❓آیا در عصر پیامبر اسلام(ص) اجتهاد صورت میگرفته و از عقل برای استنباط احکام استفاده میشد؟
🍃🌺اجتهاد در سیر تاریخی خود دارای حداقل دو معنا بوده است. تا قرن هفتم هجری، اجتهاد به معنای «رأی و قیاس» تلقی میشد، همین معنا از اجتهاد در کلام اهل سنت خود نمایی میکند؛ لذا از سوی عالمان شیعه با آن مخالفت شده است. اهل سنت با توجه به ادلهای که اقامه کردهاند؛ نه تنها اصرار دارند که اجتهادِ به این معنا در عصر پیامبر(ص) بوده؛ و برخی از اصحاب اجتهاد برأی میکردند. بلکه پا را از این فراتر نهاده و در برخی از کتابهای خود بابی به نام «اجتهادات النبی» آوردهاند؛ یعنی مصادیقی که پیامبر(ص) نیز اجتهاد کرد.
قدیمیترین نص درباره معنای جدید اجتهادِ مورد قبول شیعه؛ در قرن هفتم و مربوط به محقق حلی در کتاب «معارج الأصول» است. شواهدی بر پایهگذاری چنین اجتهادی را میتوان در روایات و تعالیم اهل بیت(ع) مشاهد نمود.
⚜ @Ahkaam ⚜