باسمه تعالی
سران محترم دفاتر اسناد رسمی استان خراسان رضوی
با سلام و احترام و آرزوی بهترینها
مدتی است در کانالها و گروههای فضای مجازی که مرتبط با موضوعات سردفتری و ثبتی است، مطالبی بیان میشود که گاه از دایره اعتدال، انصاف و احترام خارج شده و بوی ناعدالتی، توهین و هتک حرمت میدهد که زیبنده مقام و جایگاه سردفتری نیست.
یکی از موضوعاتی که در چند وقت اخیر مورد هجمه و چالش شدید قرار گرفته، تعطیلی پنجشنبههای دفاتر اسناد رسمی است. لازم میدانم در این خصوص نکاتی را عرض نمایم.
این موضوع از 5 منظر قابل بررسی است:
1. منظر اخلاقی و حرفهای
بخشنامه صادره از استاندار محترم در آذرماه سال گذشته در شرایطی صادر شد که استان با برودت زیاد هوا مواجه بود و افت فشار گاز همشهریان و هماستانیهایمان را آزار میداد. در این شرایط، استاندار محترم اقدام به صدور بخشنامه دورکاری ادارات و دستگاههای اجرایی نمودند. با این شرایط ذکر شده، کدام وجدان بیدار و سلیمی میپذیرفت که در محل کار حضور یابد و درآمدی داشته باشد، در حالی که در دهکورهها و روستاها و بعضاً برخی شهرهای استان، مردم از سرما تلف شوند و جان به جانآفرین تسلیم نمایند؟
بعد از آن روزها و با افزایش نسبی دما، عدهای از همکاران اظهار داشتند که با بهبود وضعیت برودت هوا، دلیلی بابت تعطیلی وجود ندارد؛ در حالی که علل دیگری برای تعطیلی وجود داشته و دارد. همانطور که مشاهده کردهاید، بخشنامه مجدداً از تاریخ 15 فروردین تمدید شد. لذا حضور برخی از دفاتر در روزهای پنجشنبه، خلاف اخلاق حرفهای بوده و دور از شأن سردفتر است.
2. منظر اداری
عدهای از همکاران با استناد به بخشنامه استاندار محترم استدلال کردهاند که موضوع بخشنامه دورکاری است و نه تعطیلی، و لذا تعطیلی وجاهت قانونی ندارد. این استدلال در خصوص ادارات و نهادهایی که امکان دورکاری برایشان متصور است درست است، اما در خصوص ادارات ثبت اسناد و دفاتر اسناد رسمی خیر. چرا که کار دفاتر و ادارات ثبت اسناد و املاک با سامانههای الکترونیکی است که امکان استفاده از آنها صرفاً در محیط اداری فراهم است و در موضوع تنظیم سند هم نیاز به حضور افراد در دفاتر و استفاده از سامانههای الکترونیکی است. لذا موضوع دورکاری در مورد ادارات ثبت و دفاتر اسناد منتفی بوده و بایستی از آن معنای تعطیلی را استنتاج کرد.
از سوی دیگر، عدهای از عزیزان با قیاس منصب سردفتری با خدمات تعویض پلاک و دفاتر خدمات قضایی و مفتوح بودن آنها در پنجشنبهها در پی آن هستند که نتیجه بگیرند دفاتر اسناد هم بایستی در پنجشنبهها مفتوح باشند؛ در حالی که شأن و منزلت منصب سردفتری و کاتببالعدل قابل قیاس با خدمات اداری تعویض پلاک و دفتر خدمات قضایی نبوده و قیاس معالفارق است.
3. منظر حقوقی
بسیاری از منتقدان اظهار داشتهاند که تعطیلی پنجشنبههای دفاتر اسناد رسمی مستند قانونی نداشته و فاقد وجاهت قانونی است. در حالی که این موضوع در یکی از جلسات شورای تحول و تعالی سازمان محترم ثبت اسناد و املاک کشور در شهریورماه سال گذشته که با حضور عالیترین مقامات سازمانی و استانی برگزار میگردد، مطرح و تبدیل به مصوبه شده و به تمامی استانها ابلاغ و اعلام گردیده است. اجرای این مصوبات نیز برای تمامی استانها لازمالاجراست. در این مصوبه قید شده که هر روز اداری که توسط استانداریها تعطیل اعلام گردد، موجبات تعطیلی دفاتر اسناد رسمی را نیز فراهم میآورد و بایستی تعطیل باشند. لذا با استناد به این مصوبه و همچنین نامه شماره 145094/1404 مورخ 22/07/1404 مدیرکل محترم امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، مستند قانونی و لازم جهت تعطیلی دفاتر اسناد رسمی وجود دارد.
4. منظر فنی
برخی از عزیزان اظهار داشتهاند که اگر پنجشنبهها تعطیل است، پس باید سامانه ثبت آنی هم قطع بوده و امکان ارائه خدمت نباشد؛ در حالی که چنین نیست. لذا نتیجه گرفتهاند که تعطیلی بیوجه است. در پاسخ به این مناقشه نیز اعلام میگردد: با توجه به اینکه پنجشنبهها در همه استانها تعطیل نیست و با عنایت به اینکه سازمان امکان محدودسازی سامانه بهصورت استانی را ندارد، نمیتوان به استناد عدم قطع بودن سیستم در پنجشنبهها حکم به مفتوح بودن دفاتر صادر کرد.
5. منظر صنفی
متأسفانه در این میان، گلایهای نیز از برخی سردفتران داریم که همواره ساز ناکوک میزنند و تمایلی به اجرای تکالیف قانونی و صنفی و رعایت شئون سردفتری و جایگاه خطیر خود ندارند. منصبِ سردفتری امانتی است که پاسخگویی سنگینی در پیشگاه خداوند، مردم و نظام قضایی کشور به دنبال دارد و اصرار بر مفتوح بودن دفتر در شرایط تعطیلی اعلامشده و بیاعتنایی به مصوبات سازمانی، شایسته همکاران متعهد و انصافپیشه نیست.