مسئله "فلسطين" از منظر فلسفه ائتماني
📙ثغور المرابطه، نشر مرکز المغراب للدراسات في الاجتماع الإنساني، رباط، ۲۰۱۸,صص۱۹_۲۰
ترجمه علی اصغر اسلامی تنها
✍️ علامه طه عبدالرحمن در کتاب «شکاف های مرزبانی؛ رویکرد ایتمانی به چالش های معاصر امت» صورت بندی فلسفی از مسئله فلسطین ارائه می کند. از منظر فلسفه ایتمانی، «إیذاء فلسطینی، إیذاء اله و إیذاء انسان است».
🔹 طه می نویسد:
در جهان کنونی که از خُلق «حیا» خالی است، به گونه ای که در آن هر زورمندی هرچه بخواهد می کند، جای شگفتگی نیست که انسان انواع مختلفی از رنج و اذیت را ببیند، اما آنچه «انسان فلسطینی» از أذی نزدیکان و دوران می بیند نظیر و اندازه ای ندارد. همانگونه که آنچه که رژیم اسرائیل از ایذاء آشکار می کند قابل توصیف نیست گویا که «شر مطلق» است. چرا که خشونت و أذی اسرائیلی، بیشتر از آن است که یک یک شمارش شود. آنچه تاکنون انجام شده قابل احصا نیست و آنچه از اشکال دیگر غافلگیرمان خواهد کرد در حساب نمی گنجد.
برای درک حقیقت این «رنج و أذی» که اشبه به شر مطلق است، نیازمند شناخت حقیقت انسانی هستیم که با این شکل، اذیت می شود.
🔹
انسان فلسطینی ویژگی متمایزی دارد چراکه ارض او محل تلاقی عوالم شهادی و غیبی، و ارث او محل تلاقی ابعاد زمانی و سرمدی است.
از این رو برای شناخت حقیقت او نمی توان رویکرد تاریخی داشت چون این مقاربه، بُعد ابدی و سرمدی آن را ساقط می کند حتی اگر عالم غیبی آن را حذف نکند. همانگونه که نمی توان رویکرد حقوقی داشت چون عالم غیبی آن را ساقط می کند حتی اگر بُعد سرمدی آن را حذف نکند. همانگونه که نمی توان رویکرد سیاسی داشت چراکه این روی آورد، هم عالم غیبی و هم بُعد سرمدی آن را حذف خواهد کرد. لذا دورترین، بلکه فریب کارترین رویکردها در معرفت حقیقت چنین انسانی است. گرچه همین رویکرد منتخب اکنون در درک أذی واقع بر انسان فلسطینی به کار بسته می شود.
🔹نمی توان به حقیقت انسان فلسطینی معرفت پیدا کرد و ایذا او را دفع کرد، جز با رویکردی که عالم شهادی زمین اش را به عالم غیبی آن وصل کرده و بعد زمانی ارث اش را به بعد سرمدی آن متصل کند، لذا ما رویکرد فلسفی را پی خواهیم گرفت که ارض فلسطینی را از عوالم خود جدا نکند بلکه همه عوالم آن را حفظ و ملاحظه کند و ارث فلسطینی را از ابعاد خود بریده نکند بلکه همه ابعاد آن را حفظ و نگهداری کند. شاید از این طریق ماهیت أذی فلسظینی را تبیین کنیم و به طریق دفع آن هدایت شویم.
🔹رویکرد ایتمانی مبتنی بر مبدا اساسی است. هر چیزی دو بُعد دارد یکی «صورت» که همان مظهر خارجی است و دیگر «روح» که جوهر درونی است. روح اصل در تفسیر صورت است و صورت فقط تعبیری از روح است، به بیان دیگر تصویری از آن است.
صورت إیذاء فلسطینی به شکل اجمال بر دو وجه تقویم یافته است. ایذای ارضی که پروردگارشان آن را مبارک کرده. دوم ایذا ارثی که فطرت شان آن را انتاج نموده. إیذاء ارض مبارکه و ایذا ارث فطری. روح إیذاء نخست إیذاء اله و روح إیذاء ارث فطری، إیذاء انسان است.
🔹و چون روح اصل در تفسیر صورت است. لذا فهم "إیذاء اله" اصل در "إیذاء ارض" و "إیذاء انسان" اصل در "إیذاء ارث" است. و چون «مساله اله» و «مساله انسان» اختصاص به فلسطینیان ندارد بلکه شامل همه دین باوران می شود. لذا همه باید برای رفع إیذاء فلسطینی اقدام کنند.
🔸اصل مفهوم «مرابطه» برآمده از آیه شریفه«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ».
🔸اصل مفهوم «إیذاء اله» برآمده از آیه شریفه« إِنَّ الَّذينَ يُؤْذُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهيناً [احزاب/57]»
🔻یادداشت های برگزیده
https://eitaa.com/joinchat/3621912738Cceffa384fd