🔰امر به معروف و نهی از منکر، از ارکان بنیادین دین اسلام و صرفا از خصیصههای حکومت و جامعهی اسلامی است.
« امر به معروف و نهی از منکر، درواقع تعمیم مسألهی حاکمیت و تثبیت مشارکت عموم مردم است»۱ . در نگاه اسلام ، همهی آحاد جامعه نسبت به یکدیگر مسئولاند و دربارهی افرادی که به سخن آنها گوش میدهند و به شکلی در دایرهی ارتباطی آنها قرار دارند مورد بازخواست قرار میگیرند و باید پاسخگو باشند. زن و شوهر نسبت به رفتار و گفتار یکدیگر مسئولاند، اولیاء نسبت به اعمال و رفتار فرزندان خود مسئولاند و باید بدانها تذکر داده شود و فرزندان رشید و بالغ نسبت به فعل و عمل پدر و مادر خود مسئولاند، معلم و دانشآموز، استاد و دانشجو، کارفرما و کارمند نسبت به فعل و قول یکدیگر مسئولاند و باید موارد لازم را به دیگری متذکر بشوند، زمامدار دربارهی مردم جامعهی خود مکلف و موظفاند و عموم مردم نسبت به زمامدار خود میبایست مطالبهگر باشند. لذا تکتک افراد جامعه در نگاه اسلام نسبت به اقدام، رفتار، قول و عمل یکدیگر نه تنها خنثی و یله نیستند؛ بلکه نسبت به همدیگر مکلف و مسئول هستند.
🔹 عمل به این حکم الهی سبب میگردد: اولا، افراد نسبت به امور و مسائل جامعهی خود نگهبان و مقید باشند؛ ثانیا، اثر این امر بر اجتماع باعث پیشگیری از افزایش ناهنجاریها، بزهکاریها، قانونشکنیهاو بسیاری از گناهان میگردد؛ ثالثا افراد متخلف متوجه میشوند که هم مورد تذکر قرار میگیرند و هم باید نسبت به عمل و رفتار خود باید پاسخگو باشند؛ در نهایت از یک سو شاهد کاهش تخلفات، هنجارشکنیها، قانونشکنیها و از سوی دیگر موجب افزایش امنیت، آرامش و اطمینان در جامعه خواهیم بود. در چنین جامعهای نقش سیستمهایی همچون پلیس و دستگاه قضا کمرنگ خواهد شد؛ چرا که در پایینترین لایههای جامعه افراد خود مجری قانون و نماینده حاکمیت هستند.
🔹 به عنوان نمونه اگر در مساله واجب شرعیای به نام حجاب هر کس به وظیفهی خود عمل میکرد، پدر و مادر نسبت به فرزند خود، مردان در برابر همسران خود، استاد و معلم نسبت به شاگردان و تکتک افراد جامعه نسبت به زنان بیحجاب یا بدحجاب تذکر میدادند و مسئولین نسبت به هنجارشکنان و قانونگریزان این حوزه اهتمام بیشتری میورزیدند، اکنون شاهد این حجم از برهنگی و عریانی در گذرهای شهر نبودیم، و صد البته اگر این قصور در مورد کشف حجاب از سوی آحاد جامعه، اعم از مسئولین و عموم مردم ادامه یابد رفته رفته شاهد بیعفتیهای بیشتر و جرمهای دیگری در این خصوص که جسورانه و به دور از حیاء مرتکب میشوند، در معابر خواهیم بود.
✨امام علی( ع) در این باب میفرمایند: «امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که اشرار بر شما مسلط خواهند شد سپس هرچه دعا کنید مستجاب نمیگردد»۲ .
❇️ قطعا اگر اهمال در امر به معروف و نهی از منکر ادامه یابد کمکم این خوی به حوزههای دیگر نیز سرایت خواهد کرد و به تدریج ریشههای مستحکم جامعه توسط موش یلگی خورده خواهد شد.
✍ زهرا ملکی
📚 منبع:
۱. آیت الله مکارم شیرازی
۲.روضهالواعظین و بصیرهالمعتظمین، ج ۱ ، ص۱۳۷
✅کانال رسمی جامعه بانوان استراتژیست
🌐
@strategistladies