🚦عقلانیت جمعی در تحولات اجتماعی 🖋به قلم: دکتر محمدصادق تقی زاده طبری در عرصه تحولات اجتماعی، به ویژه زمانی که بحران‌های پیچیده و فضاهای تنش‌آلود نظیر جنگ میان ایران و اسرائیل رخ می‌دهد، نقش عقلانیت جمعی بیش از هر زمان دیگر برجسته و حیاتی می‌شود.در نگاه کلان، جنگ ایران و اسرائیل، نمادی از نبرد تمدنی و هویتی است که در پس‌زمینه آن، لایه‌های فرهنگی، فکری و اجتماعی قرار دارند. عقلانیت جمعی در شرایط خطر و چالش، نیازمند تلفیق روحیه مقاومت، بصیرت اجتماعی، و تحلیل راهبردی است، تا بتواند ادامه‌دار بودن مقاومت ملی و فرهنگی را تضمین کند. در این راستا، چند محور کلیدی قابل تأمل و بررسی است: ۱. پایبندی به بنیان‌های معرفتی و ارزشی: بر پایه آموزه‌های اسلامی، مدیریت اجتماعی در عرصه‌های بحران باید مبتنی بر اصولی باشد که احترام به کرامت انسانی، عزت ملی و ارزش‌های دینی و فرهنگی را محور قرار دهد. این مبانی، به عنوان مرجع جامع در تصمیم‌گیری‌های جمعی، راهبرد پایداری و مقاومت را ترسیم می‌نمایند. ۲. شناسایی مخاطرات و فرصت‌ها: در میدان بحرانی، مدیریت عقلانی باید فراتر از تصمیمات فردی و واکنشی عمل کند. این فرآیند نیازمند یک نظام شبکه‌ای در تحلیل اطلاعات، القای اعتماد اجتماعی، ارزیابی صحیح تهدیدها و فرصت‌ها است. شناخت صحیح از وضعیت، مستلزم مصدر تصمیمات عاقلانه و مبتنی بر معیارهای علمی و دینی است. ۳. ایجاد اتحاد و همبستگی ملی: تجربه‌های تاریخ، نشان می‌دهد که در میدان نبرد، اتحاد و همبستگی، ستون فقرات مقاومت است. این اتحاد زمانی محقق می‌گردد که عقلانیت جمعی، افکار و احساسات را به سوی وحدت و هم‌سویی در اهداف همگرا سوق دهد و در مسیر تقویت روحیه مقاومتی، ظرفیت فرهنگی، اقتصادی و نظامی، شکل‌گیری یابد. ۴. مدیریت منابع و استعدادهای انسانی: درگیر بودن در جنگ، نیازمند بهره‌برداری حداکثری از منابع انسانی و امکانات موجود است. مدیریت خردمندانه، باید توانایی جذب، سازماندهی، تقویت و آموزش نیروهای فکری و عملی جامعه را در برگیرد، و بر اصل کارآمدی و مشروعیت تصمیمات تکیه کند.در نتیجه می‌توان گفت عقلانیت جمعی در میدان جنگ، همانند یک سامانه راهبردی است که روحیه مقاومت، باور به سرنوشت جمعی، و فهم عمیق از بافت تاریخی و فرهنگی جامعه را در بر می‌گیرد. بدون این نوع از عقلانیت، ابزارهای نظامی صرف، به تنهایی نمی‌توانند بر دامنه خطرات و چالش‌ها غلبه کنند. بلکه، نیازمند تلاش همگانی است، تلاشی که در آن، فهم جمعی از ارزش‌های فرهنگی و دینی، به عنوان پایه‌های اصلی تصمیم‌گیری و مدیریت استراتژیک، نقش کلیدی دارند. #همبستگی #مدیریت ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/

🚦گفتگو با حجت‌الاسلام و المسلمین علی فرحانی با موضوع راز غیبت رهبرانقلاب یک‌ونیم روز بعد از اعلام توقف جنگ 🔹چرا رهبری پیامی نمی‌دهند؟ تاریخ: 1404/04/04 #جنگ #اسرائیل ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/

🎙صوت سومین پیش‌نشست سومین همایش ملی دشمن شناسی و مقاومت 📌موضوع: راهبردهای مقاومت در برابر جهان آمریکایی(بررسی ابعاد آتش بس) 🎙اساتید و کارشناسان مسائل بین‌المل: 🔸دکتر مجید بهستانی 🔹دکتر علی سروش 🔸دکتر ابوالفضل بازرگان 📌دبیر نشست: دکتر مجتبی صمدی 🕰زمان برگزاری: سه‌شنبه ۳ تیر ۱۴۰۴ 🎓 مؤسسهٔ فرهنگی رسانه‌ای استاد فرج‌نژاد ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/

📌برگزاری نشست زنده تحلیلی با عنوان: نتایج جنگ؟! (نتایج جنگ اخیر تحمیلی و آینده پیش رو) 💻 با حضور: دکتر حسن محمدمیرزائی مدیر اندیشکده مطالعات جهان اسلام دانشگاه جامع امام حسین(ع) 📆 چهارشنبه ۴ تیرماه ۱۴۰۴ 🕘 ساعت: ۲۱:۰۰ 📡پخش زنده در پیام رسان ایتا: https://eitaa.com/patoghe_fereshteha ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/t

🔴 ایران؛ در قامت یک قهرمان جهانی! 🔻ایران چگونه به قهرمان افکار عمومی جهان تبدیل شد؟ 🖊دکتر حسن محمدمیرزائی مدیر اندیشکده مطالعات جهان اسلام پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر (ره) ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/t

🚦جامعه‌شناسی جنگ و هویّت ملّی ایرانیان: از دفاع مقدس تا تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی_بخش اول ✒️به قلم: دکتر رضا پارسامقدم جنگ پدیده‌ای چندبعدی است که نه تنها مرزها، بلکه هویت ملت‌ها را بازمی‌سازد. برای درک ژرف‌تر هویت ملی ایرانیان معاصر، باید جنگ تحمیلی ایران و عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷) را به‌عنوان نقطه عطفی بنیادین تحلیل کرد که همچنان سایه‌اش بر روان جمعی ایران گسترده است. این تحلیل، با توجه به تهاجم اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا (حمله آوریل ۲۰۲۵ به تأسیسات هسته‌ای نطنز)، ابعاد پیچیده‌تری می‌یابد. جنگ به مثابه آینه هویت‌ساز جنگ ایران و عراق تنها یک نبرد نظامی نبود؛ کوره ذوب هویت ملی بود. نظریه‌های جامعه‌شناسی جنگ (مانند کارهای آنتونی اسمیت و بندیکت اندرسون) تأکید می‌کنند که تهدید خارجی مرزهای "خودی" و "دیگری" را تشدید می‌کند. حمله صدام حسین با پشتیبانی غرب و شرق، تمامیت ارضی ایران را نشانه رفت و «ایرانیت» را از سطح انتزاعی به حسی ملموس و حیاتی تبدیل کرد. بسیج بی‌سابقه مردمی از کردستان تا سیستان، از آذربایجان تا خوزستان، با وجود تنوع قومی و مذهبی، تجسم عینی «ملت-دولت ایران بود. جنگ، خاطره جمعی رنج و مقاومت را آفرید که به سنگ بنای هویتی نسل‌ها بدل شد. مولفه‌های هویت‌ساز دفاع مقدس ۱. تلفیق ملی-مذهبی: گفتمان غالب جنگ، آن را "دفاع مقدس" خواند. این روایت، اسلام شیعی (با محوریت شهادت در کربلا) را با وطن‌پرستی ایرانی (دفاع از خاک) درهم آمیخت. شهدا نه تنها قهرمانان مذهبی، که نمادهای ملی شدند. مفاهیمی مانند "رزمنده"، "جانباز" و "ایثارگر" بار هویتی یافتند. ۲. اسطوره‌سازی و مکان‌های مقدس: فتح خرمشهر به اسطوره‌ای ملی بدل شد. مکان‌هایی چون فکه، شلمچه و هویزه زیارتگاه‌های مذهبی شدند که شکوه و رنج ملت را روایت می‌کنند. ۳. بازتعریف نقش‌های اجتماعی: زنان در پشت جبهه و حتی خط مقدم، نقش‌های سنتی را دگرگون کردند. مشارکت فراقومی (کرد، بلوچ، ترکمن، عرب، فارس) در جبهه‌ها، وحدت ملی را عینیت بخشید. ۴. نهادینه‌سازی یادبود: بنیاد شهید، بنیاد جانبازان و ستاد اجرایی فرمان امام، نه‌تنها خدمتگزار، که نگهبانان هویت ایثار شدند. ادبیات، سینما و هنر جنگ، روایت ملی را جاودانه کردند. پیچیدگی‌ها و چالش‌های هویتی پساجنگ - چندصدایی روایت‌ها: در کنار روایت رسمی "دفاع مقدس"، روایت‌های فراموش‌شده وجود دارد: رزمندگانی با انگیزه‌های غیرمذهبی، خانواده‌هایی که طعمه فقر شدند، مردم مناطق جنگی که بار اصلی را بر دوش کشیدند. - سیاست‌زدگی نمادها: اسطوره‌های جنگ گاه به ابزار مشروعیت‌سازی سیاسی گروه‌های خاص تبدیل شدند که به تحریف تاریخ انجامید. - نسل‌کشی حافظه: انتقال تجربه نسل جنگ به جوانان امروز، با چالش مواجه است. گسست نسلی می‌تواند هویت ساخته‌شده در جنگ را تضعیف کند. - پیامدهای روانی-اجتماعی: جانبازان جسمی و روحی، خانواده‌های شهدا و آوارگان جنگ، زخم‌های هویتی جمعی را نمایندگی می‌کنند. ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/

🚦جامعه‌شناسی جنگ و هویّت ملّی ایرانیان: از دفاع مقدس تا تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی_بخش دوم ✒️به قلم: دکتر رضا پارسامقدم تهاجم اخیر (آوریل ۲۰۲۵) و بازتولید هویت ملی حمله مستقیم رژیم صهیونیستی با حمایت آمریکا به تأسیسات هسته‌ای نطنز، در چارچوب جامعه‌شناسی جنگ، چند کارکرد هویت‌ساز محوری دارد: ۱. احیای خاطره جمعی جنگ تحمیلی: - این حمله، حس محاصره و تهدید خارجی دوران دفاع مقدس را زنده کرد. گفتمان رسمی بلافاصله آن را با "استکبار جهانی" و "صهیونیسم" پیوند زد. - رسانه‌ها تصاویر بمباران‌های دهه ۶۰ را مرور کردند و خط پیوستگی تاریخی با جنگ هشت‌ساله ایجاد شد. ۲. تأیید گفتمان "استکبارستیزی": - حمله، شاهدی عینی بر روایت رسمی از "دشمنی ذاتی غرب و صهیونیسم با ایران" ارائه داد. این، مولفه بنیادین هویت انقلابی را تقویت می‌کند. - شعارهایی مانند "مرگ بر آمریکا" و "مرگ بر اسرائیل" از سطح نمادین به عینیت تجربی تبدیل شد. ۳. تقویت گفتمان "اقتدار هسته‌ای" به‌عنوان جزء هویتی: - حمله به تأسیسات هسته‌ای، برنامه اتمی را از یک پروژه فنی به نماد استقلال ملی و عزت ارتقا داد. مقاومت در حفظ آن، با هویت مقاومت‌گرای ایرانی گره خورد. - پاسخ موشکی ایران به رژیم صهیونیستی (هرچند محدود) به‌عنوان اعاده حیثیت ملی بازتاب یافت. ۴. ایجاد همبستگی موقت و مهار شکاف‌ها: - مانند جنگ تحمیلی، این حمله واکنش‌های میهنی فراجناحی را برانگیخت. حتی منتقدان داخلی، نقض حاکمیت ملی را محکوم کردند. - اما این انسجام ممکن است شکننده و بالقوه کوتاه‌مدت است و ممکن است با بازگشت مسائل داخلی کمرنگ شود. تمایزهای بنیادین با جنگ تحمیلی و چالش‌های پیش‌رو - ماهیت نامتقارن تهدید: برخلاف جنگ تمام‌عیار دهه ۶۰، تهدید امروز هوشمند و متمرکز بر زیرساخت‌ها است. این، امکان خلق "خاطره جمعی مشترک" را محدود می‌کند. - فقدان بسیج توده‌ای: حمله اخیر نیاز به مشارکت مردمی گسترده نداشت. هویت‌سازی بدون تجربه زیسته جمعی، عمق و ماندگاری کمتری دارد. - فضای مجازی و چندصدایی: امروز روایت رسمی با رقیبان سرسخت در فضای مجازی مواجه است. جوانان به روایت‌های جهانی دسترسی دارند که چالش هویت‌سازی یکپارچه ایجاد می‌کند. نتیجه‌گیری: جنگ به مثابه فرآیند مستمر هویت‌سازی جنگ ایران و عراق، هویت ملی ایرانیان را حول محورهای مقاومت، ایثار، استقلال طلبی و تلفیق ملی-مذهبی بازتعریف کرد. تهاجم اخیر صهیونیستی-آمریکایی نشان داد که این هویت، پویا و واکنش‌پذیر به تهدیدات خارجی است. با این حال، جامعه امروز ایران با چالش‌های هویتی بی‌سابقه‌ای روبروست: - چگونه می‌توان خاطره جنگ را بدون تجربه مستقیم، به نسل دیجیتال انتقال داد؟ - چگونه می‌توان از هویت مقاومت‌محور در دنیای به‌هم‌پیوسته امروز نگهداری کرد؟ - چگونه می‌توان از سوءاستفاده سیاسی از گفتمان "تهدید خارجی" جلوگیری کرد؟ پاسخ به این پرسش‌ها، آینده هویت ملی ایران را شکل خواهد داد. آنچه مسلم است، تجربه جنگ و مقاومت در برابر تجاوز، چه در دهه ۶۰ و چه در تهاجمات نوین، به‌عنوان لایه‌ای ژرف در هویت ایرانی تداوم خواهد یافت، اما صورتبندی نهایی آن در گرو تعامل پیچیده حاکمیت، جامعه مدنی و نیروهای جهانی است. جامعه‌شناسی جنگ به ما می‌آموزد که هویت ملی نه یک ماهیت ثابت، بلکه فرآیندی سیال است که در کوره بحران‌ها ساخته و بازساخته می‌شود. ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده تمدنی شهید صدر (ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/