقیاس، چه چیزی قرار دارد...
شاید وقت آن رسیده باشد که کمی عمیقتر به جهان نگاه کنیم. 🔭✨
#جلسه_کتابخوانی
#فیزیک_ذرات
#ذرات_بنیادی
#فیزیک
#انجمن_علمی_فیزیک
#دانشگاه_رازی
@raziphysics
⚡🧲💎 #امروز_در_تاریخ_فیزیک | ۲۳ اوت
💎 ۱۸۱۱ — تولد آگوست براوه
🎂 آگوست براوه، فیزیکدان و بلورشناس فرانسوی، در ۲۳ اوت ۱۸۱۱ متولد شد.
او با بررسی نظم و تکرار اتمها در بلورها، مفهوم شبکههای براوه را مطرح کرد؛ در فضای سهبعدی تنها ۱۴ نوع شبکهٔ متمایز وجود دارد که میتوانند ساختارهای تناوبی بلورها را توصیف کنند.
✨ ایدهای ساده، اما بنیادی که به یکی از پایههای مهم بلورشناسی و فیزیک حالت جامد تبدیل شد.
⚡ ۱۸۰۶ — درگذشت شارل-اوگوستن دو کولن
کولن، فیزیکدان و مهندس فرانسوی، با آزمایشهای دقیق خود به مطالعهٔ نیروی الکتریکی میان بارها پرداخت و قانون معروف کولن را بنیان گذاشت:
🧲 او برای اندازهگیری نیروهای بسیار کوچک از ترازوی پیچشی استفاده کرد؛ ابزاری حساس که امکان مطالعهٔ دقیق برهمکنشهای الکتریکی را فراهم کرد.
⚡ امروز نام او در واحد SI بار الکتریکی، کولن (C)، همچنان زنده است.
🌌 دو دانشمند، دو مسیر متفاوت؛ یکی نظم پنهان بلورها را آشکار کرد و دیگری نیروی نامرئی میان بارها را اندازه گرفت.
#آگوست_براوه #کولن
#AugusteBravais #Coulomb
#قانون_کولن #بلورشناسی #الکترواستاتیک
کانال تلگرام / کانال ایتا
@raziphysicsa
🔥🌡️ امروز در تاریخ فیزیک | ۲۴ اوت
⚰️ مردی که «آنتروپی» را وارد زبان فیزیک کرد!
📅 ۲۴ اوت ۱۸۸۸، رودولف کلاوزیوس (Rudolf Clausius)، یکی از بنیانگذاران ترمودینامیک، درگذشت.
کلاوزیوس یکی از مهمترین پرسشهای فیزیک را دنبال میکرد:
🔥 چرا گرما بهطور طبیعی از جسم گرم به جسم سرد منتقل میشود، اما برعکس آن خودبهخود اتفاق نمیافتد؟
پاسخ این سؤال، ما را به قانون دوم ترمودینامیک رساند. 🌡️⚙️
کلاوزیوس در سال ۱۸۶۵ کمیتی جدید را معرفی کرد و نام آن را آنتروپی (Entropy) گذاشت
⏳ این مفهوم فقط دربارهٔ موتورهای گرمایی نیست؛ آنتروپی با جهتدار بودن فرایندهای طبیعی و مفهوم «پیکان زمان» نیز ارتباط عمیقی دارد.
🌌 حتی در مقیاس کیهان، مفهوم آنتروپی ما را به یکی از بزرگترین پرسشهای فیزیک میرساند:
آیا جهان سرانجام به بیشینهٔ آنتروپی خواهد رسید؟
🖤 یاد رودولف کلاوزیوس، یکی از معماران ترمودینامیک، گرامی باد.
#امروز_در_تاریخ_فیزیک
#رودولف_کلاوزیوس #RudolfClausius
#ترمودینامیک 🌡️
#آنتروپی 🔥 #قانون_دوم_ترمودینامیک
#فیزیک ⚛️ #PhysicsHistory
@raziphysics
🚀🌌 #امروز_در_تاریخ_فیزیک | ۲۵ اوت
🛰️ یک قدم فراتر از مرزهای منظومهٔ شمسی!
📅 ۲۵ اوت ۲۰۱۲، فضاپیمای Voyager 1 به یکی از تاریخیترین نقاط سفر خود رسید؛ دادههای ارسالی نشان دادند که این فضاپیما از هلیوسفر عبور کرده و وارد فضای میانستارهای شده است. 🌌
اما هلیوسفر چیست؟ 🤔
☀️ خورشید دائماً جریانی از ذرات باردار به نام باد خورشیدی به فضا میفرستد. این جریان، حباب عظیمی در اطراف منظومهٔ شمسی ایجاد میکند که به آن هلیوسفر میگوییم.
وویجر ۱ پس از حدود ۳۵ سال سفر، از این حباب عبور کرد و وارد محیطی شد که تحت تأثیر مستقیم باد خورشیدی نیست. 🚀✨
📡 نکتهٔ شگفتانگیز اینجاست که وویجر ۱ در فاصلهای بیش از ۱۸ میلیارد کیلومتری از زمین قرار داشت و همچنان میتوانست دادههای علمی خود را به زمین ارسال کند!
🌍 سفینهای که در سال ۱۹۷۷ زمین را ترک کرده بود، حالا به جایی رسیده بود که هیچ ساختهٔ دست بشر پیش از آن نرفته بود.
🌌 ما یک سفینه را به فضا فرستادیم؛ و حالا بخشی از زمین، در فضای میانستارهای در حال سفر است.
🚀 ۲۵ اوت ۲۰۱۲؛ روزی که وویجر ۱ از مرز هلیوسفر عبور کرد.
#Voyager1
#هلیوسفر ☀️
#نجوم 🔭 #فیزیک ⚛️
@raziphysics
⚛️🔬 امروز در تاریخ فیزیک | ۲۶ اوت
🎂 تولد جیمز فرانک؛ وقتی اتمها پلهپله انرژی میگیرند!
📅 ۲۶ اوت ۱۸۸۲، جیمز فرانک (James Franck)، فیزیکدان آلمانی و یکی از چهرههای مهم فیزیک اتمی، متولد شد.
در آغاز قرن بیستم، یکی از پرسشهای بزرگ فیزیک این بود:
⚡ آیا اتم میتواند هر مقدار انرژی را دریافت کند، یا انرژی را فقط در مقادیر مشخص جذب میکند؟
🔬 فرانک به همراه گوستاو هرتز با انجام آزمایش معروف فرانک–هرتز در سال ۱۹۱۴، پاسخی شگفتانگیز به این سؤال دادند.
آنها الکترونها را با اتمهای جیوه برخورد دادند
💥 این نتیجه نشان داد که اتمها نمیتوانند انرژی را به هر مقدار دلخواه جذب کنند؛ بلکه بین ترازهای انرژی گسسته جابهجا میشوند. ⚛️
🏆 فرانک و هرتز بهخاطر این کشف، در سال ۱۹۲۵ جایزه نوبل فیزیک را دریافت کردند.
✨ شاید بتوان گفت فرانک و هرتز نشان دادند که:
⚛️ ۲۶ اوت؛ زادروز جیمز فرانک، یکی از دانشمندانی که صدای کوانتومی اتم را به گوش جهان رساند.
#امروز_در_تاریخ_فیزیک
#جیمز_فرانک #JamesFranck
#آزمایش_فرانک_هرتز ⚛️
#مکانیک_کوانتومی 🔬
#فیزیک_اتمی 🌌
#فیزیک #PhysicsHistory
@raziphysics
⚛️🚀 #امروز_در_تاریخ_فیزیک | ۲۷ اوت
⚡ مردی که ذرات را به سرعتهای باورنکردنی رساند!
📅 ۲۷ اوت ۱۹۵۸، ارنست اورلاندو لارنس (Ernest O. Lawrence)، فیزیکدان آمریکایی و برندهٔ جایزهٔ نوبل فیزیک، درگذشت.
اما میراث او در آزمایشگاههای فیزیک هنوز زنده است
در دههٔ ۱۹۳۰، لارنس ایدهای ساده اما انقلابی را دنبال کرد:
💡 چطور میتوان ذرات باردار را بارها و بارها شتاب داد، بدون اینکه به یک شتابدهندهٔ غولپیکر نیاز داشته باشیم؟
پاسخ او سیکلوترون بود. ⚛️🌀
در سیکلوترون، ذرات باردار درون یک میدان مغناطیسی حرکت میکنند و با عبورهای پیاپی از ناحیهٔ شتابدهنده، انرژی بیشتری میگیرند.
🏆 لارنس در سال ۱۹۳۹ جایزهٔ نوبل فیزیک را برای اختراع و توسعهٔ سیکلوترون و دستاوردهای مرتبط با آن دریافت کرد.
🌌 امروزه شتابدهندههای بسیار بزرگتر از سیکلوترون اولیه ساخته شدهاند، اما ایدهٔ بنیادی شتابدادن ذرات با میدانهای الکتریکی و هدایت آنها با میدان مغناطیسی، همچنان یکی از پایههای فیزیک ذرات است.
🖤 یاد ارنست لارنس، یکی از پیشگامان عصر شتابدهندهها، گرامی باد.
#ارنست_لارنس #ErnestLawrence
#شتابدهنده_ذرات🚀
@raziphysics
⚛️🔬 #امروز_در_تاریخ_فیزیک | ۲۸ اوت
🧠 جولیو راکا؛ پیوند ریاضیات و دنیای کوانتومی
📅 ۲۸ اوت ۱۹۶۵، جولیو راکا (Giulio Racah)، فیزیکدان و ریاضیدان برجسته، درگذشت.
راکا با استفاده از نظریه گروهها و روشهای ریاضی، ابزارهای قدرتمندی برای مطالعهٔ تکانهٔ زاویهای در مکانیک کوانتومی توسعه داد. ⚛️🧮
از مهمترین میراث او میتوان به ضرایب راکا–وگنر اشاره کرد که امروزه در بررسی سیستمهای کوانتومی و ترکیب تکانههای زاویهای کاربرد دارند.
✨ وقتی ریاضیات زبان طبیعت میشود، حتی پیچیدهترین رفتارهای کوانتومی هم قابل فهم میشوند.
🖤 یاد جولیو راکا، یکی از معماران ریاضی فیزیک کوانتومی، گرامی باد.
#جولیو_راکا #GiulioRacah
#مکانیک_کوانتومی ⚛️
#فیزیک_نظری 🧮
#PhysicsHistory
@raziphysics
⚡🔬 #امروز_در_تاریخ_فیزیک | ۲۹ اوت
🧲 فارادی؛ مردی که برق را به حرکت درآورد!
📅 ۲۹ اوت ۱۸۳۱، مایکل فارادی (Michael Faraday) در آزمایشهای خود به کشف القای الکترومغناطیسی رسید؛ پدیدهای که بعدها پایهٔ ساخت ژنراتورها و ترانسفورماتورها شد. ⚡
فارادی نشان داد که تغییر میدان مغناطیسی میتواند جریان الکتریکی ایجاد کند.
🌍 از همین ایدهٔ ساده، مسیر به سوی تولید برق و فناوریهای الکتریکی مدرن باز شد.
⚡ گاهی یک تغییر کوچک در میدان مغناطیسی، میتواند دنیای بزرگی از فناوری را به حرکت درآورد.
#مایکل_فارادی #MichaelFaraday
#القای_الکترومغناطیسی ⚡
#الکترومغناطیس 🧲
#فیزیک 🔬 #PhysicsHistory
@raziphysics
⚛️🌀 جلسه دوم نشست تخصصی مکانیک کوانتومی 🌀⚛️
یک قدم دیگر در مسیر فهم دنیای کوانتوم… 🔬✨
در جلسه اول، با دوترون و تابع موج دوترون همراه شدیم؛ حالا در جلسه دوم، ادامهی مسیر را دنبال میکنیم و وارد بخشهای جذابتری از فصل چهارم کتاب مکانیک کوانتوم دکتر فیروز آرش میشویم. 🌌📚
👨🏫 مدرس:
دکتر محمد راستی ویس
عضو هیئت علمی دانشگاه رازی
🎓 دکتری ذرات بنیادی و نظریه میدانها
📌 جلسه دوم
📅 سهشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۱۵ تا ۱۷
📍 دانشگاه رازی، دانشکده علوم پایه، گروه فیزیک
🎓 ویژه دانشجویان علاقهمند به مکانیک کوانتومی
💭 اینجا قرار نیست فقط فرمولها را ببینیم؛
قرار است فیزیک پشت معادلات را بفهمیم، سؤال بپرسیم و عمیقتر فکر کنیم. 🧠⚛️
✨ اگر جلسه اول را از دست دادی، هنوز برای پیوستن به ادامه مسیر دیر نشده!
کوانتوم را فقط حل نکن؛ سعی کن بفهمی چرا اینگونه است. 🌊🔬
#مکانیک_کوانتومی
#نشست_تخصصی
#فیزیک
#دانشگاه_رازی
#انجمن_علمی_فیزیک
@raziphysics
⚛️🌟 #امروز_در_تاریخ_فیزیک | ۳۰ اوت
🎂 تولد ارنست رادرفورد؛ مردی که قلب اتم را کشف کرد!
📅 ۳۰ اوت ۱۸۷۱، ارنست رادرفورد (Ernest Rutherford)، یکی از بزرگترین چهرههای تاریخ فیزیک، متولد شد.
🔬 رادرفورد با آزمایش معروف پراکندگی ذرات آلفا نشان داد که اتم برخلاف تصور آن زمان، ساختاری متمرکز دارد و تقریباً تمام جرم و بار مثبت آن در ناحیهای بسیار کوچک به نام هسته قرار گرفته است. ⚛️
💡 کشف هسته، آغاز عصر جدیدی در فیزیک هستهای بود و نگاه بشر به ساختار ماده را برای همیشه تغییر داد.
🌌 گاهی برای کشف بزرگترین رازهای جهان، باید به کوچکترین ذرات آن نگاه کرد.
🎉 زادروز ارنست رادرفورد، پدر فیزیک هستهای، گرامی باد! ⚛️
#ارنست_رادرفورد #ErnestRutherford
#فیزیک_هستهای ⚛️ #ساختار_اتم 🔬
#PhysicsHistory
@raziphysics