❇️
اقتصاد تعاونی در قالب شرکت های تعاونی، محقق و اجرا می شود. از منظر فقهی شرکت تعاونی از قبیل شرکت عقدی عنان (اموال) است. اگر اموری از قبیل بلوغ، عقل، اختیار و... که در عقود مالی اعتبار دارد، در شرکت های تعاونی رعایت شوند، شرکت تعاونی از منظر اسلام صحیح خواهد بود. در شرکت های تعاونی اگر مشارکین شرطی کنند که خلاف مقتضای عقد و نیز ناسازگار با موازین شرعی نباشد، آن عقد صحیح است.
🔴 در منابع فقهی انواع شرکت های صحیح و باطل به وسیله فقهای اسلام مورد بررسی فقهی قرار گرفته است. شرکت ها به دو دسته تقسیم می شوند: یکی شرکت قهری و دیگری شرکت اختیاری. شرکت قهری، شرکتی است که از امتزاج یا ترکیب غیر اختیاری اموال دو یا چند نفر یا جمع شدن حقوق آنان در چیزی، به جهت سببی مانند ارث به وجود می آید. شرکت اختیاری، شرکتی است که با اختیار مالک ها، امتزاج یا مخلوط شدن اموال اتفاق می افتد. یکی از انواع شرکت های اختیاری، شرکت عقدی در اموال بین دو نفر یا بیشتر است. شرکت های عقدی بر چهار نوع است که عبارتند از:
1️⃣
شرکت عنان (اموال):
🍀
در این نوع شرکت دو یا چند نفر با هم قرارداد می بندند که با اموال مشترک خودشان فعالیت اقتصادی انجام دهند. شرکت عقدی تنها در اموال صحیح است و سه نوع دیگر شرکت که در ادامه توضیح داده می شوند، از نظر شرعی غیر صحیح و باطل است.
2️⃣
شرکت ابدان (اعمال): در این نوع شرکت دو نفر یا بیشتر از دو نفر با هم قرارداد می بندند که هر چیزی را که با کار کردن به عنوان مزد یا اجرت به دست می آورند، با هم شریک باشند. در این نوع شرکت فرقی ندارد که عمل آنان یک نوع باشد؛ همانند اینکه دو نفر با هم خیاطی کنند یا عمل آنان تفاوت داشته باشد؛ همانند اینکه یک نفر بافتن پارچه را و دیگری خیاطی آن را عهده دار شود. این نوع شرکت از منظر فقهی باطل و غیر صحیح است.
3️⃣
شرکت وجوه: این نوع شرکت بین دو نفر یا بیشتر از دو نفر که در میان مردم صاحب اعتبار و آبرو هستند، ولی مالی برای فعالیت اقتصادی و تجارت ندارند، اتفاق می افتد. به این ترتیب که با هم قرار می گذارند تا اموالی را به حسب اعتبار خود به صورت نسیه خریداری کنند و سپس در فرصت مناسبی آن را بفروشند و در سود و زیان حاصل شریک باشند. روشن است که در این نوع شرکت، تنها اعتبار و آبروی آنان، عنصر اصلی تحقق شرکت است. این نوع شرکت نیز از منظر فقهی غیر صحیح و باطل است.
4️⃣ شرکت مفاوضه: در این نوع شرکت دو نفر یا بیشتر از دو نفر با هم قرارداد می بندند که هر چیزی را که از راه سود تجارت، زراعت، ارث، وصیت و امثال اینها تحصیل می کنند با هم شریک باشند. همچنین، هر نوع زیان و خسارت وارد بر آنان، بر عهده همه آنان باشد. این نوع شرکت نیز باطل است.
✳️ شرکت تعاونی مانند شرکت عقدی عنان (اموال) محسوب می شود. اگر اموری مانند بلوغ، عقل، اختیار و ... که در عقدهای مالی اعتبار دارد، در شرکت های تعاونی رعایت شوند، شرکت تعاونی از منظر اسلام صحیح خواهد بود. در شرکت های تعاونی اگر مشارکین شرطی کنند که خلاف مقتضای عقد و نیز ناسازگار با موازین شرعی نباشد، آن عقد صحیح است.
🌿 به عنوان نمونه ای از الگوهای عملیاتی، در مرحله تأسیس شرکت تعاونی تلفیقی (اجمالی از دو نوع ساختار تعاونی را
اینجا ببینید) ، هر یک از افرادی که خواستار عضویت در شرکت تعاونی هستند، حداقل به اندازه مبلغ یک سهم از سهام شرکت تعاونی را پرداخت می کنند و به این وسیله، عضو شرکت تعاونی محسوب می گردند و به میزان سهم خود، به صورت مشاع، مالک دارایی شرکت تعاونی می شوند و در اداره شرکت نقش خود را ایفا می کنند.
🌿
اعضای شرکت تعاونی با آزادی کامل به عضویت تعاونی در می آیند و بر پایه قاعده «الناس مسلّطون علی اموالهم» حق دارند از دارایی خود برای سرمایه گذاری بهره مند شوند. از آنجایی که چنین قراردادی، ضرری، غرری، ربوی، اکل مال به باطل نیست، براساس قواعد «احل الله البیع» و «اوفوا بالعقود» مورد تأیید و امضای شارع می باشد. بنابراین، شرکت های تعاونی تلفیقی که به این صورت تأسیس می شوند، مشروع هستند.
📚
نظام اقتصاد مقاومتی، ذیل بخش سوم: هدف های اقتصادی و طراحی ساختار(بخش های) نظام اقتصادی|
اقتصاد تعاونی از منظر اسلام، ذیل فصل دهم: بررسی اصول اقتصاد تعاونی و تحلیل آنها از منظر اسلام.
•┈┈••••✾•🌿🌺🌿•✾•••┈┈•
🎋جبهه مردمی اقتصاد مقاومتی🔰
عضویت در گروه👇
🌐
https://eitaa.com/joinchat/90636304C6a5afed72d
عضویت در کانال👇
🌐
@eghtesad_mardomi