توانگری نه به مال است پیش اهل کمال/
که مال تا لب گور است و بعد از آن اَعمال
من آنچه شرط بلاغ است با تو میگویم/
تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال
محل قابل و آنگه نصیحت قائل/
چو گوش هوش نباشد چه سود حُسنِ مَقال؟
به چشم و گوش و دهان آدمی نباشد شخص/
که هست صورت دیوار را همین تمثال
نصیحت همه عالم چو باد در قفس است/
به گوش مردم نادان، چو آب در غربال
دل ای حکیم در این مَعبر هَلاک مبند/
که اعتماد نکردند بر جهان، عُقّالمکن به چشم ارادت نگاه در دنیا/
که پشت مار به نقش است و زهر او قَتّال
نه آفتابِ وجودِ ضعیفِ انسان را/
که آفتابِ فلک را ضرورت است زوال
چنان به لطف همی پرورَد که مروارید/
دگر به قهر چنان خرد میکند که سُفال
برفت عمر و نرفتیم راه شرط و ادب/
به راستی که به بازی برفت چندین سال
کنون که رغبت خیر است زورِ طاعت نیست/
دریغ، زور جوانی که صرف شد به محال
زمان توبه و عذر است و وقت بیداری/
که پنج روز دگر میرود به اِسْتِعجال
کنون هوای عمل میزند کبوتر نفْس/
که دست جور زمانش نه پر گذاشت نه بال
چنان شدم که به انگشت مینمایندم/
نماز شام که بر بام میروم چو هلال
وصال حضرت جانآفرین مبارک باد/
که دیر و زود فراق اوفتد در این اَوصال
به زیر بار گنه، گام برنمیگیرم/
که زیر بار به آهستگی رود حَمّال
چنین گذشت که دیگر امید خیر نماند/
مگر به عفوِ خداوندِ مُنْعِمُ متعال
بزرگوار خدایا به حق مردانی/
که عارفان جمیلاند و عاشقان جمال
مبارزان طریقت که نفْس بشکستند/
به زور بازوی تقویٰ و لِلْحُروبِ رِجال
یُقَدِّسونَ لَهُ بِالْخَفِيِّ وَ الْإِعلان/
یُسَبِّحونَ لَهُ بِالْغُدُوِّ وَ الآصال
مراد نفس ندادند از این سرای غرور/
که صبر پیش گرفتند تا به وقت مجال
قفا خورند و ملامت برند و خوش باشند/
شب فراق به امید بامداد وصال
به سِرّ سینهٔ این دوستان عَلَیالتَّفصیل/
که دست گیری و رحمت کنی عَلَیالْإِجمال
رهی نمیبرم و چارهای نمیدانم/
به جز محبت مردان مستقیم احوال
مرا به صحبت نیکان امیدْ بسیار است/
که مایهداران رحمت کنند بر بَطّال
بوَد که صدرنشینانِ بارگاهِ قبول/
نظر کنند به بیچارگان صَفِّ نِعال
توقع است به اِنعام دائمُالْمعروف/
ز بهر آنکه نه امروز میکند إِفْضال
همیشه در کرمش بودهایم و در نِعَمَش/
از آستانِ مُربِّی کجا روند اطفال؟
سؤال نیست مگر بر خزائن کرمش/
سؤال نیز چه حاجت؟ که عالِم است به حال
من آن ظَلومِ جَهولم که اوّلم گفتی/
چه خواهی از ضُعفا ای کریم و از جُهّال؟
مرا تحمل باری چگونه دست دهد؟/
که آسمان و زمین برنتافتند و جِبال
ثنای عزّت حضرت نمیتوانم گفت/
که ره نمیبرد آنجا قیاس و وهم و خیال
خِتام عمر خدایا به فضل و رحمت خویش/
به خیر کن؛ که همین است غایةُالآمال
بر آستان عبادت وقوف کن سعدی/
که وهم منقطع است از سُرادِقات جَلال