#فرا_اندیشه |
علم دینی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی(تفکیک بین فعل خدا و فعل انسان)
🔸یک وقت علمِ انسان در این است که من چه کار کنم، مثل سینما که علم آنها این است که من چطور بازی کنم؛ من بازی کنم یا هنرنمایی کنم، این میتواند دینی باشد، میتواند غیر دینی؛ برای اینکه درباره فعل انسان بحث میکند.
🔸اما علوم دیگر، فیزیک، شیمی، ریاضی، تمام علوم تجربی و تمام علوم انسانی، اینها درباره حقایق خارجیه است. در جهان هستی چیزی جز فعل خدا نیست؛ در جهان هستی خدا هست و اسما، اوصاف، افعال، اقوال و آثار او. در عالم غیر از این چیز دیگر نیست؛ بخشی از اینها به شیمی و فیزیک برمیگردد، بخشی به ریاضی برمیگردد، بخشی به علم کلام برمیگردد، بخشی به علم فلسفه برمیگردد، بخشی به عرفان نظری برمیگردد ... علم آن است که به واقع تعلّق بگیرد، واقع هم فعل خداست، بررسی فعل خدا هم فرض ندارد که دینی نباشد ...
🏷 دو نظر خیلی متفاوت صد درصد مباین هم است: یکی اینکه آنها میگویند علم، دینی و غیر دینی ندارد علم، دینی نیست؛ ولی عاِلم ممکن است مسلمان باشد، ممکن است کافر؛ اما نظر دوم آن است که خیر، علم فقط دینی است، عاِلم ممکن است مسلمان باشد، ممکن است کافر.
حالا اگر کافری آمده درباره حضرت امیر دارد بحث میکند که علیبنابیطالب(سلام الله علیه) در این مدت چه کارهایی کرده است، تحقیق و پژوهش علم او دینی است، ولو آن عاِلم کافر است.کسی درباره امام صادق(سلام الله علیه) دارد بحث میکند، بحث درباره فعل، قول، روش و سیره امام، این علم، علم دینی است، ولو عاِلم کافر باشد.
↙️ چیزی در جهان نیست، مگر فعل خدا؛ بحث درباره فعل خدا، مثل بحث درباره قول خدا، دینی است.
الآن ما که داریم تفسیر بحث میکنیم، چرا علم ما دینی است؟ برای اینکه بگوییم خدا چنین گفت؛ آن استاد دانشگاه هم میگوید خدا چنین کرد، فرض ندارد ما علمی داشته باشیم غیر دینی.
عاِلم بله، ممکن است کافر باشد، چون قبول ندارد که این کار، کار خداست و قبول ندارد که فعل، فعل خداست؛ بله او ممکن است کافر باشد.
◀️ پرسش: استاد! ممکن است طبیعت چنین کرده باشد؟
🔸پاسخ: بله، چون طبیعت چنین کرد، خیال میکند طبیعت کرد، در حالی که کار، کار خداست، چون نمیداند که چه کسی کرد، خود این عالم میشود کافر وگرنه فعل، فعل خداست.
اگر فعل، فعل خداست، بحث درباره فعل خدا فرض ندارد دینی نباشد؛ منتها او نمیداند که فاعل آن کیست، میشود کافر وگرنه آنچه در عالم هست فعل خداست، قول خداست. حالا کافری درباره قرآن شناسی بحث میکند؛ کم نیستند کفّاری که درباره قرآن شناسی اظهار نظر کردند، قرآن را شناختند، چند تا سوره دارد، چند تا آیه دارد، چند تا امر و نهی دارد، درباره چه چیز بحث میکند، حقوق آن چیست، این علم، علم دینی است، ولو آن عالم کافر باشد.
↙️ آنها میگویند
#علم_سکولار است، دینی و غیر دینی ندارد؛ ولی عالم ممکن است مسلمان باشد یا غیر مسلمان.
اینها علم را واقعاً نشناختند؛ علم، بررسی فعل خداست.
↙️ آنجا که بررسی فعل انسان است، مثل سینما و امثال اینها، بله آنجا ممکن است که خود آن علم دینی باشد یا غیر دینی؛ برای اینکه بحث در این است که این آقا چه کار بکند، این آقا اگر بر طبق کتاب و سنّت انجام بدهد، میشود دینی، اگر غیر کتاب و سنّت است میشود غیر دینی.
☑️ علمی که به فعل انسان برمیگردد، این میتواند دو گونه باشد، اما علمی که به «فعل الله» برمیگردد، این دیگر نمیتواند دو گونه باشد ...
یک وقت است که اینها اوهام خودشان را انسان میدانند، خیالات و برداشت خودشان را انسان میدانند، این اصلاً علم نیست. آنچه واقعیت است، واقعیت انسان، واقعیت روح، واقعیت جامعه، واقعیت اقتصاد که در خارج حقیقت دارد، بله، این دینی است.
اما اینها در اثر بیراهه رفتن، مبادی و منابع را از دست دادند؛ بخشی از اینها اصلاً علم نیست.
📚
#آیت_الله_جوادی_آملی، تفسیر سوره مبارکه «زمر»، آیات 11 الی 18
#علوم_انسانی_اسلامی
#علم_دینی
اندیشگان؛ رسانه علوم انسانی-اسلامی
⤵️⤵️⤵️
https://eitaa.com/joinchat/3893887279C7b5cd95191