این دوره شش ساله همکاری من با ایشان در حوزه عراق یکی از دوران به یادماندنی همکاری من با این شهید عزیز بود و در همین دوره ما با خیزش و شکلگیری بحران پیچیده در عراق و منطقه در پی ظهور داعش مواجه شدیم. موضوعی که تأثیر مستقیمی بر حوزه ملی ایران داشت. نقش وزارت خارجه ایران در این پرونده همراه با دیگر مراکز مسئول از جمله شورای عالی امنیت ملی، نیروی قدس سپاه، وزارت اطلاعات و دیگر نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت است.
این مرحله، یکی از مراحل بسیار خطیر و حساس برای وزارت امور خارجه در همکاری نزدیک، هماهنگ، کامل و هم افزا با همه ساختارهای امنیتی، نظامی و انتظامی داخل کشور بود که عملاً مدیر میدانی دستگاه دیپلماسی در آن مقطع مهم تاریخی، دکتر امیرعبداللهیان بود. نقش دکتر امیرعبداللهیان در آن مقطع در مدیریت دقیق و مدبرانه این پرونده بسیار مهم بود. اگر دوره همکاری نزدیک شهید امیرعبداللهیان با سردار شهید حاج قاسم سلیمانی به دو دوره بسیار مهم تقسیم شود، تقسیم بندی بیپایه و اساسی نخواهد بود. بخشی از دوره همکاری ایشان با شهید سلیمانی در زمان آغاز تحولات عراق و حمله امریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ میلادی و مدیریت پرونده سیاسی و میدانی عراق بود و مرحله درخشان بعدی در ظهور داعش و اشغال بخشهای زیادی از عراق و سوریه به دست این گروه تروریستی بود.
سال ۲۰۰۳ میلادی یعنی مقطع اشغال عراق از سوی امریکا، شهید امیرعبداللهیان با شهید سلیمانی همکاری داشتند؟
طبیعتاً پس از اشغال عراق از سوی امریکا و سقوط رژیم بعث، نقش وزارت امور خارجه در پرونده عراق، نقش محوری بود و ستاد ویژه عراق در وزارت امور خارجه پس از اشغال این کشور شکل گرفت. ستاد ویژه عراق به عنوان مرکز ثقل مدیریت سیاسی پرونده عراق زیر نظر شخص وزیر و در ارتباط مستقیم با دیگر مجامع داخلی در کشور، دارای نقش محوری و کلیدی بود. دکتر امیرعبداللهیان معاون ستاد ویژه عراق بود و ارتباط ویژه و مؤثری با مراکز ذیربط داخل کشور از جمله نیروی قدس و مشخصاً شخص سردار سلیمانی پیدا کرد، بنابراین مقطع همکاری دکتر امیرعبداللهیان با شهید سلیمانی به ویژه در پرونده عراق قطعاً یکی از مقاطع درخشانی است که من گمان میکنم اگر صرفاً همین بخش از همکاریها و تعامل مشترک را بررسی کنند، فصل مفصلی خواهد شد و ابعاد اقدامات دیپلماتیک شهید امیرعبداللهیان در این مقطع برای بسیاری از دیپلماتها جذاب و از لحاظ حرفهای درس آموز خواهد بود.
غرب آسیا هم برای ایران و هم برای جهان منطقه ویژه و با اهمیت فراوان است. قطعاً مسئول این منطقه در وزارت امور خارجه باید از زبدهترین دیپلماتها باشد. چه ویژگی شهید امیر عبداللهیان موجب شد وی برای این مسئولیت انتخاب شود؟
بله، منطقه خاورمیانه به دلیل پیچیدگیهای تحولات آن برای بسیاری از کشورهای دنیا که مایل هستند در تحولات سیاسی و بینالمللی حرفی برای گفتن داشته باشند، حائز اهمیت بسیار است. این منطقه یکی از پیچیدهترین مناطق ژئوپلتیک دنیاست و واحدهای سیاسی وزارت خارجههای جهان به ویژه آنهایی که میخواهند در این منطقه نقش آفرینی کنند، یکی از حرفهایترین تیمها را تشکیل میدهند تا بتوانند اثرگذار باشند. من این را در کشورهای مختلف تجربه کردم به ویژه کشورهایی که در این منطقه ذی نقش بودند و هستند، بنابراین تیم فعال در حوزه خاورمیانه وزارت امور خارجه کشورمان همواره تیمی حرفهای بودند و دکتر امیرعبداللهیان بیشک یکی از حرفهایترین دیپلماتهای ما در این منطقه جغرافیایی و ژئوپلتیکی بود. هم منطقه را میشناخت و هم در این منطقه فعالیت پیچیده دیپلماتیک کرده بود. به مسئله فلسطین علاقه ویژه داشت. موضوع را با دقت و وسواس دنبال میکرد و اعتمادی که نظام و نهادهای ذیربط نظام به ایشان به عنوان دیپلمات متعهد، انقلابی، معتقد و علاقهمند به مسئله فلسطین و معتقد به ضرورت تقویت محور مقاومت داشتند، باعث شده بود به عنوان یک دیپلمات شاخص و مؤثر هم در نظر و هم در عمل ایفای نقش کند.
ایشان دیپلمات ارشد هم به لحاظ تجربه در این منطقه بود و هم به لحاظ مسئولیت، بنابراین وزرای خارجه ما هم در مسائل خاورمیانه و عراق به ایشان اعتماد ویژهای داشتند. نکته دیگر اینکه طرفهای دیگر منطقه و خارج منطقه نیز ایشان را با همین ویژگی میشناختند و همواره مقامات دیپلماتیک دیگر کشورها از جمله وزرای خارجه در سفر به ایران به ملاقات و تبادل نظر با ایشان علاقهمند بودند، چون هم ایشان را دیپلمات خبرهای در منطقه میدانستند و هم دیپلماتی میدانستند که با جهات ذیربط و مؤثر نظام در منطقه خاورمیانه، عراق و خلیج فارس ارتباط تنگاتنگ حرفهای دارد و دیدار و گفتگو با دکتر امیرعبداللهیان برای آنها یک رخداد مطلوب دیپلماتیک بود.