✨📖آشنایی با برخی مضامین دلنشین مناجات شعبانیه 🔰 استاد علیرضا پناهیان 🗓 زمان: ۱۳۹۹/۱/۹ ✨📖وقتی خدا همۀ حرف‌ها و نیازهای ما را قبل از اینکه مطرح کنیم و از او بخواهیم می‌داند، پس چرا علی(ع) در این مناجات، این‌قدر اصرار دارد که «خدایا دعای مرا بشنو»؟ ایشان در واقع می‌خواهد شدت اصرار خودش را اعلام کند و بگوید: «خدایا با اینکه می‌دانم از همۀ احوال و خواسته‌هایم خبر داری، ولی باز هم متضرعانه درِ خانۀ تو می‌آیم و از تو تقاضا می‌کنم و اصرار دارم که با تو حرف بزنم...» 🔰چرا خیلی‌ها سراغ مناجات نمی‌روند؟ چون می‌گویند «خدا حرف دلم را می‌داند» ✨📖در آغاز مناجات شعبانیه دلائل زیادی برای مناجات نکردن وجود دارد؛ دلایلی که نشان می‌دهد وقتی انسان در مقابل خدا می‌خواهد حرفی بزند، جایی برای هیچ حرفی نیست! چون وقتی خدا حرف دلِ انسان را می‌شنود، وقتی قبل از اینکه بخواهد حرفی بزند خدا حرف او را می‌داند، وقتی خداوند نیازهای هر کسی را می‌داند، دیگر چه حرفی باقی می‌ماند که انسان بخواهد به خدا بگوید؟ شاید خیلی‌ها اصلاً سراغ مناجات نمی‌روند به این دلیل که فکر می‌کنند «خدا همۀ حرف‌های دل آنها را می‌داند و همۀ نیازهایشان را می‌داند.» ✨📖أمیرالمؤمنین علی‌(ع) در مناجات شعبانیه به دلائل دعا نکردن اشاره می‌کنند؛ بعد از آن اصرار شدیدی که در آغاز دعا دیده می‌شود، بعد از آن التهاب، بعد از آن تضرع و آن فراری که از دیگران و زندگی و دنیا به‌سوی خداوند دارند، بعد از آن اشتیاقی که به سخن گفتن با خدا نشان می‌دهند، بلافاصله حرف‌هایی می‌زنند که انگار «دلائل دعا نکردن» است! علی(ع) در این مناجات، برخی از «دلایل دعا نکردن» را بیان می‌فرماید:امیرالمؤمنین(ع) بعد از فرازهای آغازین مناجات شعبانیه به‌درگاه خدا عرضه می‌دارد: 📖«وَ تَعْلَمُ ما فی‏ نَفْسی‏» تو می‌دانی در جان من چه می‌گذرد «وَ تَخْبُرُ حاجَتی‏، وَ تَعْرِفُ ضَمیری‏» از حاجت من خبر داری و از ضمیر من آگاه هستی «لا یخْفی  عَلَیک اَمْرُ مُنْقَلَبی‏ و َمَثْوای» هیچ چیزی از گذشته و آیندۀ من نیست که از آن خبر نداشته باشی «وَ ما اُریدُ اَنْ اُبْدِئَ بِهِ مِنْ مَنْطِقی‏ و اَتَفَوَّهُ  بِهِ مِنْ طَلِبَتی‏، وَ اَرْجُوهُ لِعاقِبَتی‏» و آن چیزهایی که می‌خواهم بگویم، همه را خبر داری... همۀ اینها می‌تواند دلائل دعا نکردن باشد که «خدایا تو خودت می‌دانی من وضعم چگونه است» خُب اگر خداوند متعال اینها را می‌داند، پس چرا امیرالمؤمنین(ع) در این مناجات، این‌قدر اصرار دارد که با خدا سخن بگوید؟ ✨📖چرا می‌گوید «وَاسْمَعْ دُعائی‏ اِذا دَعَوْتُک، وَاْسمَعْ نِدائی‏ اِذا نادَیتُک، وَ اَقْبِلْ عَلیّ اِذا ناجَیتُک» اتفاقاً أمیرالمؤمنین علی‌(ع) در اینجا می‌خواهند شدت اصرار خودشان را اعلام کنند و بگویند: «خدایا با اینکه همۀ اینها را دربارۀ من می‌دانی، ولی باز هم من این‌قدر متضرعانه درِ خانۀ تو می‌آیم و از تو تقاضا می‌کنم...» وقتی أمیرالمؤمنین(ع)  این کلمات را بر زبان جاری می‌کنند، در واقع اصرارهای ایشان برای دعا پررنگ‌تر می‌شود، یعنی «خدایا با اینکه می‌دانم همۀ احوال من را خبر داری، ولی من یک اصراری دارم که با تو حرف بزنم...» 🔰اگر خدا خواسته‌های ما را می‌داند، چرا باید دعا کنیم؟ وقتی التهاب و اشتیاق انسان اوج گرفت، دیگر نمی‌تواند سکوت کند و دعا نکند ممکن است ما آدم‌های معمولی، این‌قدر مانند أمیرالمؤمنین علی(ع) درک عمیق نداشته باشیم از اینکه خداوند از همۀ احوال ما خبر دارد، ولی أمیرالمؤمنین(ع) که درک عمیق و باور عمیقی دارند نسبت به اینکه خدا از حال انسان خبر دارد، پس چرا باز هم اصرار می‌کنند که «خدایا دعای مرا بشنو!» در حالی که أمیرالمؤمنین(ع) می‌دانند که خدا می‌شنود؟ خب، این نشان‌دهندۀ یک سطحی از تمنا و تقاضا است که برخی حرف‌های عقلانی را در می‌نوردد و کنار می‌گذارد. گفت: «طریق عشق می‌ورزی خرد را الوداعی گو» اگر انسان بخواهد دو دوتا چهارتا بکند، آن‌وقت می‌گوید: «خدایا شما که خودت همۀ حاجات من را می‌دانی» اما وقتی التهاب روحی و اشتیاق و تمنای انسان به حد اعلی رسید او دیگر نمی‌تواند صبر کند و سکوت کند و دعا و مناجات نکند. ✨📖مناجات شعبانیه را به این نیت بخوانیم: «آمدیم شاهد باشیم که علی(ع) با خدا چگونه حرف می‌زند؟» ما اگر مناجات شعبانیه را به این نیت بخوانیم که «آمده‌ایم شاهد باشیم أمیرالمؤمنین علی(ع) چگونه با خدا حرف می‌زند؟!» واقعاً این دعا برای ما فوق‌العاده خواهد بود؛ این‌جور دعاخواندن که ما به أمیرالمؤمنین(ع) و به اصرارهای او نگاه کنیم، واقعاً زیباست.