لینک پخش زنده (پنجشنبه، ساعت ۸ صبح): aparat.com/shahecheragh/live @SHAHECHERAGH @SHAHECHERAGH_VELAYAT

📌 اطلاعیه شماره ۱ دبیرخانه چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور بسم الله الرحمن الرحیم قابل توجه پژوهشگران و اساتید علاقه‌مند به شرکت در «چهاردهمین همایش و نشست سالانه انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران» با توجه به اینکه استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه ها، در خط مقدم تبیین چرایی، چگونگی، آرمان ها، اهداف و دستاوردهای انقلاب اسلامی در محیط علمی دانشگاه ها هستند، بسیار ضروری است که؛ تعامل، تبادل‌نظر و هم‌افزایی فکری و روشی، میان عموم اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی به منظور اشراف بیشتر بر عمیق‌ترین معارف ناب و دستاوردهای گران قدر انقلاب کبیر اسلامی و بهترین روش های ارتباط با نسل جوان دانشگاهی و تأثیرگذارترین شیوه های تبیین، همواره بر قرار باشد. انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران، از بدو تأسیس، یکی از اصلی ترین تلاش های خود را بر این مهم متمرکز کرده و بحمدالله از همین رهگذر، خدمات شایسته ای را در حد بضاعت، به استادان انقلاب اسلامی دانشگاه ها عرضه نموده است. به لطف پروردگار، تاکنون سیزده نشست حضوری با موضوعات مختلف روز کشور توسط این انجمن برگزار شده و امسال چهاردهمین همایش و نشست سالانه انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران، با موضوع «انتخابات پیش رو، تحلیل رویدادهای منطقه»، ۱۹ و ۲۰ بهمن ۱۴۰۲، به میزبانی حرم مطهر حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ علیه السلام، و مشارکت نهادهای مختلف از جمله؛ معاونت آموزشی و پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در دانشگاه ها، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، دانشگاه شیراز، دانشکده الهیات و ادیان دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه علوم پزشکی شیراز برگزار می گردد. اطلاعات، پوستر و محورهای این نشست، در پایگاه اینترنتی همایش به نشانی shahecheragh.ir/hamayesh درج شده است. همچنین سامانه اینترنتی eform.shahecheragh.ir/hamayesh جهت دریافت مقالات پژوهشگران ارجمند پیرامون موضوع این نشست در نظر گرفته شده است. انتظار آن است که عموم اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه ها با اغتنام فرصت در این رویداد علمی، فرهنگی حضور فعال داشته باشند و از برنامه های متنوع و مفید آن بهره مند شوند. علاقه‌مندان به حضور در این نشست سراسری لازم است، به نکات ذیل توجه کامل داشته باشند: ۱ـ اسکان، پذیرایی و ایاب و ذهاب صرفا درون شهری، در طول مدت برگزاری بر عهده دبیرخانه نشست می‌باشد. ۲- اساتیدی که نیاز به دریافت دعوتنامه حضور در همایش دارند، مشخصات خود را به نشانی پست الکترونیکی info@shahecheragh.ir ارسال فرمایند. ۳ـ ثبت نام و تکمیل اطلاعات مورد نیاز، جهت حضور در همایش الزامی است. فرم اینترنتی ثبت نام در نشانی eform.shahecheragh.ir/paziresh در پایگاه اینترنتی نشست بارگزاری شده است. از آنجا که ارسال دعوت نامه، تأمین فضای اسکان، تدارک پذیرایی و پیش بینی وسایل حمل و نقل درون شهری مستلزم اطلاعات کافی است؛ لذا به اطلاع می رساند؛ دبیرخانه نشست از پذیرش افرادی که پیش از برگزاری نشست، برای شرکت و حضور در نشست، ثبت نام نکرده اند معذور خواهد بود. ۴ـ ایاب و ذهاب به مقصد شیراز بر عهده دبیرخانه نشست نمی باشد. از این رو لازم است استادان و پژوهشگران عزیز در صورتی که هیأت علمی تمام وقت می باشند با هزینه دانشگاه محل خدمت، بلیط آمد و شد به شیراز را تهیه نمایند. استادانی که به صورت مدعو در دانشگاه خدمت می کنند با هماهنگی با گروه آموزشی معارف و یا رئیس استانی نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه های استان نسبت به تهیه بلیط اقدام نمایند. برخی استان های همجوار با استان فارس به منظور تسهیل آمد و شد به شیراز وسایل نقلیه گروهی را تدارک دیده اند. لذا بهتر است استادان هر استان به صورت گروهی نسبت به حضور در نشست اقدام نمایند. ۵ـ پذیرش افراد همراه برای دبیرخانه نشست مقدور نمی باشد. (رانندگانی که جهت ایاب و ذهاب استادان از سوی دانشگاه ها و یا دفاتر نهاد نمایندگی در استان ها اعزام می شوند، از این امر مستثنی می باشند). ۶ـ در پایان نشست، گواهی حضور به شرکت‌کنندگان اعطاء خواهد شد. با تشکر دبیرخانه چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور ۲۰ دی ۱۴۰۲ @SHAHECHERAGH

💠 حرم مطهر، میزبان چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور امروز چهارشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۲، نخستین جلسه هماهنگی و هم‌افزایی اعضای دبیرخانه چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور، با حضور حجت الاسلام والمسلمین دکتر ابراهیم کلانتری، تولیت حرم مطهر حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ علیه السلام و رئیس انجمن علمی انقلاب اسلامی، برگزار شد. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس، دکتر کلانتری در این جلسه ضمن تأکید بر اهمیت جهاد تبیین که همواره مورد تأکید رهبر معظم انقلاب قرار دارد، گفت: اساتید درس انقلاب اسلامی دانشگاه ها، در خط مقدم پاسخ به شبهات و تبیین آرمان ها، اهداف و دستاوردهای انقلاب اسلامی در محیط علمی دانشگاه ها هستند، لذا بسیار ضروری است که؛ تعامل، تبادل‌نظر و هم‌افزایی فکری و روشی، میان عموم اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی به منظور اشراف بیشتر بر موضوعات مهم روز و دستاوردهای گران‌سنگ انقلاب کبیر اسلامی و بهترین روش های ارتباط با نسل جوان دانشگاهی و تأثیرگذارترین شیوه های تبیین، همواره بر قرار باشد. وی در ادامه به موضوع این نشست ملی اشاره کرد و گفت: موضوع اصلی چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور که ۱۹ و ۲۰ بهمن امسال در حرم مطهر برگزار خواهد شد، به «انتخابات پیش رو، تحلیل رویدادهای منطقه» اختصاص دارد و در حوزه انتخابات پیش رو به محورهایی همچون جایگاه مجلس شورای اسلامی در سیاستگذاری و هدایت امور کشور، ویژگی‌های نمایندگان شایسته برای مجلس و قانونگذاری، شرایط و الزامات قانون مناسب برای تحقق عدالت و پیشرفت در کشور، رابطه مطلوب قوۀ مققنه با سایر نهادها برای تحقق الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت و جایگاه شایسته مجلس در گام دوم انقلاب، برگزار می گردد و با توجه به اهمیت بسیار زیاد انتخابات یازدهم اسفندماه، امید است مباحثی که در این نشست مطرح می شود، در راستای تنویر افکار عمومی، موثر و مفید فایده واقع گردد. استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه علاوه بر مباحث مربوط به انتخابات، رویدادهای منطقه نیز در این نشست مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرند، گفت: مقام معظم رهبری(مدظله العالی) ۱۵ فروردین امسال در دیدار سران قوا و برخی مسئولان و کارگزاران نظام با ایشان، برمسئله افول قدرت آمریکا تاکید فرمودند. نکته‌ای دقیق و مهم که بشارت آن با وقوع انقلاب اسلامی ایران برای ملت‌های جهان داده شد و اکنون این مسئله بیش از پیش، حتمی و مسلّم تلقی می شود. ایشان در این دیدار توجه همگان را به مسئله‌ی تحوّلات جهانی جلب کرده و یاد آور شدند: «دنیا امروز در معرض یک تحوّل سیاسی مهم قرارگرفته است؛ و وضع نظم جهانی نیز در حال تغییر است.». جنایات سبوعانه رژیم منحوس صهیونیستی علیه مردم مظلوم غزه که با حمایت‌های عریان و تمام قد دولت جنایتکار آمریکا صورت می گیرد، بیش از پیش پوشالی بودن ادعاهای نظام سلطه را در مورد حقوق بشر، برای همگان هویدا کرده است و این اقدامات ددمنشانه، افول این قدرت های شیطانی را بیش از پیش در جهان، سرعت بخشیده است. درک این واقعیت مهم و افول که صرفا در حوزه سیاسی نیز نمی‌باشد و ابعاد بسیار گسترده تری دارد، تنها منحصر به مردم ایران یا امت اسلامی نیست، بلکه درحال حاضر بسیاری از اندیشمندان غربی و آمریکایی و کارشناسان برجسته سیاسی و اقتصادی آن‌ها نیز برآن صحه می گذارند. در روز دوم چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور، به این موضوع و رویدادهای منطقه، به صورت تخصصی پرداخته خواهد شد. شایان ذکر است، اندیشمندان و اساتید گرانقدر درس انقلاب اسلامی، جهت کسب اطلاعات بیشتر و ثبت نام جهت حضور در چهاردهمین نشست سالانه اندیشمندان و استادان درس انقلاب اسلامی دانشگاه های کشور، می‌توانند به پایگاه اینترنتی shahecheragh.ir/hamayesh مراجعه فرمایند. shahecheragh.ir/info.aspx?type=n&id=221858 @SHAHECHERAGH

✅ اعلام فهرست برندگان مسابقه کتابخوانی «حقیقت عظیم» مسابقه کتابخوانی «حقیقت عظیم» به همت معاونت علمی، آموزشی و پژوهشی آستان مقدس حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ علیه السلام، ویژه گرامی‌داشت حضرت زهرا سلام الله علیها، با هدف آشنایی بیشتر مخاطبان با سیره و اندیشه بانوی دوعالم، از کتاب «حقیقت عظیم»، به صورت اینترنتی برگزار گردید. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس، کتاب حقیقت عظیم، شامل بیانات امام خامنه‌ای(مدظلّه‌العالی) از سال ۱۳۵۱ هجری شمسی، در تبیین زندگی، سیره و اندیشه حضرت فاطمه(سلام‌الله‌علیها) است که به کوشش مؤسسه فرهنگی حدیث لوح و قلم و توسط انتشارات انقلاب اسلامی چاپ و منتشر شده است. این مسابقه کتابخوانی از روز ۲۶ آذر ۱۴۰۲ همزمان با سالروز شهادت حضرت فاطمه(س) آغاز و تا ۱۳ دی‌ماه، مصادف با میلاد با سعادت حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها و گرامی‌داشت مقام زن و روز مادر، از طریق پایگاه اطلاع رسانی حرم مطهر، برگزار گردید. آزمون مسابقه روز ۱۳ دی ماه، بصورت برخط برگزار و از میان شرکت‌کنندگانی که به تمامی سوالات، پاسخ صحیح دادند، تعداد ۱۰ نفر به قید قرعه به عنوان برگزیدگان این مسابقه کتابخوانی، از سوی معاونت علمی، آموزشی و پژوهشی حرم مطهر اعلام و به این عزیزان، هدیه متبرک حرم مطهر اهداء خواهد شد. در این مسابقه، استان های فارس، خراسان جنوبی، گلستان، سمنان، اصفهان، مرکزی، سیستان و بلوچستان و مازندران بیشترین میزان شرکت کننده را به خود اختصاص داده بودند. ضمن تشکر از کلیه شرکت‌کنندگان در مسابقه کتابخوانی «حقیقت عظیم»، مشخصات برگزیدگان به شرح زیر است: ۱- امین بنده علی نایینی، استان اصفهان ۲- شهربانو صافدل، استان خراسان رضوی ۳- حسین نظری، استان سمنان ۴- مهدیه علیصوفی، استان سیستان و بلوچستان ۵- مسلم محمدی، استان کهگیلویه و بویراحمد ۶- زهرا شامحمدی، استان گلستان ۷- مهدی جمشیدی، استان فارس ۸- مجتبی مرادی، استان فارس ۹- فاطمه کریمی، استان فارس ۱۰- اصغر ذبحی، استان مازندران shahecheragh.ir/info.aspx?type=n&id=221861 @SHAHECHERAGH

صفحه ۱ از ۸ 💠 تولیت حرم مطهر: فقهای عادل، امینان پیامبران الهی هستند/ تنها در یک گوشه از جهان، ندای بریدن از سلطه کفار وجود دارد، و آن جمهوری اسلامی ایران است، زیرا بر مبنای حاکمیتِ فقیه عادل اداره می‌‌‌شود امروز پنج‌شنبه ۲۱دی ۱۴۰۲، شصتمین جلسه از سلسله مباحث «ولایت فقیه»، با تدریس حجت الاسلام و المسلمین دکتر ابراهیم کلانتری، تولیت حرم مطهر حضرت احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ علیه السلام، با موضوع بررسی مجموعه روایاتی که فقیهان و عالمان را «خلیفة رسول الله»، «امین پیامبران» و «حصن اسلام» دانسته‌‌‌اند، در سالن شهید آیت الله دستغیب آستان مقدس برگزار شد. به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل آستان مقدس، دکتر کلانتری در ابتدای این جلسه، ضمن بیان خلاصه‌ای از نشست‌های پیشین، به سخن امام خمینی(رحمةالله علیه) در خصوص ولایت فقیه، اشاره کرد و گفت: طبق فرموده حضرت امام(ره)، ولایت فقیه از موضوعات بدیهی است كه تصور آن موجب تصديق مي‌شود و احتياجي به دليل و برهان ندارد، اما دست بدخواهان اسلام و تلاش دشمنان باعث شده است که این مسأله پنهان بماند، لذا ما باید برای اثبات آن، بحث و استدلال بیاوریم و به مخاطب مسلمان ارائه دهیم. وی ادامه داد: پیش‌‌‌تر، چهار کلیدواژه اصلی در بحث ولایت فقیه بیان شد؛ ولایت، انتصاب، مطلقه و فقیه. بسیاری از شبهات و ایرادات به این موضوع برمی‌‌‌گردد که افراد، معنیِ دقیق این چهار واژه را نمی‌‌‌دانند و در نتیجه، برداشت‌‌‌ها و استدلال‌‌‌های اشتباه صورت می‌‌‌پذیرد. در جلسات گذشته معنای دقیق این چهار واژه تبیین شد. حدود پنجاه درصد شبهات موجود در فضای عمومی، با تبیین دقیق این چهار واژه، پاسخ داده خواهد شد. پس از طرح برهان‌‌‌های عقلی، ادله قرآنی را مطرح نموده و وارد ادله روایی شدیم و تا امروز پنج دلیل روایی را به بحث نشستیم. در این جلسه به بررسی مجموعه روایاتی که فقیهان و عالمان را «خلیفة رسول الله»، «امین پیامبران» و «حصن اسلام» یعنی نگهبان اسلام دانسته‌‌‌اند، می‌پردازیم. به‌‌‌ دلیل این‌‌‌که مبنای بحث ما، نظریه ولایت فقیه امام خمینی‌‌‌(قدس سره) در کتاب ولایت فقیه، کتاب البیع و کتاب المکاسب و کتاب الاجتهاد و التقلید است، لذا روایات ما ناظر بر همان روایاتی است که حضرت امام(ره) در مباحث ولایت فقیه مطرح نموده‌اند.

صفحه ۲ از ۸ عضو هیأت علمی دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، گفت: در روایات، شأن ویژه‌‌‌ای برای فقهای اسلام مطرح کرده‌‌‌اند، که چنین شأنی برای دیگران وجود ندارد. البته این بدان معنا نیست که اطباء، صنعت‌‌‌گران و سایرین، بی‌‌‌ارزش قلمداد شوند. در اسلام، گاهی طبابت، واجب عینی است. صنعت‌‌‌گری و حتی مشاغل دیگر، گاهی، واجب عینی می‌‌‌شود. غسّالیِ اموات برای برخی افراد، واجب عینی است، اما توصیفاتی که در مورد فقه، فقاهت و فقیه مطرح شده است، نشان‌‌‌دهنده جایگاه ویژه عالمانِ دین در اسلام است. دکتر کلانتری در ادامه به پاسخ به این شبهه که فقه و فقیه برگرفته از چیست و از کجا وارد شده است، پرداخت و گفت: همان‌طور که می‌دانیم قرآن «هُدًى لِلنَّاسِ» (سوره بقره، آیه ۱۸۵) و قابل استفاده برای عموم مردم است و مانند مسیحیتِ کاتولیک‌‌‌ها نیست که معتقدند فقط افراد خاص می‌‌‌توانند کتاب مقدس را تفسیر کنند و سایر افراد نباید به آن نزدیک شوند؛ قرآن همه را به تدبر در آیاتش فراخوانده است. عده ای این شبهه را مطرح می‌کنند که در حالی‌‌‌که راه هدایت باز است، فقه از کجا آمده و لزوم وجود فقها برای چیست؟ در پاسخ باید گفت که ریشه تمام جهان‌‌‌بینی‌‌‌ها، احکام و دستورالعمل‌‌‌ها، اصول اخلاقی و ارزش‌های والای انسانی در قرآن است. بحث فقاهت نیز چنین است. وی در ادامه به آیه ۱۲۲ سوره مبارکه توبه، اشاره کرد و گفت: این آیه شریفه اصل مهمی را پایه‌‌‌ریزی کرده و جای هیچ شکی را باقی نگذاشته است. «وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ»، «شایسته نیست مؤمنان همگی (به‌‌‌سوی میدان جهاد) کوچ کنند؛ چرا از هر گروهی از آنان، طایفه‌ای کوچ نمی‌کند (و طایفه‌ای در مدینه بماند)، تا در دین (و معارف و احکام اسلام) آگاهی یابند و به هنگام بازگشت به‌‌‌سوی قوم خود، آنها را بیم دهند؟! شاید (از مخالفت فرمان پروردگار) بترسند، و خودداری کنند» در اینجا خداوند دستور می‌‌‌دهد که جمعی از مؤمنان باید متخصص در دین شوند و پس از آن، نقش پیامبران را بازی کنند. این سوره بارها و بارها مؤمان را به هجرت برای جهاد فی سبیل الله، تشویق و ترغیب می‌‌‌کند. « نَفر» به معنای حرکت و کوچ کردن برای جهاد فی سبیل الله است. این سوره مدنی است، یعنی این سوره در زمان استقرار پیامبر(ص) و تشکیل حکومت اسلامی در مدینه نازل شده است، تشویق برای جهاد فی سبیل الله در این سوره به قدری است که مؤمنان، معتقد بودند که باید کار را رها کرد و سلاح را برداشت و به هر طریقی به جهاد در راه خدا پرداخت تا بتوان در شمار مخاطبان این سوره مبارکه قرار گرفت. با نزول این آیه، حرکت برای تخصص در دین نیز مطرح شد. یعنی با همان واژه «نَفر» که برای جنگ سخت و جهاد با دشمن به‌‌‌کار رفت، برای تفقّه در دین نیز واژه «نَفر» به‌‌‌کار رفته است. در عبارت « فَلَوْلَا نَفَرَ»، "لولا"ی تحضیض به‌‌‌کار رفته است. تحضیض در لغت به معنای تشویق و ترغیب به همراه مبالغه است.(لسان العرب، ج۸، ص۴۲۰) یعنی باید بروند و کوچ کنند، تا در دین فقیه شوند و کار انذار قوم را به دست گیرند که از مسؤولیت‌‌‌های اصلی پیامبران در همه عصرهاست.

صفحه ۳ از ۸ این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه تفقه در دین به معنای تخصص در دین است، گفت: تفقه در دین، یعنی انسان، نه عالِمِ در دین بلکه صاحب‌‌‌نظر باشد. انسان می‌‌‌تواند با مطالعه زیاد، عالِم باشد، اما برخی، بالاتر از عالمِ در دین، یعنی فقیهِ در دین هستند؛ بدین معنی که غیر از آگاهی‌‌‌های فراوان، صاحب‌‌‌نظر نیز می‌‌‌باشند و می‌‌‌توانند از مسائل اسلام و مسائل جدید گره‌‌‌گشایی کنند. بر فرض ممکن است یک نفر، کتاب‌‌‌های فیزیک یا مکانیک را مطالعه کرده و اطلاعاتش فزونی یابد، اما فرد دیگر، متخصصِ در مکانیک است و می‌‌‌تواند نوآوری کرده و در صورت بروز بن‌‌‌بست، آن را باز کند. قرآن می‌‌‌فرماید باید متخصصِ در دین، و فقیهِ در دین شوید، که بالاتر از عالمِ در دین است. بنابراین، اساس فقاهت و شکل‌گرفتن جمعیتی به‌‌‌نام فقها در دین، از همین آیه قرآن نشأت گرفته است. وی به فقهای عصر پیامبر(ص) اشاره کرد و گفت: تاریخ اسلام را که می‌‌‌نگریم، افرادی را می‌‌‌بینیم که در عصر نبی مکرم اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) به عنوان فقیه شناخته می‌‌‌شدند. از فقهای دوره اول اسلام، می‌‌‌توان به فقهای سبعه اشاره کرد. همچنین، امیرالمؤمنین(ع)، ابن عباس را به عنوان فقیه در دین معرفی نمود. ابن عباس، نه تنها راوی حدیث، بلکه فقیه در دین بوده است. فقها تا به امروز وجود داشته‌‌‌اند. لذا اگر شبهه وارد شد که فقها وجود نداشته و خودشان آن را ساخته‌‌‌اند، با همین آیه و مستندات تاریخی می‌‌‌توان آن را ثابت کرد. از رسول اکرم(ص) روایت شده است: «رُبَّ حامِلِ فِقهٍ إلى مَن هُو أفْقَهُ مِنهُ» (كنز العمّال : ۲۹۱۶۳ ؛ الأمالي للمفيد : ۱۸۶/۱۳ مع تفاوت يسير في اللفظ)، «چه بسا كسانى كه فقه را به افرادى منتقل مى كنند كه از خود آنان (انتقال دهندگان) بهتر مى فهمند.» واژه «رُبَّ» به معنای زیاد است، همچنان‌‌‌که در این روایت چنین آمده؛ رسول گرامی اسلام(ص) فرمود: «رُبَّ تالِ القرآنِ و القرآنُ يَلعَنُهُ» (بحار الأنوار : ۹۲/۱۸۴/۱۹) «اى بسا قرآن‌خوانى كه قرآن لعنتش مى كند.» واژه فقه و فقیه به وفور در روایت پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) وارد شده است. در برخی روایات صریحاً واژه فقه به‌‌‌کار رفته و در برخی دیگر با تعبیرات دیگری است که فقها مد نظر است. این استاد حوزه و دانشگاه گفت: در روایاتِ رسیده از پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) جایگاه ویژه‌‌‌ای برای عالمان دین مطرح شده است، که به روشنی از نقش ویژه‌‌‌ فقیهان و عالِمان پرهیزگار در میان مؤمنان و جامعه اسلامی پرده برمی‌‌‌دارند و شأن آنان را در هدایت مؤمنان و جامعه دینی به سمت اهداف الهی و ارزش‌‌‌های دینی، شأنی بی‌‌‌بدیل دانسته‌اند. این روایات به‌‌‌لحاظ تعدد و تکثّر دارای تواتر معنوی هستند. اولین روایت مورد بحث امروز، روایت «مرسله صدوق» است: «قال امیرالمومنین(ع): قال رسول الله(ص): اللهم‌‌‌ ارحم خُلَفائی، اللّهم ارحم خُلَفائی، اللهم ارحم خُلَفائی، قیل: یا رسولُ الله وَ مَن خُلَفاؤک؟ قال: الذین یَأتُونَ مِن بَعدی یَروُون حدیثی و سنّتی فیُعلّمُونَها النّاسَ مِن بعدی» (شیخ حر عاملی، وسائل الشیعة، ج۱۸،ص۶۵، ابواب صفات القاضی، باب۸، حدیث۵۰). «امیر مومنان علی(ع) می‌‌‌فرماید: پیامبر اکرم(ص) سه بار فرمود: خدایا جانشینان مرا رحمت کن، سؤال شد: ای رسول خدا جانشینان شما چه کسانی هستند؟ فرمودند: کسانی که پس از من می‌‌‌آیند، حدیث و سنت مرا نقل می‌‌‌کنند و آن را پس از من به مردم می‌‌‌آموزند.»

صفحه ۴ از ۸ وی با اشاره به اعتبار بالای روایات مرسله صدوق گفت: این روایت را شیخ صدوق در«معانی الاخبار» (ج۲،صص۳۷۴و ۳۷۵) و «عیون اخبار الرضا» (ج۲،ص۳۶، باب۳۱،حدیث۹۴) و «مَن لا یحضُره الفقیه» (ج۴،ص۴۲۰،رقم ۵۹۱۹) و پس از وی علامه مجلسی در کتاب شریف «بحارالانوار» (ج۲،ص۱۴۵) و شیخ حر عاملی در «وسایل الشیعه» نقل کرده‌‌‌اند. مرسله یعنی روایتی که سند آن قطع شده است؛ به لحاظ سند، این روایت گرچه در شمار روایات مرسله قرار دارد، اما روایات مرسله صدوق در نگاه متخصصان فن دارای اعتبار و در حکم روایات مسند می‌‌‌باشند؛ زیرا صدوق در اوج وثاقت است و در آغاز کتاب خود متذکر این نکته شده است که روایات نامعتبر و غیرقابل اعتماد را نقل نخواهد کرد. (بنگرید به: من لا یحضره الفقیه، ج۱،ص۳) یعنی مرحوم صدوق تمام روایاتی که نقل کرده، میان خود و خدا حجت دانسته و بر مبنای آن فتوا داده است. یعنی به صراحت بیان می‌‌‌کند که این روایات، سخنان نابی است که از لسان اهل‌بیت(علیهم السلام) صادر شده است. کتاب «من لا یحضره الفقیه» چون در سفر نوشته شده است، اسناد روایات آن ذکر نشده است، چرا که حجم آن بسیار سنگین‌‌‌ می‌‌‌شد و امکان ضبط آن وجود نداشت. شیخ صدوق به‌‌‌ دلیل این‌‌‌که یکی از استوانه‌‌‌های شیعه به‌‌‌شمار می‌‌‌رود، کلامش مورد وثوق و حجت است. تولیت حرم مطهر، خاطرنشان کرد: در این روایت، پیامبر اکرم(صلوات الله علیه)، عالمان دین را خلیفه خود معرفی و آنان را مشمول دعای خیر قرار داده است. جانشینی عالمان دین از پیامبر(ص)، جانشینی از وی در همه شئون و مسئولیت‌‌‌هایی است که آن حضرت از طرف خداوند بزرگ بر دوش داشته‌‌‌اند مگر آنچه با دلیل معتبر استثناء شده باشد. بی‌‌‌گمان مسئولیت اداره جامعه اسلامی یکی از شؤون الهی پیامبر(ص) بوده که جانشینان وی نیز بر اساس این روایت عهده‌‌‌دار آن مسئولیت خواهندبود. زمانی‌‌‌که پیامبر اکرم(ص) می‌‌‌فرماید «اللهم ارحم خُلَفائی»، قطعاً «الذین یَأتُونَ مِن بَعدی یَروُون حدیثی و سنّتی» شامل راویانی که صرفاً نقل حدیث می‌‌‌کردند و توجهی به متن حدیث نداشتند و تدبری در مفهوم حدیث نداشتند و دارای تخصص نیز نبوده‌‌‌اند، نمی‌‌‌شود. وی ادامه داد: در همه عصرها راویانی بوده‌‌‌اند که روایتی را نقل می‌کردند اما مفهوم آن را نمی‌‌‌دانستند و یا راویانی که روایت را جعل می‌‌‌کردند و مسائل خلاف را در قالب روایتی از رسول الله(ص) نقل می‌‌‌کردند. از امیرالمؤمنین(ع) سؤال شد، چگونه است این روایاتی که ضد و نقیض بوده و با هم در تضاد است و از قول رسول الله(ص) بیان شده است؟ امام(ع) پاسخ دادند که روایات متفاوتند، برخی ناسخ، برخی منسوخ، برخی عام، برخی خاص، برخی مطلق و برخی مقیدند، برخی نیز مجعولند و راوی از خود، آنها را جعل کرده است. در زمان خود پیامبر(ص) آنقدر روایات جعلی درست کرده بودند که روزی ایشان بالای منبر رفت و اعلام کرد این روایاتی که به من نسبت داده می‌‌‌شود، دروغ است. از نظر اصطلاحی کسی‌‌‌که روایت را نقل کرده یا آن را ساخته، یا آن را شنیده و بیان کرده، راوی است. خیلی از این افراد دشمن پیامبر(ص) بوده‌‌‌اند. در میان راویان حدیث، افرادی هستند که صد در صد دشمن پیامبرند و اینها نمی‌‌‌توانند خلفای پیامبر باشند. بخشی از راویان اصطلاحی، مشمول فرمایش پیامبر(ص) در این روایت نیستند، بلکه افرادی مشمول این روایتند و جانشین پیامبر(ص) محسوب می‌‌‌شوند که هم عادل و عالم باشند، و هم قول پیامبر(ص) و منظور ایشان را بفهمند. این‌‌‌ها می‌‌‌توانند خلفای رسول الله(ص) باشند. جانشینِ دیگری بودن، یعنی هر چه آن شخص داشته، این شخص نیز بعد از او دارا باشد و اختیارات او را نیز داشته باشد. وقتی در این روایت پیامبر(ص) می‌‌‌فرماید، این افراد جانشینان من هستند، یعنی هر آنچه از مسؤولیت‌‌‌ها و اختیاراتی که من داشته‌‌‌ام به او منتقل می‌‌‌شود؛ مگر این‌‌‌که به دلایل معتبر، استثنای خاص وجود داشته باشد.

صفحه ۵ از ۸ رئیس انجمن علمی انقلاب اسلامی در ادامه به بیان نظر امام خمینی(ره) پیرامون مرسله صدوق پرداخت و گفت: حضرت امام(قدس سره) این روایت را در شمار روایات مورد استناد در موضوع ولایت فقیه آورده‌‌‌اند و در چگونگی دلالت این روایت بر نصب فقیهان به اداره امور جامعه، توضیح مبسوطی دارند که بخشی از آن بدین قرار است: «جای تردید نیست که روایت «اللهم ارحم خلفایی» شامل راویان حدیثی که حکم کاتب را دارند، نمی‌‌‌شود؛ و یک کاتب و نویسنده نمی‌‌‌تواند خلیفه رسول اکرم(ص) باشد. منظور از «خلفاء» فقهای اسلامند. نشر و بسط احکام و تعلیم و تربیت مردم با فقهایی است که عادلند؛ زیرا اگر عادل نباشد، مثل قضاتی هستند که روایت بر ضد اسلام جعل کردند؛ مانند سمرة بن جُندب که بر ضد حضرت امیرالمومنین(ع) روایت جعل کرد. و اگر فقیه نباشند، نمی‌‌‌توانند بفهمند که فقه چیست و حکم اسلام کدام. و ممکن است هزاران روایت را نشر بدهند که از عُمّال ظلمه و آخوندهای درباری در تعریف سلاطین جعل شده است. ( ولایت فقیه، صص۶۳ و ۶۴)... و اما دلالت حدیث شریف بر «ولایت فقیه» نباید جای تردید باشد، زیرا «خلافت» همان جانشینی در تمام شئون نبوت است». (همان، ص۶۵) تولیت حرم مطهر، در توضیح بیشتر این مطلب گفت: به عنوان مثال در عصر ما، جلسه‌‌‌ای برپا شده و خبرنگاران در حال ثبت و ارسال اخبار جلسه‌‌‌اند، و به صورت برخط، آن را به سایت‌‌‌ها و خبرگزاری‌ها منتقل می‌‌‌کنند و هیچ توجهی به متن آن صحبت و عمق آن ندارند. گاهی چون مقصود گوینده را متوجه نمی‌‌‌شوند، کاملا وارونه آن صحبت را انعکاس می‌‌‌دهند. این در حالی است که ممکن است تعمدی در کار نباشد؛ حال اگر تعمد باشد که مقوله دیگری است. اگر گفته شود منظور پیامبر(ص) در این روایت، راویان حدیث بوده است یعنی شامل سمرةبن جندب هم می‌‌‌شود. وی فردی است که در عصر پیامبر(ص) تا عصر امیرالمؤمنین(ع) خیانت‌‌‌‌‌‌ها و جنایت‌‌‌های بسیاری در پرونده او ثبت شده است. البته اهل سنت به‌‌‌دلیل اینکه او را صحابه پیامبر(ص) می‌‌‌دانند همه روایات او را نقل کرده‌‌‌اند. چنین نقل شده که روزی معاویه به سمرةبن جندب گفت من صدهزار دینار به تو می‌‌‌دهم تا روایتی علیه امیرالمؤمنین جعل کنی! او نپذیرفت و مبلغ را کم شمرد. این مبلغ تا چهارصد هزار دینار افزوده شد و او روایتی را در خصوص آیه ۲۰۷ سوره مبارکه بقره جعل کرد. خداوند متعال در این آیه شریفه می فرماید: « وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ»، «بعضی از مردم (با ایمان و فداکار، همچون علی(ع) در «لیلة المبیت» به هنگام خفتن در جایگاه پیغمبر(ص)، جان خود را به خاطر خشنودی خدا می‌فروشند.» شأن نزول این آیه مربوط به لیلةالمبیت است، یعنی همان شبی که علی(ع) برای حفظ جان پیامبر(ص) در جای ایشان خوابید؛ و در حقیقت این آیه در وصف امیرالمؤمنین و بیان عظمت او است؛ اما سمرةبن جندب در قبال دریافت پول، روایتی را جعل نمود که این آیه در وصف ابن ملجم است با این توصیف که در مسجد کوفه خوابید تا بتواند علی(ع) را به قتل برساند. جاهلین دقت نداشتند که زمان نزول این آیه، ابن ملجمی وجود نداشته است. از این قبیل راویان بسیار زیاد هستند و چندین کتاب در معرفی جاعلان حدیث نگاشته شده است. قطعاً این جاعلان نمی‌‌‌توانند جانشینان پیامبر(ص) باشند. کسی‌‎که مشمول فرمایش پیامبر(ص) است، عالمی است که حدیث‌‌‌شناس باشد و مضمون حدیث را دقیق بفهمد و صاحب‌‌‌نظر باشد و احادیث گوناگون را بتواند کنار هم قرار دهد و حکم اسلام را از آن استخراج کرده و به مردم آموزش دهد؛ چنین فردی اصطلاحاً فقیه نامیده می‌‌‌شود. در عبارت «اللهم ارحم خُلَفائی» پیامبر(ص)، جانشینان خود را که عالمان متخصص در دین، عادل، پاک و امین وی هستند، مشمول دعای خود قرار می‌دهد.