اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و تعویق ۶ ماهه بازگشت تحریمهای ایران را رد کردند. این قطعنامه با چهار رأی موافق، ۹ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع رد شد.
با رد شدن این قطعنامه پیشنهادی، فرانسه، انگلیس و آلمان تا پایان 30اکتبر ( 8 آبان) فرصت دارند تا "مکانیسم ماشه" را فعال کنند؛ در غیر این صورت قطعنامه 2231 و همه قطعنامه های قبلی ملغی خواهند شد.
مکانیسم ماشه یا اسنپبک (Snapback Mechanism) یک سازوکار حقوقی و سیاسی است که در چارچوب توافق هستهای ایران (برجام) و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل تعریف شده. هدف آن بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران در صورت نقض جدی تعهدات برجامی است.
تعریف ساده
مکانیسم ماشه یعنی اگر یکی از کشورهای عضو توافق برجام ادعا کند که ایران به تعهداتش پایبند نبوده، میتواند روندی را آغاز کند که در نهایت تحریمهای لغوشده سازمان ملل بهطور خودکار و بدون نیاز به رأیگیری مجدد، دوباره اعمال شوند.
مراحل فعالسازی
1. اعلام تخلف: یکی از اعضای دائم شورای امنیت (مثل آمریکا، روسیه، چین، فرانسه یا بریتانیا) ادعای «عدم پایبندی اساسی» ایران را مطرح میکند.
2. آغاز دوره بررسی: یک دوره ۳۰ روزه آغاز میشود که در آن شورای امنیت میتواند قطعنامهای برای جلوگیری از بازگشت تحریمها صادر کند.
3. بازگشت خودکار تحریمها: اگر چنین قطعنامهای تصویب نشود (و معمولاً با وتوی یکی از اعضا مواجه میشود)، تحریمها بهطور خودکار بازمیگردند.
نکات مهم
- این سازوکار فقط مربوط به تحریمهای سازمان ملل است، نه تحریمهای یکجانبه مثل تحریمهای آمریکا یا اتحادیه اروپا.
- عبارت «مکانیسم ماشه» در متن رسمی برجام نیامده، بلکه در گفتمان سیاسی و رسانهای برای توصیف این فرایند استفاده شده است.
- یکی از ویژگیهای کلیدی آن، غیرقابل وتو بودن بازگشت تحریمهاست.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و تعویق ۶ ماه
اما سوال مهمی که در صورت فعال سازی مکانیسم ماشه در ذهن بسیار ی از مردم ایران شکل می گیرد آن است که این مساله بر روابط ایران با کشورهای دیگر، هم در سطح دیپلماتیک و هم در سطح اقتصادی و امنیتی چگونه خواهد بود و چه اثری بر اقتصاد ملی ما خواهد داشت؟
تأثیر مکانیسم ماشه بر روابط ایران با کشورهای دیگر، هم در سطح دیپلماتیک و هم در سطح اقتصادی و امنیتی، میتواند عمیق و چندلایه باشد.
«روابط با سازمانهای بین المللی و قدرتهای جهانی، تأثیر اقتصادی و تجاری، أثیر امنیتی و منطقهای، تأثیر بر دیپلماسی عمومی و افکار جهانی»
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
اما سوال مهمی که در صورت فعال سازی مکانیسم ماشه در ذهن بسیار ی از مردم ایران شکل می گیرد آن است که ا
1- روابط با سازمانهای بین المللی و قدرتهای جهانی
ایالات متحده و کشورهای اروپایی (فرانسه، آلمان و بریتانیا) با فعالسازی مکانیسم ماشه حتی پس از خروج واشنگتن از برجام، بهطور مشترک تنشها را افزایش خواهند داد و عملا نشان می دهند که از ابزارهای حقوقی برای اعمال فشار حداکثری بهره میگیرند. این اقدام، قطعا باعث بیاعتمادی عمیق ایران و بسیاری از کشورها نسبت به مشروعیت حقوقی غرب در نهادهای بینالمللی خواهد شد. رفتار هماهنگ و همراستای آمریکا و اروپا، که در ظاهر خواستار حفظ برجام بودند اما در عمل با انفعال و همراهی در برابر مکانیسم ماشه، نقش شریک جرم را ایفا کردند، نهتنها تلاشهای دیپلماتیک غرب را بیاثر خواهد ساخت بلکه اعتماد ایران به تعهدات آنها را نیز بهشدت تضعیف می کند.
در مقابل، روسیه و چین با مخالفت صریح با مکانیسم ماشه، تلاش دارند تا موقعیت خود را بهعنوان متحدان راهبردی ایران تقویت کرده و ایران را به سمت همکاریهای بلندمدت سوق دهند. (البته که هر دو کشور میدانند اگر ایران در مناقشه خود با غرب شکست بخورد کار آمریکا در برگرداندن مجدد هژمونی خود بسیار آسان خواهد شد و بسیار راحت تر از قبل به مقابله با آنها خواهد پرداخت) در واکنش به فشارهای غرب، ایران نیز میتواند با نزدیکتر شدن به پیمانهای منطقهای مانند سازمان همکاری شانگهای و گسترش همکاریهای اقتصادی با چین و روسیه، عملاً بر وزن ژئوپلیتیک شرق بیافزاید و با توجه به موقعیت جغرافیای سیاسی خود و توانمندهای راهبردی که دارد جایگاه خود را به عنوان شریک راهبردی چین و روسیه پررنگ تر کند
🔻حسین ییلاقی اشرفی (https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya)
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
اما سوال مهمی که در صورت فعال سازی مکانیسم ماشه در ذهن بسیار ی از مردم ایران شکل می گیرد آن است که ا
۲- تأثیر اقتصادی و تجاری، تأثیر امنیتی و منطقهای
بررسی پیامدهای فعالسازی «مکانیسم ماشه» نشان خواهد داد که این اقدام، علیرغم جو روانی ایجاد شده، تأثیر محسوسی بر تشدید تحریمهای عملی علیه ایران نخواهد داشت. چراکه تحریمهای شورای امنیت که مکانیسم ماشه آنها را بازخواهد گرداند، ماهیتاً «اشاعهمحور» خواهند بود و بر محدودیتهای تسلیحاتی و فناوریهای دوگانه متمرکز خواهند شد، درحالیکه فشار اصلی اقتصاد ایران ناشی از «تحریمهای ثانویه آمریکا» خواهد بود که مستقل از این مکانیسم ادامه خواهند یافت.
در عمل نیز، بازگشت این تحریمها با موانع جدی مواجه خواهد شد: اولاً، اجرای مفاد آن مانند بازرسی محمولهها، نیازمند «دلایل معقول» و رضایت کشور صاحب پرچم خواهد بود که امکان اجرای گسترده آن را محدود خواهد کرد. ثانیاً، مخالفت قدرتمند چین و روسیه در شورای امنیت، هرگونه اقدام جدید مانند افزودن نام افراد یا تشکیل نهادهای نظارتی را مسدود خواهد کرد. ثالثاً، ایران (در صورت هوشمندی) با تجربهی کسبشده در دور زدن محدودیتها و تقویت روابط با شرق، توانایی مدیریت اثرات آن را خواهد داشت.
واقعیت آن خواهد بود که فعالسازی مکانیسم ماشه بیشتر تهدیدی حقوقی-سیاسی خواهد بود تا اقتصادی، و در فضای چندقطبی کنونی جهان، توان ایجاد اجماع بینالمللی جدید علیه ایران را نخواهد داشت.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
اما سوال مهمی که در صورت فعال سازی مکانیسم ماشه در ذهن بسیار ی از مردم ایران شکل می گیرد آن است که ا
3- تأثیر امنیتی و منطقهای
فعالسازی مکانیسم ماشه، پیامدهای امنیتی و منطقهای عمیقی برای ایران به همراه دارد که در نهایت به تقویت راهبرد کلان «مقاومت فعال» میانجامد. این اقدام غرب در فضای داخلی ایران به منزلهٔ نمود دیگری از خصومت ساختاری غرب با "ایران قوی" تعبیر شده و گفتمان غربستیزی و ضرورت خوداتکایی را تقویت میکند. چنین اقدامی به سیاستگذاران ایرانی توجیهی مستحکم برای تداوم و حتی تشدید برنامههای دفاعی و راهبردی، از جمله توسعهٔ توان موشکی، ارائه میدهد.
در عرصهٔ منطقهای، این رویداد به مثابه یک تیغهٔ دولبه عمل میکند؛ از یک سو با عیانتر کردن شکاف میان متحدان اروپایی آمریکا و کشورهای عربی منطقه، زمینه را برای دیالوگ امنیتی مستقیمتر ایران با همسایگان عرب، بدون واسطهگری واشنگتن، فراهم میسازد. از سوی دیگر، ایران با نشان دادن بیاثر بودن فشارهای حداکثری، قدرت چانهزنی خود در مذاکرات غیرمستقیم را افزایش میدهد. در پاسخ به این شرایط، ایران میتواند با افزایش فعالیتهای نظارتی در خلیج فارس، تعمیق همکاریهای امنیتی با محور مقاومت و نفوذ بیشتر در کانونهای حیاتی منطقه، هزینههای امنیتی غرب را افزایش دهد.
از منظر بازیگران فرامنطقهای، این وضعیت برای روسیه و چین فرصتی مغتنم جهت تعمیق همکاریهای راهبردی و نظامی با تهران و افزایش نفوذ در اوراسیا فراهم میآورد. در مقابل، اسرائیل را با نگرانی از بیاثر شدن اهرمهای بینالمللی و تمایل به اقدامات تحریکآمیزتر روبرو میسازد.
در جمعبندی کلی، مکانیسم ماشه را نه یک تهدید امنیتی فوری، بلکه عاملی شتابدهنده به روندهای جاری از جمله تقابل فزاینده با غرب، همگرایی هرچه بیشتر با شرق و تثبیت نقش تعیینکنندهٔ ایران در معادلات امنیتی منطقه باید دانست.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
اما سوال مهمی که در صورت فعال سازی مکانیسم ماشه در ذهن بسیار ی از مردم ایران شکل می گیرد آن است که ا
4- تأثیر بر دیپلماسی عمومی و افکار جهانی
این اقدام آمریکا و متحدان اروپایی آن، علیرغم خروج قبلی واشنگتن از برجام، موجب شده تا بسیاری از کشورها این رویکرد را فاقد مشروعیت حقوقی و غیرمنطقی ارزیابی کنند، که به تضعیف اعتبار غرب در افکار عمومی جهانی میانجامد. از سوی دیگر، بازگشت تحریمها از مسیر شورای امنیت، این تصور را تقویت کرده که نهادهای بینالمللی تحت نفوذ قدرتهای بزرگ عمل میکنند و استقلال قضاوتی لازم را ندارند، که به بیاعتمادی فزاینده به این نهادها دامن خواهد زد.
البته ایران نیز میتواند با بهرهگیری از دیپلماسی عمومی فعال، این اقدام را نمادی از بیعدالتی ساختاری نظام بینالملل معرفی کرده و روایت مظلومیت خود را در رسانههای جهانی تقویت کند.
هرچند در سطح افکار عمومی جهانی، فعالسازی این مکانیسم فضای روانی منفی برای همکاری با ایران ایجاد کرده و پیام روشنی به بازیگران اقتصادی مبنی بر پرریسک بودن تعامل با ایران ارسال مینماید. این مسئله به ایجاد دوگانگی در برداشتها انجامیده؛ به گونهای که در حالی که برخی کشورها آن را اقدامی بازدارنده در برابر برنامههای هستهای میدانند، بسیاری دیگر آن را اقدامی سیاسی و غیرقانونی تلقی میکنند که به انزوای بیشتر ایران میانجامد تا حل اختلافات.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ و تعویق ۶ ماه
مکانیسم ماشه فعال شد
عرض کرده بودیم که تروئیکای اروپایی تا ۳۰ اکتبر فرصت فعال سازی مکانیسم ماشه را دارند، جالب اینجاست که ۲۴ ساعت هم صبر نکردند.
در ساعات ابتدایی یکشنبه ۶مهر (به وقت ایران) خبرگزاری رویترز نوشت انگلیس، فرانسه و آلمان به دلیل اتهاماتی مبنی بر نقض توافق سال ۲۰۱۵ توسط ایران، بازگشت تحریمها علیه ایران را در شورای امنیت سازمان ملل متحد آغاز کردند.
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
مکانیسم ماشه فعال شد عرض کرده بودیم که تروئیکای اروپایی تا ۳۰ اکتبر فرصت فعال سازی مکانیسم ماشه را
ده سال در انتظار هیچ؛ وقت آن است چشمها را باز کنیم
از سال ۱۳۹۲ به این سو، جریان خاصی در کشور با تمام توان، سیاست و رسانه و افکار عمومی را به یک نقطه متمرکز کرد: مذاکرات.
گویی همه راههای نجات کشور از یک درِ بسته میگذرد و کلید آن در دستان طرفهای غربی است. این تمرکز افراطی، نهتنها فرصتهای طلایی اصلاح ساختار اقتصادی را از بین برد، بلکه نگاه ملی را از ظرفیتهای داخلی و شرکای راهبردی جهانی منحرف کرد.
در حالی که راهبرد اقتصاد مقاومتی، قریب به دو دهه است مورد مطالبه مستمر مقام معظم رهبری بوده، دولت وقت با بیاعتنایی آشکار، این سیاست حیاتی را به حاشیه راند. نه از اصلاح نظام بانکی خبری شد، نه از حمایت هدفمند از تولید، نه از دیپلماسی اقتصادی با قدرتهای نوظهور. همه چیز در گرو لبخند طرف مقابل باقی ماند؛ و حالا با فعال شدن مکانیسم ماشه، همانها که سالها کشور را در انتظار نگه داشتند، با بیپروایی میگویند اتفاقی نیافتاده تازه به نقطه ده سال پیش بازگشتهایم.
اگر این بازگشت، تلنگری باشد برای بازنگری، میتوان از دل این فرصت سوزی، گشایشی ساخت.
اکنون که سخن از وفاق ملی به میان آمده و اجماع تاریخی بین قوای سه گانه کشور وجود دارد، شایسته است مسئولان با نگاهی واقعبینانه و مسئولانه، ساخت اقتصاد کشور را بر پایه توان داخلی، اصول اقتصاد مقاومتی و همکاریهای راهبردی با قدرتهای نوظهور جهانی آغاز کنند. چشمها را باید از غربزدگی شست و به جهان واقعی گشود؛ جهانی که دیگر فقط در واشنگتن و پاریس و لندن خلاصه نمیشود.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
یادداشتهای پراکنده | حسین ییلاقی اشرفی
هفتم مهرماه، سالروز شهادت اندیشمند شهید سید عبدالکریم هاشمینژاد اشرفی
چهرهای فراتر از زمان
در تاریخ انقلاب اسلامی، نامهایی وجود دارند که نه تنها در دوران حیاتشان، بلکه در امتداد زمان نیز معنا و حضور دارند. شهید سید عبدالکریم هاشمینژاد اشرفی یکی از این چهرههاست؛ عالمی مبارز، نویسندهای روشنگر، و صدایی که تا واپسین لحظه در خدمت آگاهیبخشی بود.
متولد ۵ مرداد ۱۳۱۱ در بهشهر، تحصیلات ابتداییاش را در حوزه علمیه کوهستان آغاز کرد و سپس در قم و نجف نزد بزرگانی چون آیتالله بروجردی و امام خمینی به مدارج عالی رسید. در ۲۷ سالگی به مقام اجتهاد نائل آمد؛ اما این مقام در جهان علم برای او پایان راه نبود، بلکه آغاز مسئولیتهای بزرگتری بود.
او از نخستین دستگیرشدگان قیام ۱۵ خرداد بود و بارها توسط ساواک بازداشت شد. سخنرانیهایش در مسجد فیل مشهد و دیگر نقاط کشور، چنان تأثیرگذار بود که ممنوعالمنبر شد. با این حال، صدای او خاموش نشد و در قالب کتابهایی چون «مناظره دکتر و پیر» و «راه سوم بین کمونیسم و سرمایهداری» ادامه یافت. آثارش، حاصل گفتوگوهای زنده با جوانان و دانشجویان بود؛ نه صرفاً تئوری، بلکه پاسخ به نیازهای فکری زمانه.
پس از انقلاب، این شهید بزرگوار به عنوان نماینده اول مازندران در مجلس خبرگان قانون اساسی انتخاب شد و نقش مؤثری در تدوین قانون اساسی ایفا کرد. با وجود پیشنهادهای متعدد، هیچ سمت دولتی نپذیرفت و ترجیح داد در میدان اندیشه و تربیت باقی بماند.
در ۷ مهر ۱۳۶۰، در دفتر حزب جمهوری اسلامی مشهد، توسط یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق با نارنجک ترور شد و به شهادت رسید. پیکرش در رواق دارالسلام حرم امام رضا (ع) آرام گرفت؛ جایی که زیارتش یادآور صداقت، علم و ایستادگی است.
شهید هاشمینژاد را باید نهفقط در تاریخ، بلکه در نیاز امروزمان بازخوانی کرد. او به ما آموخت که علم بدون تعهد و سیاست بدون اخلاق، راهی به رهایی ندارد.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
📢توصیه حضرت آیتالله خامنهای به قرائت قرآن و دعا برای پیروزی جبهه مقاومت
🔰در این شرایط، حداقل کاری که از دستمان برمیآید، یک چلهی معنوی میتواند باشد
حتی با چند نفر از اطرافیان...
مثل چلهی سوره فتح، نصر، دعای چهاردهم صحیفه یا حتی فقط فرستادن صلوات، روزی ۵۰ یا هرچقدر که میتوانیم.
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya
هوشیاری و هشدار
هشدار اینکه از ترابری سوخت رسانهای آمریکا به منطقه بوی جنگ می آید جایش در کانال تلگرامی یا فضاسازی رسانه ای نیست. آن که باید هوشیار باشد مقامات نظامی و امنیتی کشورند که در شرایط فعلی ۲۴ ساعته در حال رصد هستند. مردم را نترسانیم. نظامیان ما وظایفشان را می دانند و به این پیام ها کار ندارند.
مدل کشورها در شرایط جنگی را بررسی کنید؛ به هیچ وجه اجازه نمیدهند این جنس اخبار دست به دست شود. با فوریت برخورد می کنند./ زادبر
🔻حسین ییلاقی اشرفی
🔻https://eitaa.com/Scatterednotes_Hya