⭕️روان‌شناسی سیاسی ترامپیسم
🔹بحث درباره افول دموکراسی در آمریکا دیگر صرفاً موضوعی برای منتقدان سیاست خارجی این کشور نیست؛ حتی نظریه‌پردازانی مانند فرانسیس فوکویاما نیز ناچارند درباره بحران‌های عمیق در ساختار سیاسی و اجتماعی آمریکا سخن بگویند. فوکویاما، نظریه‌پرداز شناخته‌شده آمریکایی و نویسنده کتاب «پایان تاریخ»، در گفت‌وگویی تازه با نشریه گاردین، ضمن بررسی پدیده ترامپیسم، به ریشه‌های روان‌شناختی و اجتماعی گرایش بخشی از جامعه آمریکا به دونالد ترامپ پرداخته است؛ تحلیلی که بیش از آنکه تصویری از استحکام دموکراسی آمریکایی ارائه دهد، نشانه‌هایی از شکاف عمیق میان مردم و نخبگان این کشور را آشکار می‌کند.
🔸فوکویاما در بررسی شخصیت ترامپ، به علاقه دیرینه او به صاحبان قدرت و ساختارهای اقتدارگرا اشاره می‌کند و سفر وی به مسکو در دهه ۱۹۸۰ و انتشار آگهی‌های تمام‌صفحه علیه ناتو در دوران جنگ سرد را یادآور میشود. از نگاه این نظریه‌پرداز، ترامپ بیش از آنکه خود را مقید به اصول و ارزش‌های ثابت سیاسی بداند، به نتیجه و قدرت توجه دارد. فوکویاما در همین زمینه می‌گوید: «ترامپ اساساً فقط نگران این است که آیا می‌تواند پول به دست آورد یا نه؛ و اگر بتوان در یک نظام استبدادی پول درآورد، از نظر او کاملاً بی‌اشکال است.»
🔹اما بخش مهم‌تر تحلیل فوکویاما به جامعه آمریکا بازمی‌گردد؛ جامعه‌ای که به اعتقاد او احساس کرده است از سوی نخبگان لیبرال نادیده گرفته شده و مورد بی‌احترامی قرار گرفته است. او برای توضیح این وضعیت از مفهوم «تیموس» در فلسفه یونان باستان، یعنی نیاز انسان به احترام و به رسمیت شناخته‌شدن، استفاده می‌کند و معتقد است نخبگان سیاسی آمریکا نتوانسته‌اند این نیاز را در بخش‌هایی از جامعه پاسخ دهند.
🔸فوکویاما می‌گوید: «آنها احساس می‌کنند نخبگان لیبرال به آنها احترام نگذاشته‌اند. ترامپ این بی‌احترامی را درک کرد و راهی برای صحبت با مردم یافت که فارغ از نگاه تحقیرآمیز بود.» به باور او، ترامپ برخلاف بسیاری از نخبگان سیاسی، از زبان پیچیده و اصطلاحات بزرگ استفاده نمی‌کند و با داستان‌ها و جملات ساده، ارتباط مستقیمی با مخاطبان خود برقرار می‌سازد.
🔹این وضعیت، پرسش مهمی درباره ادعای همیشگی غرب درباره برتری دموکراسی لیبرال ایجاد می‌کند. اگر ساختار سیاسی آمریکا تا این اندازه از بخش‌هایی از جامعه خود فاصله گرفته است که گروهی از مردم، اعتراض خود را در قالب حمایت از سیاستمداری مانند ترامپ نشان می‌دهند، نمی‌توان بحران موجود را صرفاً به رفتار یک فرد تقلیل داد. مسئله عمیق‌تر از آن است و به شکاف میان مردم و نخبگان بازمی‌گردد.
🔸فوکویاما همچنین به نقش شبکه‌های اجتماعی و اینترنت در تشدید این شکاف اشاره می‌کند. او معتقد است این فناوری‌ها فاصله میان واقعیت مادی و زندگی روزمره مردم با تصویری که آنان در فضای مجازی تجربه می‌کنند را افزایش داده‌اند.
🔹در نهایت، آنچه از سخنان فوکویاما به دست می‌آید، تصویری قابل تأمل از جامعه‌ای است که در آن اعتماد به نخبگان سیاسی و روایت رسمی قدرت با چالش جدی روبه‌رو شده است. این وضعیت نشان میدهد ادعای ثبات و برتری الگوی سیاسی آمریکا، در برابر واقعیت‌های اجتماعی این کشور نیازمند بازنگری جدی است؛ چرا که دموکراسی زمانی معنا دارد که مردم احساس کنند در ساختار قدرت دیده می‌شوند، صدایشان شنیده میشود و مورد احترام قرار می‌گیرند.
🖊عبدالحسین آزاد
در #رصدنامه شماره121/ 12 شهریور ماه سال 1405 می خوانید:
🔰ویژه پلتفرم X (توییتر سابق)
✅موضوع: درگیری های نظامی و اقتصادی آمریکا و ایران
1️⃣ موضع‌گیری مسئولین و شخصیت های مطرح ایران
2️⃣ موضع‌گیری مسئولین و شخصیت های مطرح آمریکا
3️⃣ موضع‌گیری خبرگزاری ها و خبرنگاران مطرح جهان
4️⃣ تحلیل جمعبندی
📱 #اتاق_رصد_تبیین
💬جبهه‌ای که رژیم صهیونی نمی‌تواند پنهان کند
🔹در حالی که رژیم صهیونی طی سال‌های گذشته تلاش کرده است تصویری از برتری مطلق امنیتی و اطلاعاتی خود ارائه دهد، گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع این رژیم نشان میدهد که میدان تقابل با مقاومت، دیگر به مرزهای زمینی و درگیری‌های مستقیم محدود نیست. اکنون خود صهیونیست‌ها از جبهه‌ای سخن می‌گویند که اگرچه کمتر دیده میشود، اما به گفته آنان در تمام طول جنگ و حتی در دوره‌های آتش‌بس نیز فعال بوده است؛ جبهه‌ای که نام آن «نبرد سایبری» است.
🔸به تازگی ارتش رژیم صهیونی مدعی شده است که در جریان جنگ، بیش از ۶۰۰ حمله سایبری مرتبط با حزب‌الله علیه رژیم شناسایی شده است. همین ادعا به‌خوبی نشان میدهد که تقابل میان مقاومت و رژیم صهیونی، صرفاً در میدان نظامی تعریف نمی‌شود و فضای سایبری نیز به یکی از عرصه‌های مهم این رویارویی تبدیل شده است.
🔹ارتش رژیم صهیونی همچنین مدعی شده که ایران، حزب‌الله و دیگر گروه‌های فعال در لبنان طی سال‌های اخیر توانمندی‌های تهاجمی خود را در فضای سایبری توسعه داده‌اند. در این روایت، فضای سایبری برای مقاومت به مثابه یک «نبرد خاموش» تعریف شده است؛ عرصه‌ای که امکان استمرار تقابل را حتی در مقاطعی که شدت درگیری‌های نظامی کاهش پیدا می‌کند، فراهم می‌سازد.
🔸ابعاد این نگرانی رژیم زمانی روشن‌تر میشود که آمار مطرح‌شده در گزارش را کنار یکدیگر قرار دهیم. بر اساس ادعای رژیم صهیونی، این رژیم از زمان عملیات طوفان الاقصی تاکنون با بیش از ۲۵۰۰ تلاش برای حمله سایبری مواجه شده است. این عدد، حتی اگر صرفاً از منظر روایت صهیونیست ها بررسی شود، نشان‌دهنده آن است که میدان درگیری تا چه اندازه گسترده شده و تهدیدات امنیتی برای رژیم اشغالگر ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است.
🔹در واقع، آنچه امروز در فضای سایبری جریان دارد، بخشی از واقعیت جدید تقابل در منطقه است؛ واقعیتی که حتی گزارش‌های امنیتی رژیم صهیونی نیز نمی‌توانند آن را نادیده بگیرند. جنگ دیگر فقط صدای انفجار و شلیک گلوله نیست؛ بخشی از آن در سکوت شبکه‌ها جریان دارد و هرچه فناوری پیچیده‌تر میشود، اهمیت این میدان نیز برای طرف‌های درگیر افزایش خواهد یافت.
🖊 بهرام بختیاری
#رصدخبر
🔸 در حمله به عروسی در کوهستک، از یک مهمات دورایستا و بسیار دقیق آمریکایی استفاده شده
🔹سلاحی که اصولاً برای اصابت دقیق به اهداف از پیش تعیین‌شده طراحی شده است.
🔹️بقایای لاشه موجود در خانه مسکونی که مورد حمله قرار گرفته، نشان میدهد که از بمب بالدار هدایت شونده استفاده شده است.
🔹️در تصاویری که از حملات علیه جنوب کشورمان توسط سنتکام منتشر شده نیز یک جنگنده اف18 سوپر هورنت دیده میشود، که یک بمب بالدار از همین نوع لود کرده است.
🔹️گفتنی است خانه مسکونی هدف قرار گرفته، حدود ۲۰۰ متر با دکل ارتباطی فاصله دارد و امکان خطایی در این فاصله برای مهمات مذکور، پذیرفتنی نیست و این جنایت کاملا عمدی بوده که در اثر آن ۵ تن از جمله یک کودک ۴ ساله به شهادت رسیدند.
🔹️بررسی تصاویر بقایای مهمات به‌جامانده در محل، سرنخ‌های تازه‌ای درباره نوع سلاح مورد استفاده ارائه می‌کند.
🔹️در میان قطعات، یک مجموعه باتری با هشدار حرارتی، قطعات الکترونیکی حساس به تخلیه الکترواستاتیک، اجزای مکانیکی مربوط به سامانه‌های کنترل و یک سطح آیرودینامیکی بزرگ دیده میشود. ترکیب این نشانه‌ها با معماری مهمات دورایستای آمریکایی، بیشترین تطابق را با خانواده AGM-154 JSOW نشان میدهد و در میان نسخه‌های مختلف، بقایا با AGM-154C/C-1 سازگاری بیشتری دارند.
🔹️باید دانست که AGM-154 JSOW یک مهمات گلاید دورایستا و هدایت‌شونده است که برای حمله دقیق به اهداف از فاصله قابل توجه طراحی شده است. نسخه‌های C و C-1 از هدایت GPS/INS و جستجوگر تصویربرداری فروسرخ در مرحله پایانی استفاده می‌کنند و به سرجنگی چندمرحله‌ای BROACH مجهز هستند؛ سامانه‌ای که برای درگیری دقیق با اهداف نقطه‌ای و مستحکم توسعه یافته است.
🔹️نسخه C-1 علاوه بر این قابلیت‌ها، دارای دیتالینک برای دریافت به‌روزرسانی‌های هدف در طول پرواز است.
🔹️نکته قابل توجه این است که شواهد فعلی، احتمال استفاده از Hellfire یا یک مهمات کوچک مشابه را بسیار ضعیف می‌کند. ابعاد قطعات، ساختار سطوح کنترلی، تجهیزات الکترونیکی و سامانه‌های داخلی باقی‌مانده بیشتر با یک مهمات بزرگ گلاید مانند JSOW تطابق دارند. همچنین این مجموعه، از نظر معماری مشاهده‌شده، با فرضیه SLAM-ER نیز تطابق کمتری دارد؛ زیرا SLAM-ER یک موشک کروز پیشران‌دار است و انتظار می‌رود بقایای مشخص‌تری از بخش پیشران و ساختار موشکی آن مشاهده شود.
🔹️ بقایای موجود با احتمال بالا متعلق به خانواده AGM-154 JSOW و به‌احتمال بیشتر نسخه‌های AGM-154C/C-1 هستند. با این حال، تفکیک قطعی میان C و C-1 بدون یافتن شماره قطعه، CAGE Code یا اجزای مشخص مربوط به دیتالینک امکان‌پذیر نیست.
📱 #اتاق_رصد_تبیین
💬 ایران در شانگهای چه چیزی به دست آورد؟
🔹نشست بیست‌وششم سران سازمان همکاری شانگهای که نهم و دهم شهریور در بیشکک پایتخت قرقیزستان برگزار شد، دارای دستاوردهای دیپلماتیک مهمی بود. مسئله اصلی ایران در این نشست، تبدیل عضویت به ظرفیت واقعی و اثرگذار بود و مهم‌ترین ویژگی عملکرد ایران در این اجلاس، ترکیب حضور در نشست رسمی با دیپلماسی فشرده در حاشیه اجلاس بود. رئیس‌جمهور در مدت حضور خود با رهبران هند، روسیه، پاکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و دیگر طرف‌ها گفت‌وگو کرد و وزیر امورخارجه کشورمان نیز از رایزنی‌های مستمر با وزیران خارجه کشورهای عضو سخن گفت. این الگوی رفتاری از منظر دیپلماسی چندجانبه اهمیت دارد؛ زیرا تهران تلاش کرد از فضای چندجانبه برای پیشبرد همزمان پرونده‌های دوجانبه و منطقه‌ای استفاده کند. دیدار پزشکیان و نارندرا مودی نیز مشخصاً بر روابط دوجانبه، تحولات غرب آسیا، ضرورت گفت‌وگو و حفظ آزادی کشتیرانی و تجارت متمرکز بود.
🔸اما مهم‌ترین دستاورد سیاسی ایران در بیانیه بیشکک بازتاب یافت؛ جایی که اعضای شانگهای ضمن تأکید بر حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، حملات نظامی علیه کشور را مغایر حقوق بین‌الملل دانستند و بر حل بحران از مسیر دیپلماتیک تأکید کردند. مخالفت با اقدامات قهری یک‌جانبه نیز بر اهمیت این موضع افزود. برای تهران، اهمیت این حمایت نه در ایجاد یک تعهد امنیتی جدید، بلکه در تقویت مشروعیت سیاسی ایران و دشوارتر شدن شکل‌گیری اجماع بین‌المللی علیه آن است.
🔹با این حال، ارزش نشست را نباید تنها به بیانیه سیاسی تقلیل داد. مجموعه اسناد تصویب‌شده نشان میدهد دستورکار شانگهای در حال حرکت به سمت همکاری‌های اجرایی‌تر است؛ از اصلاح منشور سازمان و سازوکارهای مقابله با تهدیدهای امنیتی و مواد مخدر تا برنامه توسعه بنادر و مراکز لجستیکی در فاصله ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، همکاری در فناوری‌های نو، ظرفیت‌های پردازشی و مسیر فناوری سبز که همگی این‌ها برای ایران اهمیت مضاعف دارد، زیرا امکان میدهد موضوعاتی مانند حمل‌ونقل، بنادر، انرژی و فناوری از سطح شعارهای همکاری به دستورکارهای قابل پیگیری تبدیل شوند.
🔸به همین جهت، یکی از نقاط قوت حضور ایران در بیشکک، دیپلماسی همزمان در سه سطح بود؛ در سطح نخست، دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، در سطح دوم، رایزنی مستقیم با قدرت‌های اصلی حاضر در اجلاس و در سطح سوم، مشارکت در تصمیماتی که دستورکار آینده سازمان را شکل میدهد. چنین رویکردی نشان میدهد ایران تلاش کرده است از شانگهای صرفاً برای بیان مواضع سیاسی استفاده نکند و آن را به عرصه‌ای برای مدیریت همزمان فشار امنیتی، روابط منطقه‌ای و منافع اقتصادی تبدیل کند.
🔹البته با این همه، نباید از نتایج اجلاس تصویری فراتر از واقعیت ساخت. شانگهای یک پیمان دفاعی نیست و حمایت سیاسی اعضا الزاماً به اقدام مشترک امنیتی یا تحمل هزینه اقتصادی برای ایران منجر نمی‌شود. بنابراین، دستاورد واقعی تهران در بیشکک نه «اتحاد» اعضای سازمان با ایران، بلکه گسترش دامنه مانور دیپلماتیک ایران در میان قدرت‌هایی با منافع متفاوت است. این تمایز مهم است؛ زیرا دیپلماسی موفق زمانی محقق میشود که بتواند تعارض دیدگاه‌ها و اولویت‌های اعضا را شناسایی کرده و از آن برای گسترش فضای مانور و تقویت قدرت چانه‌زنی ایران بهره گیرد.
🖊 مهدی نیک بین
💬قالیباف خطاب به وزیر خزانه‌داری آمریکا: قیمت نفت آتی عمان، بازده اوراق قرضه دولت امریکا و میزان ذخایر استراتژیک نفت را خوب تماشا کن
🔹قهرمان! هرچی زور داری بزن که در قیمت نفت آتی بیشتر مداخله کنی! چون کل حرفه تو به این بستگی دارد. یا اینکه به تخلیه نفت از ذخایر استراتژیک بیشتر از حد خطرناک ادامه بده و سقوط غارهای نمکی ذخیره نفت در اثر کاهش شدید ذخایر را تماشا کن، یا به خداهای نمک تگزاس پناه ببر و دعا کن که چاه‌های ذخیره سقوط نکنند. دنیا پاپ کورن خریده و تو را تماشا می‌کند.
⭕️هدف اصلی جنگ ترکیبی دشمنان
🔹در ادبیات جدید جنگ، میدان نبرد دیگر تنها به مرزهای جغرافیایی و رویارویی مستقیم نظامی محدود نمی‌شود. قدرت‌های بزرگ طی سال‌های اخیر نشان داده‌اند که پیش از ورود به یک تقابل نظامی یا حتی همزمان با آن، تلاش می‌کنند با استفاده از ابزارهای اقتصادی، رسانه‌ای، سایبری و اجتماعی، ظرفیت مقاومت طرف مقابل را کاهش دهند. در چنین چارچوبی، یکی از سناریوهایی که همواره درباره مواجهه آمریکا و رژیم صهیونی با جمهوری اسلامی ایران مطرح بوده، تلاش برای ایجاد فشار چندلایه با هدف افزایش نارضایتی اجتماعی و ایجاد شکاف میان جامعه و حاکمیت است؛ سناریویی که نقطه تمرکز آن فرسایش تدریجی از درون است.
🔸تحریم اقتصادی علیه ایران طی چهار دهه گذشته یکی از اصلی‌ترین ابزارهای سیاست خارجی آمریکا بوده است، اما پس از خروج دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای و اجرای سیاست «فشار حداکثری»، تحریم‌ها وارد مرحله جدیدی شدند. در این دوره، هدف تحریم‌ها صرفاً محدود کردن برخی فعالیت‌های اقتصادی نیست، بلکه بخش‌های گسترده‌تری از اقتصاد ایران از جمله صادرات نفت، شبکه بانکی، مبادلات مالی و دسترسی به فناوری‌های خارجی را هدف قرار داده است. مقامات آمریکایی بارها اعلام کرده‌اند که هدف از این فشارها، تغییر رفتار و تسلیم ایران است
🔹بررسی تحولات چند سال اخیر نشان میدهد که بسیاری از اعتراضات اجتماعی در ایران با یک موضوع اقتصادی آغاز شده‌اند؛ از اعتراضات مرتبط با مسائل کارگری و صنفی گرفته تا اعتراضات ناشی از تصمیمات اقتصادی دولت‌ها. اصل اعتراض به مشکلات معیشتی، موضوعی طبیعی در هر جامعه‌ای است و حتی می‌تواند به اصلاح سیاست‌ها کمک کند؛ اما مسئله زمانی تغییر می‌کند که بازیگران خارجی و شبکه‌های سازمان‌یافته تلاش کنند این مطالبات را به سمت خشونت، تخریب زیرساخت‌ها و ایجاد بی‌ثباتی سوق دهند. شبکه‌های رسانه‌ای مخالف جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند تصویری ارائه دهند که در آن هیچ راه‌حل داخلی برای مشکلات وجود ندارد و تنها مسیر، تقابل و آشوب است.
🔸رژیم صهیونی طی سال‌های اخیر آشکارا از راهبردهای چندلایه علیه ایران استفاده کرده است؛ از عملیات‌های سایبری و خرابکاری صنعتی گرفته تا اقدامات اطلاعاتی و جنگ روانی. در نگاه تصمیم‌گیران تل‌آویو، تضعیف توان داخلی ایران می‌تواند مکمل فشارهای خارجی باشد. به همین دلیل، ایجاد احساس ناامیدی، بزرگنمایی مشکلات و هدف قرار دادن سرمایه اجتماعی، بخشی از همان نبرد غیرمستقیمی است که در کنار فشارهای امنیتی و نظامی دنبال میشود. در بسیاری از منازعات بین‌المللی، کشورهایی که قصد اعمال فشار نظامی دارند، ابتدا تلاش می‌کنند شرایط داخلی طرف مقابل را دشوار کنند. کاهش انسجام اجتماعی، افزایش اختلافات داخلی و ایجاد تصور ضعف، می‌تواند محاسبات طرف مقابل را تغییر دهد. به همین دلیل، سناریوی آشوب اقتصادی را می‌توان بخشی از یک راهبرد بزرگ‌تر دانست؛ راهبردی که هدف آن کاهش هزینه‌های اقدامات بعدی برای دشمن است.
🔹مقابله با چنین سناریوهایی صرفاً با اقدامات امنیتی امکان‌پذیر نیست. مهم‌ترین عامل خنثی‌کننده جنگ ترکیبی، کاهش زمینه‌های سوءاستفاده است. بهبود شرایط اقتصادی، کنترل تورم، حمایت از اقشار آسیب‌پذیر، مبارزه جدی با فساد و افزایش شفافیت، مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند فضای مانور دشمن را محدود کند. در کنار آن، جامعه نیز نیازمند افزایش سواد رسانه‌ای است تا میان نقد دلسوزانه، مطالبه‌گری اجتماعی و عملیات روانی سازمان‌یافته تفاوت قائل شود. قطعاً دشمنان ایران همواره تلاش کرده‌اند از مشکلات واقعی برای اهداف سیاسی خود استفاده کنند، اما در مقابل نیز هر زمان که پیوند میان مردم و نظام تقویت شده، پروژه‌های فشار خارجی با شکست مواجه شده است.
🖊 علیرضا درکاهی
⭕️ روسیه با دور زدن تحریم‌ها به فناوری هم‌سطح رولزرویس برای تولید انبوه پهپادهای جت ارزان‌قیمت دست می‌یابد
🔹 بر اساس گزارش اکونومیست در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶، روسیه با دور زدن تحریم‌های غربی، تجهیزات پیشرفته پرینت سه‌بعدی (قابل‌مقایسه با فناوری رولزرویس) را به دست آورده و هزینه تولید هر پهپاد جت‌دار خود را به حدود ۵۰,۰۰۰ تا ۷۰,۰۰۰ دلار کاهش داده است.
🔸️ این پهپادهای جت‌دار با سرعت حدود ۶۰۰ کیلومتر در ساعت (در مقایسه با ۲۰۰ کیلومتر پهپادهای قدیمی) به یکی از دشوارترین تهدیدات برای پدافند هوایی اوکراین تبدیل شده‌اند و نرخ رهگیری آنها تنها حدود ۳۰ درصد است.
🔹 برخی از این پهپادها به تأسیسات حیاتی برق اوکراین آسیب زده‌اند که موشک‌های بالستیک روسیه نیز در چهار سال جنگ قادر به نابودی آنها نبوده‌اند. روسیه در ژوئیه پنج برابر ژوئن از این پهپادها استفاده کرده و قصد دارد تا ۱۸-۲۰ سپتامبر حملات خود علیه کی‌یف را همزمان با انتخابات پارلمانی روسیه تشدید کند.
⭕️ الجزیره: داده‌های کشتیرانی با ادعای آمریکا درباره تنگه هرمز همخوانی ندارد
🔹 الجزیره نوشت در حالی که ترامپ می‌گوید آمریکا به عبور حدود ۳۰ کشتی در روز از تنگه هرمز کمک می‌کند و دو مقام آمریکایی نیز مدعی عبور ۴۰ کشتی در روز سه‌شنبه شده‌اند، داده‌های مستقل کشتیرانی ارقام بسیار پایین‌تری نشان میدهد.
🔸 براساس داده‌های Kpler، دوشنبه تنها ۵ کشتی، سه‌شنبه ۱۱ کشتی و چهارشنبه ۶ کشتی از هرمز عبور کردند. Lloyd’s List Intelligence نیز میانگین تردد اخیر را حدود ۱۲ کشتی در روز اعلام کرده است.