✍️یادداشت| در کشاکش «ابداع» یا «اضمحلال» در فرایند بزرگ جهانی 🖋 رضا قائمی، منتقد سینما و تلویزیون 🔸در دورۀ جدید صداوسیما و برنامه‌های اصطلاحاً تحولیِ آن، نظیر «#سیدخندان»، «#محفل»، «#حسینیه_معلی» و نظایر آنها از یک‌سو شاهد تلاش و دست‌وپازدنی برای طرح نوآوری‌ها، ابداعات و خلاقیت‌هایی متناسب با فضای اسلامی-ایرانی یا بومی خودمان هستیم و از سوی دیگر، اغلب آنها نسبتی با مشابه‌های داخلی و تقلیدیِ قبلی خودشان دارند؛ «سیدخندان با خندوانه»، «حسینۀ معلی و محفل با عصر جدید». 🔸آنچه نمی‌توان دربارۀ سیدخندان و محفل و حسینۀ معلی انکار کرد، داشتن نسبتی با خندوانه و عصر جدید و نظایر آنها است؛ این نسبت را هم می‌توان در لوگوی آنها دید و هم در نحوۀ اجرای مجری و شیوۀ نشستن مخاطبین و میان‌برنامه‌ها و نظایر آنها دنبال کرد. با این‌حال داشتن «نسبت» با شکل و فُرم برنامۀ قبلی، لزوماً به معنای تقلید و تکرار نیست؛ از قضا داشتن نسبتی با برنامه‌ای مشابه، اقتضاء نوآوری و ابداع است. 🔸اینکه ابداع یا نوآوری در هر زمینه یا موضوعی به‌طور کلی از گذشتۀ آن زمینه و موضوع، گسسته و منقطع باشد، نشان از نوآوری و ابداع نیست، بلکه شاید نشانۀ بی‌هویتی و بی‌معنایی باشد. از این منظر، بودنِ نسبتی میان سیدخندان و خندوانه یا میان محفل و حسینۀ معلی با عصر جدید چندان مذموم نیست؛ همانطور خندوانه و عصر جدید نیز یحتمل با برنامه‌های مشابه خارجی‌اش نسبتی داشته است. مسئلۀ بر سر نوع «نسبت» است: نسبت تقلیدی یا نسبت ابداعی؟ 🔸اما چرا ما در جمهوری اسلامی، به این ضرورت رسیده‌ایم که برنامه‌هایی در نسبتی با برنامه‌های خارجی یا جهانی بسازیم؟ در پاسخ به این پرسش، یک پاسخ دمِ دستی وجود دارد و آن این است که اگر ما چنین برنامه‌هایی نسازیم، یحتمل مخاطب صداوسیما، جذب برنامه‌های مشابه خارجی در ماهواره و فضای مجازی می‌شود. 🔸این پاسخ که نتیجۀ آن، ظهور «نسبت تقلیدی» بوده است، مدت‌ها سرلوحۀ بسیاری از برنامه‌های صداوسیما قرار داشته و برنامه‌های خارجی با اندک تغییرِ ظاهری، به‌صورت تقلیدوار ساخته و پخش می‌شدند؛ این تغییرات آنقدر اندک و ظاهری و رفعِ ‌ِرجوهی بود که به‌تدریج رعایت مسائل ظاهری هم بی‌معنا می‌شد و برنامه‌ساز و برنامه‌بین، آن‌طرف دوربین و این‌طرف دوربین، هر دو شبیه همان سازنده و بینندۀ برنامۀ خارجی می‌شدند. 🔸اما چرا برنامه‌های خارجی برای مخاطب ایرانی جذاب است؟ به‌نظر می‌رسد پاسخ به این پرسش بتواند اهمیت برنامۀ سیدخندان و حسینۀ معلی و محفل و البته معیاری برای ارزیابی‌شان بدست دهد. «ما»، فارغ از آنکه بر امواج یک انقلاب جهانی یا حداقل با مدعیات جهانی سوار هستیم، به‌لحاظ تاریخی نیز ملتی تمدن‌ساز بوده‌ایم و اقتضاء تمدن‌سازی، اتخاذ افق و دیدگاهی جهانی است. 🔸شاید به همین جهت باشد که مقام معظم رهبری در بیانۀ گام دوم انقلاب، نسل گام دوم انقلاب را در آستانۀ «ورود به فرایند بزرگ جهانی» می‌دانند. این تحلیل، با واقعیاتی که امروزه به‌ طرُق مختلف، از شبکه‌های اجتماعی و مجازی تا مسافرت‌های متعدد و نظایر آنها که تجربه می‌کنیم هم سازگار است. 🔸«ما گریزی از اتخاذ موقف و افقی جهانی نداریم» و در عین حال در این موقفِ ورود به فرایند بزرگ جهانی انقلاب، ناگزیر از حفظ و تقویت بنیان‌های اسلامی-ایرانی خویش هم هستیم. در عین اینکه به موقعیت جزئی و خاص خودمان می‌اندیشیم، ناگزیر از طرح جهانی ایده‌های‌مان هستیم. این شوق نگاه جهانی، نه تنها لزوماً منفی نیست، بلکه فرصتی برای بسط و گسترش آرمان‌های انقلاب اسلامی است. 🔸سیدخندان و حسینۀ معلی و محفل، سودای ترویج ایده‌های حزب‌اللهیِ انقلابی یا اسلامی-ایرانی را در یکی از جهانی‌شده‌ترین قالب‌هایی ممکن دارند. از این‌جهت ناگزیر از ایجاد نسبتی با این قالب‌ها و فرم‌ها و شکل‌های برنامه‌سازی هستند. 🔸این برنامه‌‌ها نمی‌توانستند در بستر و زمینۀ فعلی، بی‌نسبت با نسخه‌های مشابه‌شان یعنی خندوانه و عصر جدید و نظایر آنها روی آنتن بیاید، اما از قضا آنچه برگ برندۀ گونۀ اخیر این برنامه‌ها است، همین ویژگی‌های حزب‌اللهی انقلابی یا اسلامی-ایرانی آن در مقایسه با نسخه‌های تقلیدی گذشته است. گونه‌های اخیر، در نسبت با گونۀ اول که علیرغم برخی تغییرات، همچنان ذیلِ ایدۀ تقلید از الگوهای خارجی شکل گرفته بودند، تلاش می‌کنند از تقلید بیرون آیند و ایده و کار و حرف خودشان را به میان بکشند؛ با این‌حال دقیقا در همین‌جاست که می‌توان میزان توفیق سیدخندان و محفل و حسینۀ معلی را به ارزیابی نشست. اما آن معیار چیست؟ #در_مسیر_تحول #برنامه‌سازی 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

🌅 آلبوم انقلاب| تصاویر کمتر‌دیده‌شده از امام (ره) در نوفل‌لوشاتو 🔸مرور تصاویری از بنیانگذار انقلاب اسلامی در نوفل‌لوشاتو به مناسبت‌ سالگرد هجرت ایشان از عراق به پاریس 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📽 ویدئوکلیپ| شأن و جایگاه رادیو و تلویزیون از منظر معمار انقلاب 🔸گفتند: «ما نسبت به رژیم شاه تعهداتی داریم و خروج امام (ره) هم از عراق صحیح نیست. امام کمتر فعالیت کنند. اعلامیه صادر کنند ولی خارج از عراق توزیع شود.» 🔸اخذ ویزا صورت پذیرفت. در حالی که مسئولین صدور ویزا در کویت، آگاه نبودند که برای چه کسی ویزا صادر می‌کنند. صبح روز ۱۳ مهر ۱۳۵۷، امام خمینی (ره) با چند تن از نزدیکان و مرحوم حاج‌سیداحمدآقا، به طرف کویت حرکت کردند. پس از رسیدن به مرز، با وجود داشتن ویزا، از ورود ایشان جلوگیری به عمل آمد! از این رو ساعاتی را در مرز سرگردان ماندند. 🔸حدود ساعت ۱۱ شب، مأموران مرزی عراق به امام اطلاع دادند که بازگشتشان به نجف بلامانع است اما امام (ره) از بازگشت به نجف خودداری و شب را در بصره گذراندند و تصمیم گرفتند به پاریس بروند. عراقی‌ها هم موافقت خود را اعلام کردند. 🔸حکیمی که رژیم پهلوی این‌چنین برای نرسیدن صدایش به امت تلاش می‌کند و او اینگونه مسیر فاش حقیقت در پیش می‌گیرد، برای رادیو و تلویزیون چه شأن و جایگاهی قائل است؟ #تبیین_تحول #نقش_قرارگاهی_صداوسیما 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

✍️ یادداشت| کاوش ظرفیت‌های رسانه‌ای در هم‌افزایی فراجا و رسانه ملی 🖋 محمدمهدی حسنی، خبرنگار و فعال رسانه‌ای 🔸همکاری فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمان صداوسیما را باید یک ضرورت راهبردی برای آینده فرهنگی و امنیتی کشور دانست. مأموریت پلیس در ایجاد نظم و امنیت، بدون همراهی رسانه‌ای در حوزه اقناع و آموزش عمومی، ابتر می‌ماند؛ همان‌گونه که رسالت رسانه در فرهنگ‌سازی، بدون اتکا به بستر امنیتی و داده‌های میدانی، ناقص خواهد بود. این تعامل دوسویه می‌تواند الگویی از «خدمات متقابل امنیت و رسانه» ایجاد کند که سرمایه اجتماعی پلیس و اعتبار رسانه ملی را به‌طور هم‌زمان تقویت می‌کند. 🔸نقش قرارگاهی صداوسیما در سیاست‌گذاری فرهنگی کشور آن‌گونه که در سند تحول رسانه ملی بر آن تأکید شده و رهبر انقلاب نیز بر محوریت قرارگاهی این سازمان تصریح کرده‌اند، جایگاه رسانه ملی را از یک نهاد صرفاً اطلاع‌رسان به مرکز هدایت فرهنگی در حوزه امنیت اجتماعی ارتقا می‌دهد. 🔸با این حال، وضعیت موجود نشان می‌دهد که این ظرفیت راهبردی هنوز به‌طور کامل بالفعل نشده است. در تولیدات پلیسی صداوسیما، مانند #پلیس_جوان (#شبکه_سه)، تمرکز عمدتاً بر هیجان و عملیات بوده و جنبه‌های آموزشی و پیشگیرانه‌ای چون مهارت‌های زندگی و آگاه‌سازی اجتماعی و قانونی کمتر دیده می‌شود. 🔸همچنین در بیشتر سریال‌ها محور اصلی مبارزه با مواد مخدر است و به دیگر حوزه‌های مأموریتی فراجا کمتر پرداخته شده است. در برخی آثار مانند #میکائیل (#شبکه_یک) و #زخم (شبکه سه) نیز گاه ارزش‌های نادرستی چون توجیه جرم در شرایط اقتصادی دشوار یا ناتوان نشان‌دادن پلیس رواج یافته است یا در #هفت‌سر_اژدها (شبکه سه) تصویر نادرستی از مأموران فراجا ارائه می‌شود. این ضعف‌ها گرچه به معنای بی‌توجهی کامل رسانه ملی نیست، اما نشان می‌دهد بخش مهمی از ظرفیت رسانه‌ای هنوز در خدمت ارتقای عمیق و صحیح فرهنگ امنیتی قرار نگرفته است. 🔸در کنار این ضعف‌ها، نقاط قوت قابل توجهی نیز وجود دارد. اعتماد عمومی به اخبار انتظامی رسانه ملی به دلیل دقت و سرعت در اطلاع‌رسانی همچنان در سطح بالایی قرار دارد و این خود یک سرمایه کم‌نظیر است. همچنین در برخی تولیدات مانند #یزدان (شبکه ۳)، #شهباز (شبکه ۵) و راهکارهای آموزشی برای پیشگیری از سرقت (رادیو تهران) آگاهی‌سازی شهروندی دنبال می‌شود. 🔸از سوی دیگر، بازنمایی ایثارگری و تلاش شبانه‌روزی نیروهای جان‌برکف پلیس در مستندهایی چون #گشت_شب و #آلوسان (#شبکه_مستند) و برنامه‌های رادیویی مانند روایت زندگی شهدای فراجا (رادیو فرهنگ) توانسته تصویری مثبت از خدمت‌گزاری بی‌منت نیروهای انتظامی ارائه دهد. این دستاوردها نشان می‌دهد که بستر اعتماد و باور عمومی برای توسعه همکاری‌ها فراهم است و تنها نیازمند تعمیق و هدایت هدفمند است. در این مسیر، نقش قرارگاهی رسانه ملی می‌تواند به‌منزله یک هماهنگ‌کننده فرهنگی میان نهادهای امنیتی، آموزشی و اجتماعی عمل کند تا پیام واحدی درباره امنیت انسانی و اجتماعی در سراسر نظام رسانه‌ای کشور جریان یابد. 🔸برای رفع خلأهای موجود، چند پیشنهاد کلیدی قابل طرح است. نخست آنکه صداوسیما رویکرد آموزش‌محور را در سریال‌ها و مستندهای پلیسی پررنگ‌تر کند تا علاوه بر جذابیت هنری و بصری، پیام‌های پیشگیرانه و فرهنگ قانون‌گرایی نیز منتقل شود. دوم، برنامه‌های تعاملی و گفت‌وگومحور میان مردم و پلیس می‌تواند به ارتقای اعتماد دوجانبه و اصلاح برداشت‌های نادرست کمک کند. سوم، فراجا زمینه دسترسی رسانه ملی به پژوهش‌ها، آسیب‌شناسی‌ها و داده‌های اجتماعی را فراهم سازد تا تولیدات رسانه‌ای سازمان صداوسیما از واقعیت‌های میدانی و عملکرد نیروهای انتظامی فاصله نگیرد. 🔸تبدیل صداوسیما به قرارگاه فرهنگی امنیت، به معنای عبور از سطح تولید تا سطح سیاست‌گذاری رسانه‌ای در حوزه نظم و آرامش اجتماعی است؛ یعنی رسانه ملی نه فقط بازتاب‌دهنده فعالیت‌های پلیس، بلکه راهبر فرهنگی جامعه در پیشگیری از آسیب‌ها و ارتقای حس امنیت باشد. 🔸این هم‌افزایی، علاوه بر کاهش هزینه‌های انتظامی از رهگذر افزایش آگاهی عمومی، موجب تثبیت جایگاه صداوسیما به‌عنوان قرارگاه فرهنگی کشور نیز خواهد شد. رسانه‌ای که آموزش و امنیت را به‌صورت هم‌زمان ترویج می‌کند، به تحکیم اعتماد عمومی، گسترش فرهنگ قانون‌گرایی و افزایش احساس مسئولیت اجتماعی می‌انجامد و در نهایت، هم اقتدار پلیس را بر پایه همراهی مردم استوار می‌سازد و هم جایگاه رسانه ملی را در شکل‌دهی به امنیت پایدار فرهنگی تثبیت می‌کند. #تبیین_تحول #ظرفیت‌های_هم‌افزایی_با_سازمان‌ها 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📍با سیمرغ رسانه همراه شوید 🔸نقد آثار و تولیدات رسانه‌ای در سطح داخلی و بین‌المللی 🔹بررسی رسانه‌های جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی 🔸تبیین خط‌مشی و اقدامات دوره تحول صداوسیما 🔹کند و کاوی تحلیلی بر مسائل روز رسانه با نگاهی متفاوت 🔸تریبونی برای نخبگان، منتقدین و کارشناسان رسانه‌ 💠 به ما بپیوندید | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

🎧 پادکست| اصلاح تصور مخاطب از «روستا» 🔸آیا مفهوم «روستا» امروز هم به همان جایی برمی‌گردد که آب لوله‌کشی نیست و سطح سواد پایین است؟ به‌مناسبت روز روستا نگاهی داشته‌ایم به آنچه افکار عمومی درباره‌ی این مفهوم یدک می‌کشد و رسانه ملی تصحیح آن را بر عهده دارد. 💬 وحید جلیلی؛ قائم‌مقام فرهنگی صداوسیما و دبیر ستاد تحول #تبیین_تحول #بازنمایی_روستا_در_رسانه 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

✍️ یادداشت| ساختِ کلامیِ آینده 🖋 محمدمهدی رحیمی، فعال رسانه‌ای 🔸زبان در عرصه سیاست صرفاً وسیله انتقال پیام نیست، بلکه ابزاری است برای ساختن آینده‌ای که مخاطب باید آن را باور کند و این مهم تنها با توجه و دسترسی به ظرافت‌های پیچیده ساختاری ممکن می‌شود. انتخاب یک فعل، شیوه نفی یا اثبات، و حتی استعاره‌ای که در سخن به‌کار می‌رود، می‌تواند آینده را به‌صورت یک «تصویر قطعی» در ذهن شنونده حک کند. 🔸برای مثال در بیانات مقام معظم رهبری، ظرائف زبانی بارها به‌گونه‌ای انتخاب شده که صرفاً خبر از حال ندهند، بلکه آینده‌ای از جنس اجتناب‌ناپذیری بسازند؛ آینده‌ای که در آن رژیم صهیونیستی نابود می‌شود، سلاح هسته‌ای به کار نمی‌رود و مقاومت به پیروزی می‌رسد. آینده‌ای که عالمانه و عاقبت‌اندیشانه جای هیچ پرسشی نمی‌گذارد. «نه مذاکره می‌کنیم، نه جنگ می‌شود» و موجزانه، ایران در زمان قطع ارتباط برخلاف پیش‌بینی‌های منتقدان، امنیت را بیشتر از هر زمانی که مشغول مذاکره بوده تجربه می‌کند. 🔸در این نوشته، نشان می‌دهیم این ظرایف چگونه «تصویر آینده» را شکل می‌دهند. سه محور اصلی در این زمینه قابل بررسی است که در ادامه به آنها می‌پردازيم. 🔸در محور نخست، گزاره‌هایی مانند «اسرائیل نابود خواهد شد» یا «اسرائیل نابود می‌شود» نمونه بارز خلق تصویر آینده به‌مثابه یک سرنوشت قطعی‌اند. در این جمله‌ها فاعل انسانی حذف شده است؛ کسی نمی‌گوید «ما نابود می‌کنیم»، بلکه آینده به‌طور خودکار محقق می‌شود. این انتخاب زبانی دو پیام روشن برای آینده دارد: نخست، القای قطعیت تاریخی؛ یعنی نابودی رژیم صهیونیستی نه یک تصمیم سیاسی، بلکه روندی تاریخی و غیرقابل توقف است. چنین بیانی آینده را از سطح اراده انسانی بالاتر می‌برد و در سطح تقدیر یا جبر تاریخی تثبیت می‌کند. دوم، گسترش دامنه مخاطب؛ وقتی فاعل مشخصی ذکر نمی‌شود، آینده نه به یک گروه خاص، بلکه به کل تاریخ و جامعه بشری نسبت داده می‌شود و همین موجب می‌گردد، باورپذیری و گستره تأثیر پیام افزایش یابد. 🔸در محور دوم، یعنی حوزه هسته‌ای، بارها گفته شده «ما از سلاح هسته‌ای استفاده نمی‌کنیم» یا «استفاده از آن حرام است». اما به‌ندرت تصریح شده که «ما آن را نخواهیم ساخت». همین ظرافت دو پیام مکمل دارد. نخست، آینده‌ای اخلاقی؛ تأکید بر «استفاده‌نکردن» تصویری می‌سازد که در آن ایران، حتی اگر به توانایی فنی برسد، مرز اخلاقی و فقهی را رعایت خواهد کرد. دوم، آینده‌ای بازدارنده؛ نگفتن «نمی‌سازیم» امکان بازگذاشتن ظرفیت‌ها را فراهم می‌آورد. این شیوه به مخاطب خارجی القا می‌کند که «توانایی بالقوه» وجود دارد، اما اخلاق مانع استفاده می‌شود. چنین سبکی از سخن‌گفتن در واقع آینده‌ای دوگانه می‌سازد: آرامش‌بخش برای داخل و هشداردهنده برای خارج. 🔸در محور سوم، نقش استعاره‌ها و نمادها برجسته می‌شود که در بیانات سیاسی کارکردی فراتر از زیبایی لفظی دارند؛ آن‌ها روایت‌های آینده را می‌سازند. استعاره‌های حماسی مانند «طوفان الاقصی»، «شمارش معکوس» یا «پایان ظلم» آینده را به‌صورت یک میدان نبرد سرنوشت‌ساز تصویر می‌کنند. این استعاره‌ها زمان حال را بخشی از فرایندی بزرگ‌تر معرفی می‌کنند که پایانش قطعی است: پیروزی مقاومت و شکست دشمن. در کنار این‌ها، استعاره‌های الهی نیز جایگاه مهمی دارند. نابودی دشمن در قالب «سنت الهی» یا «قضای حتمی» تصویر آینده‌ای را می‌سازد که نه فقط سیاسی، بلکه مقدر و الهی است. 🔸اهمیت این ظرائف زبانی در همین‌جاست که آن‌ها آینده را نه به‌صورت احتمالی، بلکه به شکل «قطعی» در ذهن مخاطب حک می‌کنند. از طریق این شیوه‌ها مرز میان اخلاق و سیاست در آینده ترسیم می‌شود، به‌گونه‌ای که تصمیمات سیاسی مشروعیت بیشتری پیدا کنند. استعاره‌ها آینده را از سطح تحلیل عقلانی به سطح باور دینی و تاریخی ارتقا می‌دهند و در عین حال امکان انعطاف سیاسی حفظ می‌شود. همچنین پیام عمومی شفاف و قاطع باقی می‌ماند. 🔸بیانات ایشان نمونه‌ای روشن از این واقعیت‌اند که سیاست با زبان ساخته می‌شود. گزاره‌های قطعی، نفی‌های اخلاقی و استعاره‌های تاریخی و الهی، نه فقط پیام‌های سیاسی روز را منتقل می‌کند، بلکه آینده‌ای اجتناب‌ناپذیر را در ذهن مخاطب بر می‌سازد. این «تصویر آینده» نه‌تنها نقش بازدارنده و بسیج‌گر دارد، بلکه چارچوبی فراهم می‌کند که سیاست امروز در پرتو آن معنا پیدا کند. به بیان دیگر، قواعد زبانی در بیانات، همان قواعد نوشتن آینده‌اند، «آینده‌ای زبانی». #در_مسیر_تحول #ادبیات‌سازی 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○

📽 ويدئوكليپ| انقلاب اسلامی؛ پیشران مقاومت 🔸سلطه بر جهان سودای دیرینه‌ی غرب است. از همان نقطه‌ی آغاز ظهور، غرب مدرن در پی ایجاد نظمی نوین در جهان بود که خودش آن را تعریف می‌کرد؛ اما آیا نظم جدیدی با محوریت مقاومت در حال شکل‌گیری است؟ #تبیین_تحول #روایت_پیشرفت 📍تا قله قاف رسانه | ایتا | بله | آپارات | یوتیوب ○●○▷ @simorgh_resane ◁○●○