✍️ یادداشت| نه به سکولاریسم رسانه‌ای در صداوسیما 🖋 سیدحسین نجفی، دانش‌آموختهٔ کارشناسی‌ارشد مدیریت‌رسانه 🔸یکی از چالش‌های بنیادین رسانه‌ها، به‌ویژه رسانه‌ی ملی جمهوری اسلامی ایران، چگونگی مواجهه با دین و معارف الهی در قالب برنامه‌های مختلف است. در بسیاری از تولیدات صداوسیما (از گذشته تا کنون) از طنز و سرگرمی گرفته تا برنامه‌های تحلیلی و اجتماعی ما با پدیده‌ای مواجهیم که می‌توان آن را «سکولاریسم رسانه‌ای» نامید؛ نوعی جداسازی ناپیدا و تدریجی دین از بستر زندگی روزمره، که مخاطب را به‌مرور با این تصور آشنا می‌سازد که دینداری صرفاً به اوقاتی خاص و مناسک محدود است، نه به تمام شئون حیات انسان مؤمن. 🔸سکولاریسم رسانه‌ای محدود به یک قالب یا یک ژانر نیست، بلکه در لایه‌های مختلف تولیدات رسانه‌ای نفوذ کرده است. برای مثال، در برنامه‌های کودک، به‌جای پرورش روحیه توحیدی و اخلاقی، صرفاً سرگرمی‌های بی‌جهت یا پیام‌های سطحی منتقل می‌شود. در برنامه‌های علمی، دین یا نادیده گرفته می‌شود یا به‌صورت یک امر غیرمرتبط با علم وانمود می‌گردد. 🔸به عبارت دیگر، رسانه‌ها باید توجه داشته باشند که دین صرفا یک موضوع اختصاصی برای برنامه‌های معارفی نیست، بلکه باید در تمام بخش‌های رسانه، از برنامه‌های طنز و سرگرمی گرفته تا برنامه‌های تحلیلی و مستند، حضور داشته باشد. این امر نشان‌دهنده‌ این است که معارف دینی باید به‌صورت یکپارچه در طول همه‌ی بخش‌های تولیدات رسانه‌ای گنجانده شود و نه به‌عنوان یک افزودنی یا بخش فرعی و در عرض برنامه‌ها. 🔸در برنامه‌های سرگرمی‌محور، ارزش‌های دینی یا غایب‌اند یا به‌شکل کاریکاتوری و سطحی بازنمایی می‌شوند. حتی در برخی سریال‌ها، شخصیت‌های مذهبی به‌عنوان تیپ‌هایی منزوی، عبوس یا ناکارآمد تصویر می‌شوند و این ناخواسته ذهن مخاطب را به سمت دوگانگی دین و زندگی می‌برد. این ویروس فقط تولیدات صداوسیما را درگیر خود نکرده و تولیدات فرهنگی در مراکز مختلف مثل سینما را دامن‌گیر کرده است.‌ این سکولاریسم پنهان، در بلندمدت پیامدهای عمیقی بر فرهنگ عمومی می‌گذارد. وقتی مخاطب بارها و بارها زندگی روزمره را بدون حضور دین می‌بیند، ذهنش به‌تدریج می‌پذیرد که دین ضرورتی برای اداره زندگی ندارد. این بی‌صدایی دین، اثرش از حذف آن بیشتر است؛ زیرا دین را نه با نقد، بلکه با نادیده‌گرفتن به حاشیه می‌برد. در نتیجه، جامعه‌ای شکل می‌گیرد که دینداری را به خلوت شخصی و لحظات مناسکی محدود می‌کند. 🔸امام خمینی (ره) رسانه را ابزاری برای «ساختن انسان» می‌دانست و بارها تأکید کرد که تلویزیون باید مدرسه‌ی تربیت باشد، نه ابزار سرگرمی صرف. رهبر معظم انقلاب نیز در دیدارهای متعدد با مدیران صداوسیما، بر جایگاه دین در متن زندگی و ضرورت نفوذ معارف در همه‌ی ساحت‌های رسانه تأکید کرده‌اند. از جمله در دیدار با مسئولان رسانه ملی در سال ۱۳۹۴ فرمودند: «باید این تلاش‌ها را به عمق برد و اهداف مورد نظر را بدون تظاهر و درشت‌نمایی، در حد ظرفیت همه‌ی برنامه‌های صداوسیما به‌صورت هنرمندانه ترویج کرد تا مخاطبان اقناع شوند و بپذیرند». یکی از آسیب‌های هفت‌گانه‌ای که در سند تحول رسانه‌ ملی اشاره شده نیز خالی شدن سازمان از اندیشه‌ورزی عمیق و جامع و نفوذ تفکر سکولار دانسته است. 🔸همچنین در محورهای اصلی سند تحول رسانه ملی، تقویت حضور تفکر عمیق دینی -انقلابی در ابتدای زنجیره تولید و پرهیز از میدان دادن به نگاه‌های منفعل و سکولار ذکر شده است. این بدان معناست که دین نباید پس از طراحی برنامه، به‌عنوان یک آیتم الحاقی در آن گنجانده شود، بلکه باید از لحظه‌ی ایده‌پردازی و طراحی، در جان محتوای برنامه جریان یابد. آثاری چون «#محفل»، «#معلی» و «#زندگی_پس_از_زندگی» نمونه‌هایی از تلاش برای تحقق این رویکردند؛ برنامه‌هایی که معارف را نه در حاشیه، بلکه در متن خود جای داده‌اند. 🔸صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، باید شجاعانه با سکولاریسم رسانه‌ای مبارزه کند این مبارزه نه از مسیر حذف قالب‌های سرگرم‌کننده یا محدودسازی خلاقیت، بلکه از مسیر دینی‌سازی عالمانه و هنرمندانه‌ی همه‌ی مراحل تولید آغاز می‌شود. دین باید از ابتدا در جان ایده‌ها و قالب‌ها حضور داشته باشد، نه آنکه در انتها به شکل تزئینی به برنامه‌ها افزوده شود. تنها در این صورت است که مخاطب دین را در زندگی روزمره‌اش بازمی‌یابد و رسانه، رسالت الهی خود را ایفا می‌کند. #در_مسیر_تحول #پرهیز_از_نگاه‌های_منفعل_یا_سکولار 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📽 ویدئوکلیپ| تحول در آینه رسانه‌های جهان 🔸قریب به دو دهه است که سازمان‌های رسانه‌ای بزرگ جهان، تحول خود را آغاز کرده‌اند و مسئولیت رادیو، تلویزیون و حتی وی‌اودی خود را به یک مدیر ارشد محتوا سپرده‌اند. 🔸کدامین رسانه‌های بزرگ جهان دست به تحول زده‌اند و ماحصل این تجربه در این رسانه‌ها چه بوده است؟ #تبیین_تحول #محتوا_در_رسانه 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📽 ویدئوکلیپ| یأس‌آفرینی و تضعیف مدیریت ممنوع 🔸مردم نباید تصور کنند که صداوسیما بوقی است که بنا دارد مدام از حکومت تعریف کند؛ نقص‌ها باید گفته شود اما نه ستیزه‌جویانه؛ بلکه دلسوزانه. 💬 رهبر معظم انقلاب #تبیین_تحول #نقش_قرارگاهی_صداوسیما 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📽 ویدئوکلیپ| تجربه زیسته ایرانی؛ مهجور در محافل آکادمیک 🔸در سال‌های اخیر با معرفی برخی روش‌شناسی‌های جدید در پژوهش، کمی اعتنا به داده‌کاوی‌های تاریخی ما بیشتر شده اما این میزان حتی یک به صد هم نیست؛ به نسبت ظرفیتی که جامعه ایران در طول هفتاد سال اخیر از خودش نشان داده، فضای آکادمیک ما توجه جدی به این تجربه زیسته ایرانی نکرده است. 💬 وحید جلیلی؛ قائم‌مقام فرهنگی صداوسیما #تبیین_تحول #نقش_پژوهش_در_زنجیره_تولید 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📣 سیمرغ رسانه را با سیمای جدید دنبال کنید 🔸به دنبال رونمایی از هویت بصری جدید کانال سیمرغ رسانه، از این پس ما را با این شمایل و هویت بصری جدید بشناسید. 🔸با سیمرغ رسانه همراه باشید و مسائل روز رسانه را از زاویه‌ای بکر و متفاوت پیگیری کنید. 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

✍️یادداشت| در کشاکش «ابداع» یا «اضمحلال» در فرایند بزرگ جهانی 🖋 رضا قائمی، منتقد سینما و تلویزیون 🔸در دورۀ جدید صداوسیما و برنامه‌های اصطلاحاً تحولیِ آن، نظیر «#سیدخندان»، «#محفل»، «#حسینیه_معلی» و نظایر آنها از یک‌سو شاهد تلاش و دست‌وپازدنی برای طرح نوآوری‌ها، ابداعات و خلاقیت‌هایی متناسب با فضای اسلامی-ایرانی یا بومی خودمان هستیم و از سوی دیگر، اغلب آنها نسبتی با مشابه‌های داخلی و تقلیدیِ قبلی خودشان دارند؛ «سیدخندان با خندوانه»، «حسینۀ معلی و محفل با عصر جدید». 🔸آنچه نمی‌توان دربارۀ سیدخندان و محفل و حسینۀ معلی انکار کرد، داشتن نسبتی با خندوانه و عصر جدید و نظایر آنها است؛ این نسبت را هم می‌توان در لوگوی آنها دید و هم در نحوۀ اجرای مجری و شیوۀ نشستن مخاطبین و میان‌برنامه‌ها و نظایر آنها دنبال کرد. با این‌حال داشتن «نسبت» با شکل و فُرم برنامۀ قبلی، لزوماً به معنای تقلید و تکرار نیست؛ از قضا داشتن نسبتی با برنامه‌ای مشابه، اقتضاء نوآوری و ابداع است. 🔸اینکه ابداع یا نوآوری در هر زمینه یا موضوعی به‌طور کلی از گذشتۀ آن زمینه و موضوع، گسسته و منقطع باشد، نشان از نوآوری و ابداع نیست، بلکه شاید نشانۀ بی‌هویتی و بی‌معنایی باشد. از این منظر، بودنِ نسبتی میان سیدخندان و خندوانه یا میان محفل و حسینۀ معلی با عصر جدید چندان مذموم نیست؛ همانطور خندوانه و عصر جدید نیز یحتمل با برنامه‌های مشابه خارجی‌اش نسبتی داشته است. مسئلۀ بر سر نوع «نسبت» است: نسبت تقلیدی یا نسبت ابداعی؟ 🔸اما چرا ما در جمهوری اسلامی، به این ضرورت رسیده‌ایم که برنامه‌هایی در نسبتی با برنامه‌های خارجی یا جهانی بسازیم؟ در پاسخ به این پرسش، یک پاسخ دمِ دستی وجود دارد و آن این است که اگر ما چنین برنامه‌هایی نسازیم، یحتمل مخاطب صداوسیما، جذب برنامه‌های مشابه خارجی در ماهواره و فضای مجازی می‌شود. 🔸این پاسخ که نتیجۀ آن، ظهور «نسبت تقلیدی» بوده است، مدت‌ها سرلوحۀ بسیاری از برنامه‌های صداوسیما قرار داشته و برنامه‌های خارجی با اندک تغییرِ ظاهری، به‌صورت تقلیدوار ساخته و پخش می‌شدند؛ این تغییرات آنقدر اندک و ظاهری و رفعِ ‌ِرجوهی بود که به‌تدریج رعایت مسائل ظاهری هم بی‌معنا می‌شد و برنامه‌ساز و برنامه‌بین، آن‌طرف دوربین و این‌طرف دوربین، هر دو شبیه همان سازنده و بینندۀ برنامۀ خارجی می‌شدند. 🔸اما چرا برنامه‌های خارجی برای مخاطب ایرانی جذاب است؟ به‌نظر می‌رسد پاسخ به این پرسش بتواند اهمیت برنامۀ سیدخندان و حسینۀ معلی و محفل و البته معیاری برای ارزیابی‌شان بدست دهد. «ما»، فارغ از آنکه بر امواج یک انقلاب جهانی یا حداقل با مدعیات جهانی سوار هستیم، به‌لحاظ تاریخی نیز ملتی تمدن‌ساز بوده‌ایم و اقتضاء تمدن‌سازی، اتخاذ افق و دیدگاهی جهانی است. 🔸شاید به همین جهت باشد که مقام معظم رهبری در بیانۀ گام دوم انقلاب، نسل گام دوم انقلاب را در آستانۀ «ورود به فرایند بزرگ جهانی» می‌دانند. این تحلیل، با واقعیاتی که امروزه به‌ طرُق مختلف، از شبکه‌های اجتماعی و مجازی تا مسافرت‌های متعدد و نظایر آنها که تجربه می‌کنیم هم سازگار است. 🔸«ما گریزی از اتخاذ موقف و افقی جهانی نداریم» و در عین حال در این موقفِ ورود به فرایند بزرگ جهانی انقلاب، ناگزیر از حفظ و تقویت بنیان‌های اسلامی-ایرانی خویش هم هستیم. در عین اینکه به موقعیت جزئی و خاص خودمان می‌اندیشیم، ناگزیر از طرح جهانی ایده‌های‌مان هستیم. این شوق نگاه جهانی، نه تنها لزوماً منفی نیست، بلکه فرصتی برای بسط و گسترش آرمان‌های انقلاب اسلامی است. 🔸سیدخندان و حسینۀ معلی و محفل، سودای ترویج ایده‌های حزب‌اللهیِ انقلابی یا اسلامی-ایرانی را در یکی از جهانی‌شده‌ترین قالب‌هایی ممکن دارند. از این‌جهت ناگزیر از ایجاد نسبتی با این قالب‌ها و فرم‌ها و شکل‌های برنامه‌سازی هستند. 🔸این برنامه‌‌ها نمی‌توانستند در بستر و زمینۀ فعلی، بی‌نسبت با نسخه‌های مشابه‌شان یعنی خندوانه و عصر جدید و نظایر آنها روی آنتن بیاید، اما از قضا آنچه برگ برندۀ گونۀ اخیر این برنامه‌ها است، همین ویژگی‌های حزب‌اللهی انقلابی یا اسلامی-ایرانی آن در مقایسه با نسخه‌های تقلیدی گذشته است. گونه‌های اخیر، در نسبت با گونۀ اول که علیرغم برخی تغییرات، همچنان ذیلِ ایدۀ تقلید از الگوهای خارجی شکل گرفته بودند، تلاش می‌کنند از تقلید بیرون آیند و ایده و کار و حرف خودشان را به میان بکشند؛ با این‌حال دقیقا در همین‌جاست که می‌توان میزان توفیق سیدخندان و محفل و حسینۀ معلی را به ارزیابی نشست. اما آن معیار چیست؟ #در_مسیر_تحول #برنامه‌سازی 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

🌅 آلبوم انقلاب| تصاویر کمتر‌دیده‌شده از امام (ره) در نوفل‌لوشاتو 🔸مرور تصاویری از بنیانگذار انقلاب اسلامی در نوفل‌لوشاتو به مناسبت‌ سالگرد هجرت ایشان از عراق به پاریس 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📽 ویدئوکلیپ| شأن و جایگاه رادیو و تلویزیون از منظر معمار انقلاب 🔸گفتند: «ما نسبت به رژیم شاه تعهداتی داریم و خروج امام (ره) هم از عراق صحیح نیست. امام کمتر فعالیت کنند. اعلامیه صادر کنند ولی خارج از عراق توزیع شود.» 🔸اخذ ویزا صورت پذیرفت. در حالی که مسئولین صدور ویزا در کویت، آگاه نبودند که برای چه کسی ویزا صادر می‌کنند. صبح روز ۱۳ مهر ۱۳۵۷، امام خمینی (ره) با چند تن از نزدیکان و مرحوم حاج‌سیداحمدآقا، به طرف کویت حرکت کردند. پس از رسیدن به مرز، با وجود داشتن ویزا، از ورود ایشان جلوگیری به عمل آمد! از این رو ساعاتی را در مرز سرگردان ماندند. 🔸حدود ساعت ۱۱ شب، مأموران مرزی عراق به امام اطلاع دادند که بازگشتشان به نجف بلامانع است اما امام (ره) از بازگشت به نجف خودداری و شب را در بصره گذراندند و تصمیم گرفتند به پاریس بروند. عراقی‌ها هم موافقت خود را اعلام کردند. 🔸حکیمی که رژیم پهلوی این‌چنین برای نرسیدن صدایش به امت تلاش می‌کند و او اینگونه مسیر فاش حقیقت در پیش می‌گیرد، برای رادیو و تلویزیون چه شأن و جایگاهی قائل است؟ #تبیین_تحول #نقش_قرارگاهی_صداوسیما 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○