🎥 #کلیپ شعرخوانی #محمد_شهریاری در صد و بیست و نهمین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🎥 #کلیپ شعرخوانی #نوید_نیّری در صد و بیست و نهمین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🎥 #کلیپ شعرخوانی آرزو_علیدوستی در صد و بیست و نهمین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🎥 #کلیپ شعرخوانی #وفا_وفایی در صد و بیست و نهمین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🎥 #کلیپ شعرخوانی #فاطمه_عباسی در صد و بیست و نهمین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

📚 اختیارات شاعری | قسمت اول ✍️ #میثم_عسگری در تعیین وزن شعر فارسی، به سبب رعایت تساوی هجاهای کوتاه و بلند، معمولاً مشکلی در تطابق دو مصراع یک بیت وجود ندارد. امّا گاهی در تقطیع هجایی و خطّ عروضی، با وجود رعایت تساوی هجاهای دو مصراع، به رویارویی هجاهای کوتاه و بلند برمی‌خوریم که موجب اختلاف وزن دو مصراع یک بیت می‌شود. در این صورت ناگزیریم که تغییراتی در تلفّظ یا وزن کلمات ایجاد کنیم تا وزن مناسب و هماهنگ حاصل شود. با مقایسه دو مصراع، یعنی از روی اختلاف هجاها، اختیارات شاعری را بهتر درمی‌یابیم. لذا در تقطیع، هجاهای مصراع دوم را به ترتیب زیر هجاهای مصراع اول می‌نویسیم. اگر اختلاف داشتند، احتمال استفاده و کاربرد اختیارات شاعری وجود خواهد داشت. به این گونه تغییرات در تلفّظ و وزن که بنا به ضرورت ایجاد می‌شود، «اختیارات شاعری» می‌گویند. 🔹 انواع اختیارات شاعری اختیار شاعری خود به دو دسته اختیار زبانی و اختیار وزنی تقسیم می‌شود: ۱) اختیار زبانی گاهی شاعر برای تعیین وزن مناسب شعر، یک تلفّظ را از میان دو یا چند تلفّظ بعضی از کلمات برمی‌گزیند که به این انتخاب تلفّظ کلمه از سوی شاعر، «اختیار زبانی شاعری» گفته می‌شود. اختیار زبانی خود به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از: الف) امکان حذف همزه هرگاه در کلمات ترکیبی پیش از همزه حرف صامت باشد، به هنگام تلفّظ آن کلمه، می‌توان همزه را حذف کرد؛ مثلاً: «پیش از» ← «پی‌شَز» «دانش‌آموز» ← «دانِشاموز» «از این» ← «اَزین» همان‌طور که می‌بینید، در این واژه‌ها همزه از تلفّظ افتاده است. یا مثلاً کلمه «آب» که با همزه شروع شده است، اگر قبل از آن حرف صامتی مانند «ر» بیاوریم، همزه را می‌شود حذف کرد. مثلاً: «در آب» ← «دراب» «در آن» ← «دران» نظر به اینکه در زبان فارسی، تلفّظ حرف «عین» دقیقاً مانند همزه است، لذا هر قاعده‌ای که در مورد همزه اجرا شود، در مورد عین نیز صادق است. بنابراین در عباراتی نظیر: «در عالم» ← «دَراَلَم» «در عشق» ← «دَرِشق» می‌توان همزه یا عین را در تلفّظ حذف کرد. ب) تغییر کمّیّت مصوّت‌ها این مورد از اختیار زبانی شاعر خود به دو صورت زیر است: ۱) بلند تلفّظ کردن مصوّت کوتاه در آخر واژه «مصوّت کوتاه پایان کلمه» را به ضرورت وزن می‌توان بلند تلفّظ کرد تا مصوّت بلند به حساب بیاید. مانند: خانه، پروانه، شیشه، لانه و... با توجه به اینکه همه این کلمات به های غیرملفوظ یا های بیان حرکت ختم می‌شوند و علامت هجایی آن‌ها (U) است، اما می‌توانند هجای بلند منظور شوند و علامت هجایی (–) را داشته باشند. مصوّت‌های کوتاه «که»، «چه»، «تو»، «به»، «نه»، «دو» نیز می‌توانند بلند تلفّظ شوند. «مصوّت کوتاه کسره اضافه» را می‌توان هجای بلند منظور داشت. مانند: دستِ من کتابِ چاپی عروسکِ زیبا که در همه این‌ها کسره علامت اضافه، هجای کوتاه (U) است، اما می‌تواند بلند (–) منظور شود. «مصوّت کوتاه ضمّه واو عطف» را می‌توان بلند تلفّظ کرد تا مصوّت بلند به حساب آید. مانند: کتاب و دفتر ← کتابُ دفتر این مصوّت ضمّه را که ضمّه عطف نامیده می‌شود و علامت هجای کوتاه (U) دارد، می‌توان بلند (–) منظور داشت. 📌 تذکر: در هیچ موردی سه هجای کوتاه (UUU) در کنار هم قرار نمی‌گیرند. در چنین وضعی، حتماً یکی از آن‌ها برابر یکی از این اختیارات، هجای بلند خواهد بود. اگر هجایی با هجای معادلش در مصراع دیگر تفاوت داشت، علامت هر دو هجا را می‌گذاریم و وقتی طبق اختیارات شاعری مشخص شد که با هجای متفاوت معادلش مساوی است، علامت قبلی را خط می‌زنیم و متغیر را در زیرش می‌نویسیم. مثال یک: «به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه برنگذرد» شاعر برای رسیدن به وزن درست شعر، می‌تواند مصوّت کوتاه را بلند تلفّظ کند؛ مانند فردوسی که در بیت آغازین شاهنامه، مصوّت‌های کوتاه «ـِ» و «ـُ» را در هجاهای سوم و نهم مصراع اول به مصوّت بلند تغییر کمّیّت داد؛ چون هجاهای مقابل آن‌ها هجاهای بلند بودند و این مصوّت‌ها نیز در آخر واژه قرار دارند. مثال دو: «نبینی باغبان چون گل بکارد چه مایه غم خورد تا گل برآرد» می‌بینیم که هجای ۳ در مصراع دوم «یه» کوتاه (U)، اما در مصراع اول «نی» بلند (–) است. بنابراین باید در یکی از این دو، از اختیارات شاعری استفاده شده باشد. «نی» بلند است و تغییر نمی‌کند؛ اما «یه» مصوّت پایان کلمه است و می‌تواند بلند تلفّظ شود. بنابراین حکم بر آن داده می‌شود. باید روی علامت آن خط بکشیم و علامت هجای بلند را در زیرش بگذاریم. ادامه دارد... ✍️ 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰 لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

📚 اختیارات شاعری | قسمت دوم ✍️ #میثم_عسگری ۲) اختیار وزنی گاهی نیز شاعر بدون اینکه در تلفّظ واژه‌ها تغییری بدهد، کمّیّت هجا را تغییر می‌دهد که موجب تغییر وزن می‌شود. به این نوع از تغییر دادن وزن از سوی شاعر، «اختیار وزنی» اطلاق می‌شود. اختیار وزنی شاعر نیز خود به چهار نوع عمده زیر است: ۱) هجای پایانی بیت یا مصراع همیشه بلند است هر نوع از انواع هجا در آخر بیت یا مصراع واقع شود، همواره از نظر کمّیّت، یک هجای بلند محسوب می‌شود. پس امتداد هجا در پایان بیت یا مصراع همیشه برابر است؛ چون در این جایگاه، هجای کوتاه و هجای کشیده هم یک هجای بلند شمرده می‌شود. بنابراین در پایان بیت یا مصراع، واژه‌های «تو» که یک هجای کوتاه است با «در» که یک هجای بلند است و «درد» که یک هجای کشیده است، از نظر امتداد برابر و یکسان به حساب می‌آیند. هجاهای «راست» و «خواست» در آخر بیت زیر مشمول این اختیار وزنی هستند؛ یعنی هجای کشیده (– U) به هجای بلند (–) تبدیل می‌شود. ۲) تبدیل «فعلاتن» به «فاعلاتن» در آغاز مصراع گاهی اتفاق می‌افتد که پس از تقطیع درست شعر، در رکن اول یکی از مصراع‌ها رکن عروضی «فعلاتن» و در مقابل آن در مصراع دیگر رکن عروضی «فاعلاتن» به دست می‌آید. در این صورت، شاعر بدون آنکه در تلفّظ کلمات تغییری بدهد، تنها در وزن شعر تغییر ایجاد می‌کند و رکن عروضی «فعلاتن» را در آغاز یکی از مصراع‌ها به رکن عروضی «فاعلاتن» تبدیل می‌کند و عکس آن صادق نیست. مثال: «حالِ دل با تو گفتنم هوس است سخنِ دل شنفتنم هوس است» همان‌طوری که می‌بینیم، هجای کوتاه اول مصراع دوم، بدون تغییر در تلفّظ، به هجای بلند تبدیل می‌شود و تنها علامت هجایی از کوتاه به بلند تغییر می‌کند تا رکن «فعلاتن» به «فاعلاتن» تبدیل شود. نکته: اگر اولین هجای رکن «فعلاتن» واژه‌هایی مانند «تو، به، دو، که، و...» بود، در این صورت تبدیل «فعلاتن» به «فاعلاتن» از نوع اختیار زبانی شاعر است، نه اختیار وزنی؛ چون مصوّت کوتاه در آخر چنین واژه‌هایی طبق اختیار زبانیِ «تغییر کمّیّت مصوّت‌ها» به هجای بلند تبدیل می‌گردد. مثال: «دو دهان داریم گویا همچو نی یک دهان پنهان است در لب‌های وی» هجای اول مصراع اول «دُ» یک هجای کوتاه است، اما چون در برابر هجای بلند «یک» در اول مصراع دوم واقع شده، بنا به اختیار زبانی شاعر، «تغییر کمّیّت مصوّت‌ها» از نوع بلند تلفّظ کردن مصوّت کوتاه در آخر واژه، به هجای بلند تبدیل شده است. ۳) ابدال یا تبدیل دو هجای کوتاه به یک هجای بلند یا عکس آن در میان مصراع شاعر می‌تواند به جای دو هجای کوتاه میان مصراع (U U)، از یک هجای بلند (–) استفاده کند. مثلاً به جای «فعلن» (U U –) می‌تواند «فع‌لن» (– –) بیاورد. گاهی در میان برخی از ابیات و مصراع‌ها ممکن است ارکانی که دو هجای کوتاه کنار هم دارند، دو هجای کوتاه آن‌ها در مقابل یک هجای بلند و یا عکس آن قرار بگیرد که در این صورت اختیار وزنی ابدال اتفاق می‌افتد. این اختیار وزنی معمولاً در ارکان «فعلاتن»، «مفتعلن»، «مستفعل» و «فَعِلن» رخ می‌دهد که سه رکن عروضی اول به رکن «مفعولن» و رکن آخری به رکن «فع‌لن» تبدیل می‌شوند که عکس این تبدیل نیز ممکن است. مثال: «آمد نوروز هم از بامداد آمدنش فرّخ و فرخنده باد» وقتی تقطیع هجایی دو مصراع درست باشد، اما تساوی هجاهای دو مصراع رعایت نشده باشد، در این صورت اختیار وزنی ابدال، یا همان تبدیل دو هجای کوتاه به یک هجای بلند و عکس آن در میان مصراع رخ می‌دهد. در چنین مواردی، رکنی که کمتر است به رکنی که در بیت بیشترین تعداد را دارد، تبدیل می‌گردد. یعنی اگر رکن «مفتعلن» در بیت سه بار تکرار شده باشد ولی رکن «مفعولن» فقط یک بار در آغاز مصراع اول بیت آمده باشد، «مفعولن» که در اقلیت است به رکن «مفتعلن» که در اکثریت است، تبدیل می‌شود. در مصراع اول بیت مذکور، سه اختیار شاعری به کار رفته است که به ترتیب عبارت‌اند از: 🔹 اختیار وزنی ابدال 🔹 اختیار زبانی امکان حذف همزه 🔹 پرکاربردترین اختیار وزنی؛ بلند بودن هجای پایانی در پایان هر دو مصراع ادامه دارد... ✍️ 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰 لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

📚 اختیارات شاعری | قسمت سوم ✍️ #میثم_عسگری ۴) قلب جابه‌جایی یک هجای بلند و کوتاه کنار هم در یک رکن عروضی، بنا به ضرورت وزن شعر، که معمولاً در ارکان عروضی «مفاعلن» و «مفتعلن» اتفاق می‌افتد، «قلب» نام دارد. مثال: «کیست که پیغام من به شهر شروان برد یک سخن از من بدان مرد سخندان برد» می‌بینیم که در رکن سوم مصراع اول، رکن «مفاعلن» و برابر آن در رکن سوم مصراع دوم، رکن «مفتعلن» آمده است. در این صورت، آن رکنی که در اقلیت است به رکنی که در بیت اکثریت دارد، تبدیل می‌شود. بنابراین در این بیت شایسته آن است که رکن «مفاعلن» در مصراع اول به رکن «مفتعلن» تبدیل شود. و وزن بیت چنین است: مفتعلن | فاعلن | مفتعلن | فاعلن نکته ۱) مصوّت بلند «و» در کلمات تک‌هجایی مصوّت بلند «و» در کلمات تک‌هجایی همیشه بلند است، جز در واژه «سو» که بعد از آن مصوّت کوتاه باشد؛ به‌طوری‌که ترکیب اضافی یا وصفی بسازد. مثلاً در کلمات «مو، بو، مور، شور، دود، بود و...» مصوّت «و» همیشه بلند است؛ اما در ترکیب «سوی من» و مانند آن، «و» می‌تواند به صورت مصوّت کوتاه تلفّظ شود. بنابراین «سوی من» می‌تواند به صورت‌های زیر تلفّظ گردد: سو یِ من (– U –) یا سُ یِ من (U U –) یا سُ یِ من (U – –) نکته ۲) «ی» در کلمات ساده و غیرساده «ی» در کلمات ساده و کلماتی که به ضمیر پیوسته و شناسه و «ی» نسبی و مصدری متصل می‌شوند، همواره صامت است. مثال: اختیار ← اِخ تِ یار نیاز ← نِ یاز خیال ← خِ یال دانشجویم ← دا نِش جو یَم نیکویی ← نی کو یی می‌گویم ← می گو یَم به چنین «ی» در کلماتی مانند «دانشجویم»، «نیکویی»، «می‌گویم» و... «یِ وقایه یا میانجی و واسطه» نیز می‌گویند. نکته ۳) «ی» پیش از همزه اگر در کلمات غیرساده، بعد از «ی» حرف همزه «ا» بیاید، مصوّت بلند «ی» به صورت مصوّت کوتاه تلفّظ می‌شود و همزه در تلفّظ و خط عروضی حذف می‌گردد. مثال: علی‌ای ← عَ لِ یَی (U U –) گیتی‌ای ← گی تِ یَی (– U –) نکته ۴) حذف یا عدم حذف همزه پس از «ن» ساکن اگر در کلمات غیرساده، پیش از همزه «ن» ساکن، بعد از مصوّت بلند باشد، حذف یا عدم حذف همزه تأثیری در کمّیّت هجا ندارد. مثال: «خون‌آشام» بدون حذف همزه: خون آ شام با حذف همزه: خو نا شام همچنین: «زمین‌آسا» «مران از» در چنین مواردی، حذف یا عدم حذف همزه، از نظر کمّیّت هجا تفاوتی ایجاد نمی‌کند. 📌 جمع‌بندی اختیارات شاعری اختیارات شاعری به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: 🔹 اختیار زبانی ▫️ امکان حذف همزه ▫️ تغییر کمّیّت مصوّت‌ها 🔹 اختیار وزنی ▫️ بلند بودن هجای پایانی ▫️ تبدیل «فعلاتن» به «فاعلاتن» در آغاز مصراع ▫️ ابدال؛ تبدیل دو هجای کوتاه به یک هجای بلند یا عکس آن ▫️ قلب؛ جابه‌جایی هجای کوتاه و بلند 📚 پایان مبحث اختیارات شاعری 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰 لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🍃 به نام حضرت دوست رواقِ منظرِ چشمِ من آشیانهٔ توست کرم نما و فرود آ که خانه، خانهٔ توست ✨ صد و سی‌امین نشست ادبی شاعران پردیسان و قم ✨ 📅 یکشنبه 18 مرداد 🕠 ساعت: 18 تا 19:30 💠 همراه با: 🔸 شعرخوانی 🔸 نقد و بررسی آثار 🔸 گفت‌وگوی ادبی ⏰ قابل توجه دوستان فرهیخته و وقت‌شناس: جلسه رأس ساعت آغاز و در زمان مقرر به پایان خواهد رسید. 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

📸 #عکس_دسته_جمعی به نام حضرت دوست یکصد و سی‌امین نشست ادبی شاعران پردیسان و قم در #انجمن_شعر_رواق جای دوستان سبز🌻 #تا_باد_چنین_بادا 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🎥 #کلیپ شعرخوانی #سعید_عمویی در صد و سی‌امین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e

🎥 #کلیپ شعرخوانی #محمد_خسروی در صد و سی‌امین نشست انجمن شعر رواق 🔰 کانال اطلاع‌رسانی انجمن شعر رواق: eitaa.com/revagh_sher 🔰لینک گروه انجمن شعر رواق: https://eitaa.com/joinchat/4167041496Cbc50b4da4e