توی نسبیت عام، فضا و زمان مثل یک پارچه ی خمیده و تا خورده هستن که جرم های سنگین میتونن این پارچه رو خم کنن. حالا اگه این خمیدگی خیلی شدید و خاص باشه، ممکنه دو نقطه ی خیلی دور توی فضا-زمان رو با یک پل کوتاه به هم وصل کنه که بهشون میگم کرم چاله

طبق فیزیک فعلی، کرم چاله ها خیلی سریع فرو می پاشن و پایدار نیستن. برای باز نگه داشتنشون به چیزی به نام ماده عجیب (exotic matter) نیازه که انرژی منفی داره و هنوز وجودش اثبات نشده🤷🏻‍♀

خلاصه کرم چاله ها از نظر ریاضی در نسبیت عام ممکن اند اما هیچ مشاهده ی تجربی ازشون نداریم پس فعلا در حد نظریه اند

اگه وجود داشته باشن چی؟ امکان سفر بین نقاط دور کیهان در زمان کوتاه حتی سفر در زمان! (که خودش کلی پارادوکس ایجاد میکنه و بوم)

حالا چرا سفر در زمان برای علم چالش برانگیزه؟

خب خیلی هیجان انگیزه و همون قدر هم دردسر ساز: چون وقتی فیزیک رو جدی وارد ماجرا کنی، چند تا تناقض عجیب پیدا میشه اول اینکه کرم چاله ها صرفا کوتاه کننده ی مسیر نیستن. اگه یه کرم چاله ی قابل عبور داشته باشیم، دو دهانه اش توی دو نقطه ی متفاوت از فضا-زمان هستن و نکته اینجاست که به خاطر نسبیت زمان، هر دهانه میتونه زمان متفاوتی رو تجربه کنه پس کرم چاله ها فقط فضا رو وصل نمیکنن بلکه زمان دو سر رو هم میتونن به هم مرتبط کنن

فرض کنید یک سر کرم چاله رو با سرعت نزدیک به نور حرکت بدیم طبق نسبیت، زمان برای این سر، کند تر میگذره نتیجه اینه که: یه سر جوون تر یه سر پیر تر حالا اگه این دو سر به هم وصل باشن، یه پل زمانی داریم!

ورود از یک سر= خروج در گذشته یا آینده

حالا پارادوکس کجاست؟ همون پارادوکس پدربزرگ (اگه به گذشته برگردی و کاری کنی که خودت به دنیا نیای، پس چطور به گذشته برگشتی؟) اینجا کل داستان علت و معلول به چیز میره

خب احتمالا طبیعت جلوش رو میگیره. چند تا ایده: اینکه کرم چاله ها قبل از تبدیل شدن به ماشین زمان فرو می ریزن. یا شاید بعد از تبدیل شدن به ماشین زمان، انرژی وحشتناک زیادی تولید بشه و نابودشون کنه. یا همونی که هاوکینگ گفت: طبیعت به نوعی اجازه ی سفر به گذشته رو نمیده.

از نگاه ریاضی بعضی کرم چاله ها یا فضا-زمان های چرخان، مسیر های بسته زمانی (CTC) دارن. یعنی مسیر هایی که میتونن به گذشته برگردن اما این قابلیت، ساختار علت و معلول رو به هم میریزه و به همین دلیل خیلی از فیزیک‌دان ها معتقدن طبیعت اجازه ی همچین چیزی رو نمیده🤷🏻‍♀

😔😂