کره ای های بومی قزاقستان
کرهایهای ساکن قزاقستان که به آنها «کوریو-سارام» (Koryo-saram / کوریا سارام) یا کرهایهای شوروی گفته میشود، یکی از جوامع اقلیت قومی با تاریخچهای بسیار پربار، رنجآور و در عین حال پرتلاش و موفق در آسیای میانه هستند.
داستان این گروه، یکی از تراژدیها و در عین حال حماسههای مهاجرت در قرن بیستم است.
حضور کرهایها در امپراتوری روسیه و سپس اتحاد جماهیر شوروی به اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بازمیگردد؛ زمانی که بسیاری از کرهایها برای فرار از استعمار ژاپن و فقر، به مناطق خاور دور روسیه (منطقه پریمورسکی) مهاجرت کردند و در آنجا به کشاورزی (بهویژه کشت برنج) پرداختند.
اما نقطه عطف و تراژیک تاریخ آنها در سال ۱۹۳۷ رقم خورد. ژوزف استالین از ترس اینکه مبادا کرهایهای ساکن مناطق مرزی شرق روسیه به عنوان جاسوس یا ستون پنجم امپراتوری ژاپن عمل کنند، فرمان تبعید دستهجمعی کل جمعیت کرهای ساکن خاور دور روسیه (حدود ۱۷۲ هزار نفر) را صادر کرد.
این افراد در شرایطی بسیار سخت، در واگنهای باری دام و بدون امکانات کافی، هزاران کیلومتر جابهجا شدند و به استپهای خشک و بایر قزاقستان و ازبکستان تبعید شدند.
بسیاری از تبعیدشدگان به دلیل سرما، گرسنگی و بیماری در همان ماههای اول و در طول مسیر جان خود را از دست دادند.
کرهایها با ورود به قزاقستان با بیابانهای لمیزرع روبهرو شدند، اما با پشتکار فوقالعاده و مهارتهای کشاورزی خود (مخصوصاً در زمینه احیای زمینها و کشت برنج و پیاز)، توانستند زنده بمانند و حتی به اقتصاد محلی رونق ببخشند.
* منطقه «قیزیلاوردا» (Kyzylorda) در جنوب قزاقستان به یکی از قطبهای اصلی کشت برنج تبدیل شد که کرهایها نقش اصلی را در آن داشتند.
با وجود تلاش حکومت شوروی برای همگونسازی اقلیتها، این جامعه توانست تا حد زیادی فرهنگ، سنتها و همبستگی خود را حفظ کند.
کوریو-سارامها ارزش فوقالعادهای برای آموزش و تحصیل قائل بودند. با وجود اینکه آنها در ابتدا شهروند درجه دو محسوب میشدند، اما نسلهای بعدی به سرعت در دانشگاهها و ادارات شوروی رشد کردند. تعداد چشمگیری از دانشمندان، پزشکان، معلمان، هنرمندان و قهرمانان ورزشی در تاریخ قزاقستان از میان جامعه کرهای برخاستند.
حتی پس از جنگ جهانی دوم، تعداد زیادی از آنها به مقامهای علمی و اجرایی رسیدند و برخی از آنها نیز در سالهای اولیه تشکیل کره شمالی برای بازسازی این کشور به آنجا فرستاده شدند، اما بسیاری ترجیح دادند به خانه خود در قزاقستان بازگردند.
زبان و فرهنگ خاص (کوریو-مار)
کرهایهای قزاقستان به زبان خاصی صحبت میکنند که به آن «کوریو-مار» (Koryo-mar) میگویند. این زبان در واقع گویشی قدیمی از زبان کرهای (منطقه هامگیونگ در شمال شبهجزیره کره) است که با واژگان فراوانی از زبان روسی و قزاقی آمیخته شده است؛ بهطوریکه برای کرهایهای امروزی سئول فهمیدن کامل آن ممکن است کمی دشوار باشد، اما کاملاً منحصربهفرد است.
در زمینه آشپزی نیز آنها غذاهای ترکیبی شگفتانگیزی دارند؛ معروفترین آنها «مارکووچکا» (سالاد هویج کرهای) است که در دوران شوروی به دلیل کمیاب بودن کلم سنتی کیمچی اختراع شد و امروزه در سراسر کشورهای شوروی سابق و حتی روسیه بسیار محبوب است.
امروزه جمعیت کرهایهای قزاقستان حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزار نفر تخمین زده میشود.
➖➖➖
🇷🇺🇮🇷
@rusname
6.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
قیمت بنزین در افغانستان چند؟!
➖➖➖
🇷🇺🇮🇷
@rusname
زبان؛ ماندگارترین اثر ایرانی در گرجستان
پایدارترین ردپای ایران در گرجستان در زبان است. به گفتهٔ تئا چکیدزه در مقالهٔ «گرجستان؛ پیوندهای زبانی با زبانهای ایرانی» در دانشنامهٔ ایرانیکا، از پیوند چندصدسالهٔ گرجستان و ایران شمار بزرگی واژهٔ ایرانی به گرجی راه یافت — از زبانهای ایرانی شرقی (سکایی-آلانی-آسی) و ایرانی غربی (مادی، پارتی و بهویژه فارسی میانهٔ دورهٔ ساسانی، سدههای ۳ تا ۷ میلادی) و همچنین فارسی نو. این وامواژهها به دورهها و گویشهای گوناگون تعلق دارند و در قواعد دستوری گرجی جذب شدهاند.
ریشهٔ واژهها فقط ادبی و آیینی نیست.
در حوزهٔ زبان اداری، نظامی و اجتماعی: aznaur-i («آزاد»، عضو طبقهٔ اشراف، از فارسی میانهٔ āznāvar) و bazh-i («باج، مالیات»). در حوزهٔ دین: dev-i («دیو»، از فارسی میانهٔ dēw)، jojokhet-i («جهنم»، از فارسی میانهٔ dušox) و cheshmariṭ-i («راست و درست»، از čašm-dīd که از راه ارمنی وارد گرجی شده است). در واژگان عمومی: šara («خیابان، بلوار»، از šāh-rāh یعنی «راه شاهی») و speṭaḳ-i («سفید، پاک»).
ردپای ایرانی به نامهای خانوادگی و نامهای شخصی هم میرسد: Palavand و Palavandišvil-i از pahlavān، Berozashvili از Behrūz، Arjevanidze، Jamaspishvili و Shermazanashvili. گروه بزرگی از این نامها از طریق روایتهای شاهنامه به گرجی راه یافتهاند: Givi (از Gēv)، Goderdz-i (از Gōdarz)، Zurab-i (از Sohrāb)، Ketevan (از Katāyūn)، Zaal (از Zāl) و Shergil (از šīrgīr)؛ این نامها در گرجستان چنان جا افتادند که امروز دیگر «ایرانی» به نظر نمیرسند.
همچنین بخشی از کلمات با ریشه فارسی امروزه جزو گفتار روزمره شدهاند؛ مانند:
ფანჯარა (پانجارا) پنجره
საბანი (سابانی) صابون
ბაზარი (بازاری) بازار بازار
ჩადრი (چادری) چادر
ყალა (قالا) قلعه
ჯიბე (جیبه) جیب
✍الفبای گرجی از سی و سه حرف تشکیل شده است.
در زبان گرجی اگر کلمه ای (خواه یک کلمه خارجی یا یک نام یا نام خانوادگی خارجی) بدون حرف صدا دار تمام شود حرف I به انتهای آن افزوده می شود. به عنوان مثال، نام «زینب» در زبان گرجی به صورت Zeinabi نوشته می شود.
➖➖➖
🇷🇺🇮🇷
@rusname
6.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🚌 اتوبوس رفت، ولی خدا بنز رو برات فرستاد!
الله_اکبر، بشنوید از ماجرای نماز اول وقت بهلول گنابادی در یکی از سفرهایش با اتوبوس
#استاد_ماندگاری
➖➖➖
🇷🇺🇮🇷
@rusname