صعصعه در آخرین ساعت مولای متقیان علیه السلام حدیثی که برای حفظ کردن اهمیت زیاد دارد
سئوالات صعصعة ابن صوحان
در لحظات احتضار حضرت علی (علیه السلام) شیعیانی در دور بستر ایشان جمع شدند یکی از انها صعصعة بن صوحان بود که وی از رجال بزرگ شیعه و از خطباء معروف کوفه و از روات بزرگی است که علاوه بر علمای شیعه کبار علمای اهل تسنن نیز حتی صاحبان صحاح روایت های او را از حضرت علی (علیه السلام) و ابن عباس (حبرامة) نقل کرده اند و ایشان از اصحاب خاص امیرمومنان بوده است.
صعصعه عرض کرد:
اخبرنی انت افضل ام آدم (علیه السلام)
مرا خبر دهید شما افضل هستید یا آدم؟ حضرت فرمودند:
تزکیة المرة لنفسه قبیح-
یعنی قبیح است که مرد خود را تعریف و تزکیه بنماید و لکن از باب«و اما بنعمة ربک فحدث» (نعمت های خداداده ی خود را نقل کن) می گویم:
انا افضل من آدم
من از آدم افضل هستم، عرض کرد:
ولم ذلک یا امیر المومنین
به چه دلیل افضل از ادم هستی؟ حضرت بیاناتی فرمودند که خلاصه اش این می شود: برای آدم همه قسم وسایل رحمت و راحت و نعمت در بهشت فراهم بود فقط از یک شجره گندم منع گردید و او از آن شجره ی منهیه خورد و از بهشت و جوار حضرت حق خارج شد.
ولی خداوند مرا از خوردن گندم منع ننمود و من به میل و اراده ی خود چون دنیا را قابل توجه نمی دانستم از گندم نخوردم.
عرض کرد
انت افضل ام نوح (علیه السلام)،قال انا افضل من نوح –
شما از نوح افضل هستید؟ فرمودند: بله به علت آنکه نوح قوم خود را دعوت کرد به سوی خدا اما اطاعت نکردند به علاوه اذیت و آزار بسیار به ان بزرگوار رساندند تا درباره ی آنها نفرین کرد:
«ربِّ لا تذر علی الارض من الکافرین دیّارا»
اما من بعد از خاتم انبیا (صلی الله علیه و آله) با ان همه صدمات و اذیت های بسیار فراوانی که از این امت دیدم ابدا درباره ی آنها نفرین نکردم و کاملا صبر نمودم (چنانچه حضرت در خطبه ی شقشقیه می فرمایند:
صبرت و فی العین قذی و فی الحلق شجی)
کنایه از آنکه هرکس صبرش بر مصائب بیشتر باشد نزدیکتر به خداوند متعال است.
عرض کرد
انت افضل ام ابراهیم (علیه السلام):قال:انا افضل من ابراهیم
شما افضل هستید یا ابراهیم؟ فرمودند من افضل هستم عرض کرد لم ذلک؟ چرا شما افضل هستید؟ فرمودند: ابراهیم عرض کرد.
« رب ارنی کیف تحی الموتی،قال اولم تومن قال بلی و لکن لیطمئن قلبی »(سوره ی بقرة ایه ی 262)
پروردگارا به من بنما که چگونه مردگان را زنده خواهی کرد خداوند فرمود آیا باور نداری عرض کرد آری باور دارم اما می خواهم به مشاهده ی ان دلم آرام گیرد- ولی ایمان من به جایی رسیده که گفتم (لو کشف الغطاء ما ازددت یقیناً) اگر پرده ها کنار روند و کشف حجاب گردد یقین من زیاد نخواهد شد.
عرض کرد
انت افضل ام موسی (علیه السلام)؟
فرمودند: من از موسی افضل هستم زیرا: وقتی خداوند او را مامور کرد به دعوت فرعون که به مصر برود عرض کرد.
«رب انی قتلت منهم نفساً فاخاف ان یقتلون و اخی هارون هو افصح منی لسانا فارسله معی رداً یصدقنی انی اخاف ان یکذبون » ایه ی 33 سوره ی قصص
اما وقتی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از جانب پروردگار متعال مرا مامور کردند که در مکه ی معظمه بالای بام کعبه بروم و آیات اول سوره ی برائت را بر کفار قریش قرائت نمایم با آنکه کمتر کسی بود که برادر یا پدر یا عمو یا دایی یا یکی از اقارب و خویشانش به دست من کشته نشده باشند با همه ی اینها هیچ خوف نکردم، اطاعت امر نموده تنها رفتم و ماموریت خود را انجام دادم آیات سوره ی برائت را بر آنها خواندم و مراجعت نمودم.
کنایه از آنکه فضیلت شخص با توکل به خداست و هر کس توکلش بیشتر در نزد خداوند با فضیلت تر است.
عرض کرد
انت افضل ام عیسی (علیه السلام) قال: انا افضل من عیسی
گفت شما افضل هستید یا عیسی پاسخ فرمودند که من زیرا: پس از آنکه مریم بواسطه ی دمیدن جبرئیل در گریبان او به قدرت خداوند حامله شد همین که موقع وضع حمل رسید وحی شد به مریم که:
اخرجی عن البیت فانّ هذه بیت العبادة لا بیت الولادة
از خانه ی بیت المقدس بیرون شو زیرا: که این خانه محل عبادت است نه زایشگاه و محل ولادت و زائیدن فلذا از بیت المقدس بیرون رفت در میان صحرا پای نخله ی خشکیده عیسی به دنیا آمد.
اما من وقتی مادرم فاطمه بنت اسد را درد زائیدن گرفت در حالتی که وسط مسجدالحرام بود به صاحب کعبه متمسک گردیده و عرض کرد: الهی به حق این خانه و به حق آن کسی که این خانه را بنا کرده این درد زائیدن را بر من آسان گردان، همان ساعت دیوار کعبه شکافته شد مادرم فاطمه را با ندای غیبی دعوت به داخل خانه نمودند که ای فاطمه داخل در خانه ی کعبه شو و مادرم وارد شد و من در همان جا متولد شدم.
امینی گلستانی