🟢 چهار هدف هر نهضت اسلامی از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع)
🔹جملههایی که در ابتدای گفتار، از نهج البلاغه از بیان مولای متقیان درباره هدفهای اصلاحیاش نقل کردم، و هم نقل کردم که فرزند بزرگوارش حسین علیهالسلام نیز عین آن جملهها را در بیان نهضتی که قصد آن را داشت، در عهد معاویه در جمع کبار صحابه و شخصیتهای برجسته اسلامی در موسم و موقف حج آورده است، به طور اجمال بیانگر اهداف کلی همه نهضتهای اسلامی است، و البته در هر دورهای هر نهضتی یک سلسله هدفهای فرعی و جزئی خاص خود نیز دارد.
هدفهای کلی در چهار جمله بیان شده است:
🔸 نَرُدَّ الْمَعالِمَ مِنْ دینِک:
نشانههای محو شده راه خدا را - که جز همان اصول واقعی اسلام نیست - بازگردانیم؛ یعنی بازگشت به اسلام نخستین و اسلام راستین، بدعتها را از میان بردن و سنتهای اصیل را جایگزین کردن؛ یعنی اصلاحی در فکرها و اندیشهها و تحولی در روحها و ضمیرها و قضاوتها در زمینه خود اسلام.
🔹 نُظْهِرَ الْاصْلاحَ فی بِلادِک:
اصلاح اساسی و آشکار و چشمگیر که نظر هر بیننده را جلب نماید و علائم بهبودی وضع زندگی مردم کاملًا هویدا باشد، در شهرها و مجامع به عمل آوریم؛ یعنی تحولی بنیادین در اوضاع زندگی خلق خدا.
🔸 یأْمَنَ الْمَظْلومونَ مِنْ عِبادِک:
بندگان مظلوم خدا از شر ظالمان امان یابند و دست تطاول ستمکاران از سر ستمدیدگان کوتاه شود؛ یعنی اصلاحی در روابط اجتماعی انسانها.
🔹 تُقامَ الْمُعَطَّلَةُ مِنْ حُدودِک:
مقررات تعطیل شده خدا و قانونهای نقض شده اسلام بار دیگر به پا داشته شود و حاکم بر زندگی اجتماعی مردم گردد؛ یعنی تحولی ثمربخش و اسلامی در نظامات مدنی و اجتماعی جامعه.
🔸 هر مصلحی که موفق شود این چهار اصل را عملی سازد:
- افکار و اندیشهها را متوجه اسلام راستین سازد و بدعتها و خرافهها را از مغزها بیرون براند،
- به زندگی عمومی از نظر تغذیه و مسکن و بهداشت و آموزش و پرورش سامان بخشد،
- روابط انسانی انسانها را بر اساس برابری و برادری و احساس اخوّت و همسانی برقرار سازد،
- ساخت جامعه را از نظر نظامات و مقررات حاکم طبق الگوی خدایی اسلامی قرار دهد، به حداکثر موفقیت نائل آمده است.
📒 استاد مطهری، بررسی اجمالی نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر، ص۷۳ - ۷۲