💠 معنای علم و علوم انسانی
💢 از آنجا که در تلقی پوزیتیویستی، علم به معرفت آزمونپذیر محدود است، مفاهیم و قضایای بنیادی در خارج از قلمرو علم قرار میگیرند و به انسانیات، باورهای اجتماعی و باورهای جامعه علمی ارجاع داده میشوند.
🌀 در نتیجه علم، هویت و تعریف خود را از حوزه فرهنگ و قلمرو معرفتهای غیر علمی میگیرد. در این صورت، چون علم نمیتواند از مفاهیم، مبانی و مبادی خود (که گاه با عنوان «پارادایمهای علمی» از آنها یاد میشود) دفاع علمی کند، هویت مستقل خود را از دست میدهد. با این اتفاق، دیگر علم حوزه مستقلی از حوزه
#فرهنگ نخواهد بود و اگر فرهنگ بشری و خصوصاً فرهنگ جامعه علمی عوض شود، پارادایم علم تغییر میکند.
❇️ با استفاده از همین مطلب، علم را نیز به معرفتهایی که بر اساس نگاه پوزیتویستی غیر علمی بودند، ملحق کردند!!
🔸 تلقی مابعدتجربی و پسامدرن از علم، ظرفیت و فرصت جدیدی برای علوم انسانی اسلامی پدید آورد. در این تلقی، علوم انسانی اسلامی علمی است که به حسب سوژه و حتی به حسب تعریف، ساختار و هویت علم، متأثر از باورها و عقاید اسلامی است.
⭕️ در این تلقی، علوم انسانی اسلامی در ذیل علم اسلامی قرار میگیرد. علم اسلامی دانشی است که پارادایم، اصول موضوعه و مفاهیم پایهای خود را از قلمرو باورها، ارزشها و مبانی هستی شناختی اسلامی اخذ میکند. به بیان دیگر، علم اسلامی معنایی از علم است که در درون فرهنگ و تاریخ اسلامی شکلگرفته است؛ اعم از آنکه موضوع آن امر طبیعی و یا امور انسانی باشد.
🔹 در این رویکرد، عقاید، باورها و ارزشهای دینی همانند اساطیر، ایدئولوژیها و دیگر معرفتهای غیر علمی، برساختههای فرهنگی و تاریخیِ بشر خوانده میشوند و علیرغم اینکه به حسب ذات خودْ هویت علمی ندارند، علم را در دامن خود، تفسیر و تعریف میکنند.
✴️ بنابراین در این تلقی، معارف اسلامی بدان گونه که در متن اندیشه اسلامی حضور دارند، مورد قبول نبوده و به اقتضای رویکردهای پسامدرن بازخوانی میشوند لذا این بحث ها تماماً با قبول فضای غرب بوده است در حالیکه تفاوت کانتکس علم دینی با علم سکولار خیلی بیشتر از این حرفها می باشد!
✳️ توصیه میکنیم دوستانی که در حال تحصیل یکی از رشتههای علوم انسانی هستند حتما به مطالعه کتب فلسفه علوم انسانی غربی نیز بپردازند تا بدانند علوم انسانی فقط مختص قرن ۱۳ نیست و امروزه انحصار در روش هم خیلی مورد قبول نمیباشد!
✍️ قسمتی از متن برگرفته از جلسات تدریس استاد
#پارسانیا است.
#علوم_انسانی_اسلامی
#استاد_حمید_پارسانیا
💠
@parsania_net