(قسمت هفتم و پایانی)
📝به قلم حجت الاسلام و المسلمین
#سید_مهدیار_حسینی
✅اجتهاد در هوش مصنوعی ضعیف:
✨اگر ما اجتهاد و فقاهت را به صورت مراحل بسیار چارچوب مند، فلوچارتی،مهندسی شده ضابطه مند ببینیم ( شبیه آنچه در مکتب فقهی و اجتهادی نجف رخ می دهد) شاید با تسامح و در نظر نگرفتن اینکه به دست آوردن «مذاق شریعت» و کسب «شم الفقاهه» خصوصیتی انسانی است، بتوان حتی هوش مصنوعی ضعیف را در راه استنباط و اجتهاد موفق بدانیم
‼️ اما به نظر می رسد این امر در مکتب فقهی قم و در نظر گرفتن قراین و شواهد متعدد که قابلیت ارزش گذاری کمی نیستند و نگاه کیفی به دلایل و تراکم ظنون اهمیت بیشتری دارد، بسیار سخت تر باشد. در این زمینه به نظر میرسد هوش مصنوعی ضعیف (عمومی) نتواند پا را فراتر از یاری فقیه و مجتهد فراتر بگذارد .
💢نکته حاشیه ای:
پرداختن به اینکه در عصر حاضر باید به دنبال مکتب اجتهادی نجف باشیم یا قم در این مجال نمیگنجد. به طور مختصر اینکه شیعه در طول تاریخ حکومت دینی و قدرت را در اختیار نداشته است و تنها با فقه فردی و اختیارات محدود فقها نیازهای خود را برطرف میکرده است.
موفقیت در تشکیل حکومت اسلامی و اقتضائات دوره مدرن، موجب میشود تنها با «فقه عذر» نتوان امر خطیر حکمرانی و نظام سازی را پیش برد. لذا باید به دنبال «فقه کشف» و راهبردهای صحیح در عرصه اجتماعی و تمدنی بود
✅اجتهاد در هوش مصنوعی قوی:
1️⃣بدون قضاوت در مورد امکان یا عدم امکان تحقق هوش مصنوعی قوی، و در فرض تحقق آن ، ویژگی های انسانی مانند اراده و آگاهی در هوش مصنوعی وجود خواهد داشت در نتیجه امکان یادگیری واقعی و فهم انسانی نیز در هوش مصنوعی دور از انتظار نخواهد بود
‼️نکته: تعبیر به یادگیری واقعی و فهم انسانی به این دلیل است که فرایند یادگیری در هوش مصنوعی ضعیف نیز وجود دارد اما همراه با علم و فهم نیست بلکه صرفا تقلید الگوریتم ها و تولید براساس تجزیه و تحلیل داده های قبلی است.
2️⃣در نتیجه اموری مانند ظهور گیری (از مهم ترین مراحل در فرایند استنباط)، تا فهم معنای متن، حل تعارضات ظاهری و مراحل دیگری از آنچه قبلا ذکر شد، توسط هوش مصنوعی قوی امکان پذیر خواهد بود
3️⃣ نتیجه گیری و استنباط در مکتب فقهی نجف و تبدیل شاخص های کیفی به کمی ، بسیار قاعده مند و راحت انجام خواهد شد و میتوانیم به خروجی نظرات مختلف فقها دست بیابیم. به طور مثال حتی میتوانیم بگوییم اگر مرحوم خوئی رحمه الله در زمان حاضر بودند با مبانی خاص خودشان و مراحلی که طی میکردند ، در یک مسئله جدید به این نتیجه و استنابط میرسیدند.
4️⃣ اما دستیابی به نتیجه در مکتب فقهی قم بسیار پیچیده و دشوار خواهد بود، اما به نظر نویسنده این یادداشت گرچه هوش مصنوعی در این عرصه دچار سختی خواهد بود اما میتواند با فهم قواعد فکری و زبانی (به تعبیر ویتگنشتاین بازی های زبانی) مجتهدین و فقها، آشنایی و فراگیری قواعد و مکاتب مختلف معناشناسی به مذاق شریعت و ارتکاز فقها نیز دست یافته و گام هایی را در استنباط بردارد.
#هوش_مصنوعی
📎 لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
❇️ عضو کانال
اندیشکده مستعدان شوید