🧩 گاهی مهم‌ترین بخش یک خبر، چیزی است که در قاب دیده نمی‌شود! وقتی یک تصویر، ویدئو یا گزارش خبری می‌بینیم، معمولاً همان چیزی را بررسی می‌کنیم که رسانه به ما نشان داده است؛ اما یک سؤال مهم‌تر وجود دارد: 🔍 چه چیزی از این قاب حذف شده؟ مثلاً از یک تجمع، فقط چند پلاکارد تند راجع به مسئولین و بدون چهره خود فرد نشان داده می‌شود. تصویر واقعی است؛ اما اگر بخش‌های دیگر جمعیت، فضای کلی مراسم یا پلاکاردهای متفاوت را نبینیم، ممکن است همان چند تصویر را نماینده کل ماجرا تصور کنیم. 📱 این اتفاق فقط درباره تصاویر نیست. در یک خبر اقتصادی ممکن است در مورد افزایش قیمت بنزین گفته شود، اما علت، میزان تغییر، بازه زمانی یا شرایط و مشکلاتی که در خصوص آن بوجود آمده و چگونگی اجرای این طرح اصلاً مطرح نشود. ⚠️ اینجا رسانه لزوماً دروغ نگفته؛ اطلاعاتی که می‌بینیم می‌تواند درست باشد، اما ناقص باشد. 🧠 ذهن ما هم معمولاً با همان اطلاعاتی که در اختیارش قرار گرفته، تصویر کامل ماجرا را می‌سازد و گاهی خطر اینجاست وقتی اطلاعات کامل به مخاطب نرسد ذهن مخاطب ممکن با اطلاعات غلط کامل شود و نتیجه آن می‌شود همراهی نکردن مردم با دولت؛ مگر اینکه خودمان دنبال بخش‌های غایب و حقیقت بگردیم. 🎯 بنابراین یکی از مهم‌ترین مهارت‌های سواد رسانه‌ای این است که: «چه بخش‌هایی را نمی‌بینم که ممکن است برداشت من را تغییر دهد؟» 🔍گاهی برای فهمیدن یک خبر، باید از قاب بیرون برویم. ✍لیلا اربابی 🆔 @tabeeneroshan

📌وقتی فقط روایت محبوب خودمان یک از یک اتفاق را می‌بینیم، ممکن است تصور کنیم تمام واقعیت همان چیزی است که جلوی چشم ماست. مقایسه چند روایت کمک می‌کند دبد منطقی تری پیدا کنیم و بفهمیم هر رسانه چه چیزی را برجسته کرده، چه چیزی را نادیده گرفته و از چه زاویه‌ای به ماجرا نگاه کرده است. ✍لیلا اربابی 🆔 @tabeeneroshan

📢 یک خبر خوب برای همراهان «تبیین روشن» 🌱 کانال تبیین روشن در اینستاگرام هم راه‌اندازی شد. از این به بعد می‌توانید مطالب و تحلیل‌های ما را آنجا هم دنبال کنید. 🤍 📌 آیدی اینستاگرام و تلگرام و بله: @tabeeneroshan 🔍 همچنین به‌زودی بخش کالبدشکافی خبرها را هم شروع می‌کنیم؛ خبرهایی که زیاد می‌بینید و دست‌به‌دست می‌شوند برایم بفرستید تا با هم بررسی کنیم چه تکنیک‌هایی در روایتشان به کار رفته و چطور آن روایت‌ها و نوع روایت‌ها می‌توانند روی ذهن و برداشت ما اثر بگذارند. 🌿 خوشحالم که در این مسیر همراه من هستید. ارادتمند همه شما ❤️ ✍لیلا اربابی 🆔 @tabeeneroshan

🔰 کالبدشکافی خبر مربوط به افشاگری نماینده مجلس از نامه جنحالی وزارت خارجه به مجلس در مورد تنگه هرمز چند تکنیک رسانه‌ای که در این روایت دیده می‌شود: • استفاده از کلمات هیجانی مثل «افشاگری» «نامه جنجالی» برای ایجاد پیش‌فرض در ذهن مخاطب • تیتر جهت‌دهنده؛ القای یک نتیجه قبل از دیدن متن کامل نامه • گزینش بخشی از اطلاعات و برجسته‌کردن یک جمله «عدم تصویب قانون تنگه هرمز» بدون ارائه کل سند • حذف زمینه و جزئیات مهم مثل تا چه زمانی؟، به چه علت دیپلماسی؟ آیا موقته یا تصمیم دائم و همیشگی؟ استدلال درخواست چی بوده؟ ، چرا با توافق عمان؟ نظر نمایندگان چی بود؟ نتیجه کل چی شد؟ القای برداشت قطعی از اطلاعات ناقص؛ در حالی که برای قضاوت، متن کامل و زمینه خبر لازم است. گاهی چیزی که گفته نمی‌شود، به‌اندازه چیزی که در تیتر برجسته می‌شود، در شکل‌گیری برداشت ما اثر دارد. ✍لیلا اربابی 🆔 @tabeeneroshan

🛡️ چطور در برابر قاب‌بندی رسانه‌ای مقاومت کنیم؟ مقابله با قاب‌بندی به این معنی نیست که به هیچ رسانه‌ای اعتماد نکنیم؛ یعنی یاد بگیریم قبل از پذیرفتن معنایی که رسانه به یک اتفاق داده، خودِ اتفاق را بررسی کنیم. 🔹 خبر را از تفسیر جدا کنیم. ببینیم واقعاً چه اتفاقی افتاده و کدام بخش، تحلیل یا قضاوت نویسنده است. 🔹 تیتر را دوباره بنویسیم. اگر بتوانیم همان خبر را بدون واژه‌های مثبت و منفی بیان کنیم، راحت‌تر می‌فهمیم اصل ماجرا چیست. 🔹 قاب‌های دیگر را پیدا کنیم. همان خبر را از چند منبع با دیدگاه‌های متفاوت بخوانیم؛ نه برای اینکه ببینیم «کدام را دوست داریم»، بلکه برای اینکه بفهمیم هرکدام چه بخشی را برجسته کرده‌اند. 🔹 دنبال اطلاعات غایب بگردیم. چه چیزی می‌توانست در این خبر باشد اما نیست؟ آمار مقایسه‌ای؟ زمینه اتفاق؟ بخش دیگری از ماجرا؟ اظهارنظر طرف مقابل؟ 🔹 یک اتفاق را در طول زمان ببینیم. گاهی یک خبرِ جداشده از گذشته و آینده، معنایی متفاوت پیدا می‌کند. بررسی روند اتفاق کمک می‌کند اسیر برداشت لحظه‌ای نشویم. 🧠 و شاید مهم‌تر از همه: اگر یک روایت خیلی سریع ما را عصبانی یا هیجان‌زده می‌کند، قبل از اینکه بگوییم «واقعیت همین است»، یک قدم عقب برویم و ببینیم آیا خودِ واقعیت را بررسی کرده‌ایم یا فقط تفسیری را پذیرفته‌ایم که در قاب خبر به ما ارائه شده؟ 🎯 سواد رسانه‌ای یعنی توانایی بیرون آمدن از قاب، نه اینکه فقط قاب مورد علاقه خودمان را انتخاب کنیم. ✍لیلا اربابی 🆔 @tabeeneroshan