📌تحلیلی بر آخرین بیانات رهبر معظم انقلاب؛ حمایت و تبعیت از امامِ امّت واجب است، در این شرایط واجب‌تر! 🖊دکتر حسن محمدمیرزائی مدیر اندیشکده مطالعات جهان اسلام پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر(ره) 🔻با توجه به شرایط این روزها و لزوم حفظ اتحاد و انسجام بیشتر در مقابل با دشمن خارجی، لزوم #فهم و #تبعیت از فرامین امام امت و #دعوت_دیگران به این تبعیت (آن هم بر اساس منطق عقلانی) ضرورت بیشتری پیدا نموده است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در آخرین بیانات خود که در قالب یک پیام تلویزیونی و در ابتدای مهرماه خطاب به عموم ملت ایران داشتند نکات مهمی را مطرح نمودند که با توجه به فضای حساس این روزها، لازم است بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. ┄┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهید صدر(ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/t 🆔 @ihu_ac_ir

🚦فاطمه معصومه (س)، بانوی هجرت و خاستگاه تمدنی قم (تبیین حرکت تاریخی و تمدنی ایشان از مدینه تا قم و نقش این هجرت در شکل‌گیری مرکز علمی و دینی جهان تشیع) بخش اول ✍ محمد صادق تقی زاده طبری 🔺فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها بانویی است که در تاریخ اسلام، نه تنها به عنوان خواهر امام هشتم علیه‌السلام و دخت گرانقدر امام کاظم علیه‌السلام شناخته می‌شود، بلکه در افق بلندتر، به عنوان «بانوی هجرت» در حافظه امت اسلامی ثبت گردیده است. درک حقیقت این عنوان نیازمند عبور از نگاه‌های سطحی و ورود به ساحت معرفتی، عرفانی، تمدنی و تاریخی است. آنچه سرنوشت جهان تشیع را در قرون اخیر رقم زده و آنچه قم را از یک نقطه جغرافیایی در ایران به کانون تمدنی، علمی و سیاسی جهان اسلام بدل کرده، ریشه در همان هجرت قدسی حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها دارد؛ هجرتی که از مدینه آغاز شد، در قم آرام گرفت و تا قیامت امتداد خواهد داشت. 🔸از منظر روایات و کلمات معصومین علیهم‌السلام، جایگاه حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها به‌گونه‌ای است که امام صادق علیه‌السلام سال ها پیش از ولادت ایشان، قم را به عنوان محل دفن بانو معرفی کرده و فرمود: «سَتُدفَنُ فیها امرَأةٌ مِن وُلدی تُسمّی فاطِمَةُ، فَمَن زارَها وَجَبَت لَهُ الجَنّةُ»؛ این کلام، نشان‌دهنده آن است که جایگاه فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها در ساحت قدسی تقدیر الهی، ایشان مأموریتی تمدنی در تاریخ داشتند؛ مأموریتی که از دل هجرتی کوتاه اما سرنوشت‌ساز برآمد. 🔹هجرت در تاریخ اسلام، همواره آغازگر مرحله‌ای نوین در حرکت تمدنی امت بوده است. هجرت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله از مکه به مدینه، سرآغاز تمدن اسلامی و شکل‌گیری امت واحده شد. هجرت امام رضا علیه‌السلام از مدینه به خراسان، افق‌های تازه‌ای از مباحث علمی و معرفتی اسلام را برای مکاتب و ادیان جهان گشود و هجرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها از مدینه به سوی برادر، بذر تمدنی را در قم نشاند که قرن‌ها بعد، ثمراتش در قالب انقلاب اسلامی ایران به ظهور رسید.بنابراین، هجرت ایشان را نباید در قالب یک حرکت فردی و خانوادگی دید، بلکه حلقه‌ای از زنجیره هجرت‌های الهی در تاریخ بود که رسالت تمدنی ویژه‌ای بر دوش داشت. 🔸اگر به مقام علمی و معرفتی ایشان نظر کنیم، در منابع تاریخی و روایی آمده است که حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها زنی دانشمند، فقیهه و محدثه بودند، تا آنجا که پاسخ‌گویی به مسائل اعتقادی و فقهی مردم را در زمان حضورشان در مدینه بر عهده داشتند. امامان معصوم علیهم‌السلام نیز عظمت علمی ایشان را ستوده‌اند. این مقام علمی و معرفتی، نشان می‌دهد که هجرت ایشان از مدینه به سوی خراسان، تنها هجرت یک خواهر برای دیدار برادر نبود، بلکه هجرت یک حامل علم الهی برای پیوند با امام حاضر و انتقال پیام امامت در شرایط سخت سیاسی بود. این معنا با تعبیر امام رضا علیه‌السلام که فرمود: «مَن زارَها عارِفاً بِحقّها فَلَهُ الجَنّةُ»، روشن‌تر می‌شود. معرفت به حق ایشان یعنی شناخت جایگاه علمی، ولایی و تمدنی بانو در هندسه تاریخ شیعه. 🔹شهادت ایشان در قم و دفن پیکر مطهرشان در این شهر، نقطه عطفی در تاریخ شیعه شد. قم که تا پیش از آن شهری کوچک و کم‌اهمیت بود، با حضور مرقد حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها به کانون علم و معنویت بدل گشت. از همان سده‌های نخست، مهاجرت خاندان‌های شیعی و علمای بزرگ به قم آغاز شد و حوزه علمیه‌ای شکل گرفت که تا امروز تداوم یافته است. بسیاری از بزرگان تشیع، در سایه برکات این مرقد مطهر تربیت شدند. می‌توان گفت اگر امروز قم به عنوان قلب تپنده تشیع شناخته می‌شود، ریشه در همان حضور مبارک بانو دارد. 🔸نکته مهم دیگر در فهم این حقیقت، پیوند قم و قیام است. تاریخ معاصر ایران نشان داده است که قم تنها شهر علم و عرفان نیست، بلکه شهر قیام، جهاد و بصیرت است. نهضت امام خمینی رحمه‌الله علیه از همین شهر برخاست و انقلاب اسلامی که معادلات جهانی را دگرگون کرد، در حقیقت ثمره برکات قم و مرقد مطهر بانوی کرامت است. رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز فرموده‌اند که «قم مرکز انقلاب و خاستگاه قیام» است. این مرکزیت، بدون تردید به برکت وجود حضرت معصومه سلام‌الله‌علیهاست. مرقد ایشان نه‌تنها محل زیارت، بلکه نقطه اتصال دل‌ها به ولایت و کانون الهام برای مجاهدت‌ها بوده است. 🔹از منظر عرفانی، حضور حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها در قم را می‌توان به عنوان «حضور قدسی» تحلیل کرد. ایشان همچون خورشیدی هستند که با طلوعشان در قم، جغرافیای این سرزمین را از خاک به افلاک رساندند. در عرفان اسلامی، مکان‌ها به برکت حضور اولیای الهی معنا می‌یابند. قم نیز در پرتو وجود ایشان، مکان قدسی شد؛ مکانی که شعاع آن از مرزهای ایران فراتر رفت و امروز به سراسر جهان اسلام و حتی فراتر از آن تابیده است. ┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهیدصدر(ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/

🚦فاطمه معصومه (س)، بانوی هجرت و خاستگاه تمدنی قم (تبیین حرکت تاریخی و تمدنی ایشان از مدینه تا قم و نقش این هجرت در شکل‌گیری مرکز علمی و دینی جهان تشیع) بخش دوم ✍ محمد صادق تقی زاده طبری 🔺از منظر تمدنی، باید تأمل کرد که چرا قیام‌ و حرکت‌ بزرگ دینی و سیاسی انقلاب اسلامی ایران، ریشه در قم داشته است. علت اصلی، همان سرمایه قدسی است که حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها به این شهر بخشیدند. این سرمایه قدسی، منبعی بی‌پایان برای تولید علم، تربیت مجاهدان و ایجاد شبکه‌های معرفتی و فرهنگی شد. قم به مدد این سرمایه توانست در برابر استکبار و جریان‌های الحادی بایستد و به الگویی برای امت اسلامی بدل شود. 🔸اگر به آموزه‌های روایی نیز بنگریم، در کلمات امامان معصوم علیهم‌السلام جایگاه قم به روشنی ترسیم شده است. امام صادق علیه‌السلام فرمودند: إِنَّ قُمَّ اَلْكُوفَةُ اَلصَّغِيرَةُ أَلاَ إِنَّ لِلْجَنَّةِ ثَمَانِيَةَ أَبْوَابٍ ثَلاَثَةٌ مِنْهَا إِلَی‌ قُمَّ تُقْبَضُ فِيهَا اِمْرَأَةٌ مِنْ وُلْدِي اِسْمُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُوسَی‌ وَ تُدْخَلُ بِشَفَاعَتِهَا شِيعَتِي اَلْجَنَّةَ بِأَجْمَعِهِمْ. روشن است که تحقق این جایگاه فقط و تنها به خاطر حضور مبارک حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها است. 🔹در پیوند با قیام و مقاومت، حضور حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها را باید حلقه‌ای از زنجیره «زنان تمدن‌ساز» در تاریخ اسلام دانست. همان‌گونه که حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها با خطبه‌ها و مواضع سیاسی‌شان در مدینه، مسیر تاریخ امامت را روشن کردند، حضرت زینب سلام‌الله‌علیها با خطابه‌های عاشورایی‌شان نهضت حسینی را جاودانه ساختند، حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها نیز با هجرت و حضورشان در قم، بذر تمدنی را کاشتند که امروز ثمره‌اش در مقاومت اسلامی آشکار شده است. این پیوند میان زن و تمدن در اسلام، الگویی بی‌بدیل برای روزگار ماست. 🔸اکنون که امت اسلامی در برابر چالش‌های بزرگ جهانی، به ویژه صهیونیسم و استکبار، ایستاده است، بازخوانی سیره و نقش تمدنی حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها اهمیت ویژه‌ای دارد. ایشان به ما می‌آموزند که حتی یک هجرت کوتاه، اگر با نیت الهی و پیوند با ولایت همراه باشد، می‌تواند تاریخ را متحول کند. حضور ایشان در قم به ما یاد می‌دهد که مکان‌های قدسی چگونه به مراکز مقاومت و تولید تمدن بدل می‌شوند. 🔹بنابراین، فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها بانوی هجرت است، زیرا هجرتش از مدینه به قم حلقه‌ای از زنجیره هجرت‌های تمدن‌ساز در تاریخ اسلام است. حضور و حرم مطهر او سرمایه‌ای قدسی آفرید که قم را به مرکز علم، جهاد و بصیرت بدل کرد. این حقیقت تاریخی و قدسی، ما را به این نتیجه می‌رساند که قم نه تنها در گذشته، بلکه در آینده نیز نقش‌آفرین اصلی در تمدن نوین اسلامی خواهد بود؛ تمدنی که وعده نهایی آن در ظهور حضرت بقیة‌الله الاعظم عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف تحقق خواهد یافت. 🔸در این افق بلند، حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها نه تنها بانویی از خاندان اهل‌بیت علیهم‌السلام، بلکه بانوی تمدن‌ساز تاریخ اسلام‌اند؛ بانویی که با هجرت خویش، راه قیام و برکت را برای امت اسلامی گشود و قم را به قبله دل‌های مشتاقان علم و جهاد بدل ساخت. سلام خدا بر او، بانوی کرامت، بانوی هجرت و بانوی مقاومت. ┅═✧❁🌿🌺🌿❁✧═┅┄ 🟥 پژوهشکده مطالعات تمدنی شهیدصدر(ره) 📲@sadr_ir 🌐https://sadr.ihu.ac.ir/