🕊 تفسیر آیه ۱۱ سوره مجادله 🕊
🍃 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَإِذَا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ🍃
ترجمه :
🍃 اى كسانى كه ايمان آورده ايد! هرگاه به شما گفته شود در مجالس (براى ديگران) جا باز كنيد، پس جا باز كنيد تا خدا نيز براى شما گشايش دهد و هرگاه گفته شود برخيزيد، برخيزيد. (بزرگى، به نشستن در جاى خاص نيست، بلكه) خدا از ميان شما كسانى را كه ايمان آورده و كسانى را كه صاحب علم و دانش اند، به درجاتى رفعت و بزرگى مى دهد و خداوند به آنچه انجام مى دهيد به خوبى آگاه است.🍃
«تفسّح» به معناى وسعت دادن، گشايش و جا دادن است و «انشزوا» به معناى بلند شدن از جاى براى احترام به ديگران است.
در آيه قبل، عامل حزن و ناراحتى را نجوا بيان كرد، در اين آيه، عامل شادمانى و محبت را، جا دادن براى نشستن در مجالس بيان مى كند.
خداوند در قرآن براى چند گروه، جايگاه و درجات مخصوصى قرار داده است: انبيا، مجاهدان، نمازگزاران، اهل انفاق، مؤمنانى كه عمل صالح انجام مى دهند و دانشمندان.
شايد جمله «يرفع اللّه الّذين آمنوا منكم و الّذين أوتوا العلم درجات» نشانه ى آن باشد كه فرمان برپا، به خاطر ورود مؤمنان و دانشمندان است، يعنى به احترام آنان قيام كنيد.
يك خاطره:
مرحوم طبرسى در كتاب احتجاج نقل مى كند كه در زمان امام هادى (عليه السلام) يكى از فقهاى شيعه كه در بحث با يك ناصبى منحرف، او را روشن كرده و حقّانيت خود را ثابت كرده بود، وارد مجلسى شد كه در آن مجلس، علويّون و بنى هاشم نيز حضور داشتند. امام هادى (عليه السلام) آن فقيه را در بهترين جاى مجلس نشاند. اين همه احترام، براى علويّون و بنى هاشم گران آمد، بزرگ آنان زبان به اعتراض گشود كه چرا چنين فردى را بر ما برترى دادى؟
امام فرمود: آيا به داورى قرآن راضى هستيد؟ گفتند: بله، حضرت اين آيه را تلاوت فرمود: «تفسحوا فى المجالس... و اذا قيل لكم انشزوا فانشزوا يرفع اللّه الّذين آمنوا منكم و الّذين اوتوا العلم درجات» ارزش اين شخص به خاطر بحث علمى و شكستى كه به آن ناصبى داد از هر شرف و نسبى بيشتر است.
آرى، عالم مؤمن بر مؤمن عادى برترى دارد، چنانكه مؤمن بر غير مؤمن برترى دارد. قرآن در جاى ديگر مى فرمايد: «هل يستوى الّذين يعلمون والّذين لايعلمون»
📌 پیام ها
🌿 ايمان شرايط و لوازمى دارد كه بايد رعايت گردد. «يا أيّها الّذين آمنوا اذا...»
🌿 جا دادن و احترام به تازه واردان، يك ارزش است. «فافسحوا... فانشزوا»
🌿 جا دادن به ديگران در هر مجلسى كه باشد لازم است. «فى المجالس»
🌿 عمل به دستورات خداوند، زمينه براى دريافت پاداش هاى بيشتر است. «فافسحوا يفسح اللّه لكم»
🌿 گشايش در كار ديگران، سبب گشايش خداوند در امور شماست. «فافسحوا يفسح اللّه لكم» پاداش الهى با عمل متناسب است. گشايش، گشايش مى آورد.
🌿 رعايت آداب اجتماعى، حتّى در نشست و برخاست، مورد سفارش اسلام است. «فافسحوا... فانشزوا»
🌿 گاهى لازم است به احترام ورود بزرگان و دانشمندان به اهل مجلس گفته شود كه برخيزيد. «انشزوا فانشزوا»
🌿 علم، هديه و تفضّل الهى است. «اوتوا العلم...»
🌿 صاحبان علم و دانش، بايد در جامعه اسلامى از جايگاه بالا و والايى برخوردار باشند. «و الّذين اوتوا العلم درجات»
🌿 عمل دانشمند، پاداش بيشترى دارد. «يرفع اللّه... الّذين اوتوا العلم درجات»
🌿 جا دادن ها و بلند شدن ها، خالصانه و براى خدا باشد نه به انگيزه هاى ديگر. «واللّه بما تعملون خبير»
🌿 در نشست و برخاست ها، خدا را فراموش نكنيم. «واللّه بما تعملون خبير»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۲ سوره مجادله 🕊
🍃 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَأَطْهَرُ فَإِن لَّمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ🍃
ترجمه :
🍃 اى كسانى كه ايمان آورده ايد! هرگاه خواستيد با رسول خدا، گفتگوى خصوصى داشته باشيد، پس قبل از نجواى خود صدقه اى بدهيد. اين براى شما بهتر و پاكيزه تر است و اگر (براى صدقه دادن مالى) نيافتيد پس همانا خداوند آمرزنده و مهربان است (و مى توانيد بدون پرداخت صدقه گفتگوى خصوصى داشته باشيد).🍃
گروهى از مردم به خصوص ثروتمندان مرتبا مزاحم پيامبر مى شدند و خصوصى با پيامبر سخن مى گفتند و كارى كه مايه اندوه ديگران و يا كسب امتياز و تقرب بى دليل براى آنان بود. آيه نازل شد تا آزمونى براى علاقه واقعى آنان باشد. البته اين حكم جنبه موقتى و آزمايشى داشت و پس از مدتى حكم برداشته شد.
حضرت على (عليه السلام) مى فرمايد: آيه اى كه نه قبل از من و نه بعد از من كسى به آن عمل نكرد، آيه صدقه است. دينارى داشتم، آن را به ده درهم تبديل كردم، هر باركه مى خواستم با پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله نجوا و گفتگو كنم، درهمى صدقه مى دادم.
طهارت و پاكى دو نوع است:
۱. جسمى و ظاهرى، «و ان كنتم جنباً فاطّهروا»
۲. روحى و باطنى. «ذلك خير لكم و اطهر»
📌 پیام ها
🌿 ايمان، مسئوليّت آور است. «يا أيّها الّذين آمنوا اذا...»
🌿 صدقه را بايد پيش از انجام كار پرداخت كرد. «فقدّموا... صدقة»
🌿 معلّم مى تواند براى آموزش، هزينه اى را مشخص كند. چه خود دريافت كند و چه به ديگران حواله دهد. «فقدّموا بين يدى نجواكم صدقة»
🌿 ميزان صدقه تعيين نشد تا هركس تصميم بگيرد. «صدقة»
🌿 از هر راهى بايد براى فقرزدايى استفاده كرد. شرط ملاقات خصوصى با پيامبر، پرداخت صدقه به فقرا بود. «فقدّموا بين يدى نجواكم صدقة»
🌿 در انتخاب ميان پول و پيامبر، ميزان ايمان و علاقه مردم شناخته مى شود. «فقدّموا بين يدى نجواكم صدقة»
🌿 صدقه، قوانين و محدوديت هاى اجتماعى، خيرات بسيارى را براى فرد و جامعه به دنبال دارد. «ذلك خير»
🌿 وابستگى به دنيا، پليدى و دل كندن از آن پاكى است. «ذلك خير لكم و اطهر»
🌿 صدقه، نوعى تطهير است. «اطهر» چنانكه در جاى ديگر مى خوانيم: «خذ من أموالهم صدقة تطهرّهم»
🌿 در احكام اسلام بن بست نداريم. «فان لم تجدوا...»
🌿 قانون گذار بايد مراعات همه مردم را در وضع قانون بكند. «فان لم تجدوا...»
🌿 فقرا به خاطر ناتوانى بر صدقه، احساس حقارت نكنند، زيرا مشمول رحمت الهى هستند. «فان لم تجدوا فان اللّه غفور رحيم»
🌿 هيچ گاه اسلام كسى را به خاطر فقر طرد نكرده و محروم نساخته است. «فان لم تجدوا فانّ اللّه غفور رحيم»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۳ سوره مجادله 🕊
🍃 أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ🍃
ترجمه :
🍃 آيا نگران شديد از اين كه قبل از نجوايتان صدقه دهيد؟ پس اكنون كه صدقه نداديد و خدا هم لطف خود را بر شما بازگرداند، نماز به پا داريد و زكات بپردازيد و خدا و رسولش را اطاعت نماييد و خداوند به آنچه انجام مى دهيد، آگاه است.🍃
«اشفاق» به معنى دلهره و دل نگرانى به خاطر از دست دادن چيزى است.
اين آيه نشان مى دهد كه پرداخت صدقه، پيش از گفتگوى خصوصى با پيامبر، از ابتدا فرمانى آزمايشى بود تا مؤمنان صادق و عاشق، از ديگران بازشناخته شوند. نه آنكه چون خداوند ديد مردم عمل نمى كنند، عقب نشينى كرد.
در اين آيه، برخى اصحاب پيامبر كه به خاطر ترس از بذل مال، به هر اندازه كه باشد گفتگو با رسول اللّه (صلى الله عليه وآله) را ترك كردند، مورد عتاب الهى قرار گرفته اند.
📌 پیام ها
🌿 با آنكه نجوا با پيامبر، امرى واجب يا مستحب نبود، ولى چون بخل ورزيدند، مورد توبيخ قرار گرفتند. «ءاشفقتم»
🌿 همه اصحاب پيامبر اكرم مطيع او نبودند. «فاذ لم تفعلوا» (آنان به فرمان صريح «قدّموا بين يدى نجواكم صدقة» عمل نكردند).
🌿 اگر مستحبّات را انجام نمى دهيد، حدّاقل در انجام واجبات كوتاهى نكنيد. خداوند به كسانى كه حاضر به پرداخت صدقه نشدند، مى فرمايد: زكات بدهيد. «ءاشفقتم ان تقدموا... صدقات... اتوا الزكاة»
🌿 توبيخ بايد همراه با راه جبران باشد. «ءاشفقتم... تاب اللّه عليكم فأقيموا الصّلاة...»
🌿 از كسانى كه نافرمانى مى كنند مأيوس نشويد و با آنان برخورد عادلانه داشته باشيد. خداوند از كسانى اطاعت مى خواهد كه در مورد فرمانى ديگر اطاعت نكردند. «لم تفعلوا... أطيعوا اللّه»
🌿 اهتمام به نماز و زكات، مصالح فوت شده را جبران كنيد. «لم تفعلوا... فاقيموا الصّلاة و آتواالزكاة»
🌿 دين، يك رابطه فردى و شخصى با خدا نيست، رسيدگى به فقرا و اطاعت از فرمان هاى حكومتى پيامبر نيز از احكام دينى است. «فاقيموا الصّلاة و آتوا الزكاة و اطيعوا اللّه و رسوله»
🌿 در چگونگى عمل خود دقّت كنيم كه خداوند به همه اعمال آگاه است. «واللّه خبير بما تعملون»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۴ سوره مجادله 🕊
🍃 أَلَمْ تَرَ إِلَي الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِم مَّا هُم مِّنكُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَيَحْلِفُونَ عَلَي الْكَذِبِ وَهُمْ يَعْلَمُونَ🍃
ترجمه :
🍃 آيا نديدى كسانى را كه با گروهى كه مورد غضب خداوند بودند، طرح دوستى ريختند؟ آنها نه از شما هستند و نه از آنان و با اين كه خود مى دانند به دروغ سوگند مى خورند (كه از شما هستند).🍃
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۵ سوره مجادله 🕊
🍃 أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذَاباً شَدِيداً إِنَّهُمْ سَاء مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ🍃
ترجمه :
🍃 خدا براى آنان عذاب سختى آماده ساخته، زيرا كارى انجام مى دهند كه بسيار بد است.🍃
گرچه در قرآن، گروه هاى مختلفى مورد غضب الهى قرار گرفته اند، ولى شايد مراد از قوم غضب شده در اين آيه و آيات ديگر، يهوديان باشند، زيرا سه بار در قرآن با جمله «باؤوا بغضب» از آنان ياد شده است.
مراد از كسانى كه با گروه مورد غضب واقع شده، طرح دوستى ريختند، منافقان هستند.
📌 پیام ها
🌿 پذيرفتن ولايت و سرپرستى كسانى كه مورد غضب خداوند قرار گرفته اند، امرى قابل توبيخ است. «الم تر الى الّذين...»
🌿 كسى كه دست خود را از دست پيامبر رحمت جدا كند، در دست غضب شدگان تاريخ مى گذارد. «تولّوا... غضب اللّه عليهم»
🌿 جدا كردن خودى از غير خودى و شناخت دشمن و منافق، لازم است. «ما هم منكم و لامنهم»
🌿 عادت و روش منافقان، توسّل به سوگند دروغ است. «يحلفون على الكذب»
🌿 منافقان، پيوسته از مقدّسات سوء استفاده مى كنند. «يحلفون»
🌿 منافقان، آگاهانه دست به خلاف مى زنند. «و هم يعلمون»
🌿 عذاب و كيفر الهى، به خاطر عملكرد بد انسان ها است. «ساء ما كانوا يعملون»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۶ سوره مجادله 🕊
🍃 اتَّخَذُوا أَيْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ فَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ🍃
ترجمه :
🍃 سوگندهايشان را سپر ساختند و مردم را از راه خدا بازداشتند، پس برايشان عذابى خوار كننده است.🍃
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402
🕊 تفسیر آیه ۱۷ سوره مجادله 🕊
🍃 لَن تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُم مِّنَ اللَّهِ شَيْئاً أُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ🍃
ترجمه :
🍃 هرگز اموال و فرزندانشان، چيزى از خشم و غضب خدا را از آنان دفع نمى كند. آنان اهل آتش هستند و در آنجا ماندگار.🍃
براى به انحراف كشاندن و بازداشتن مردم از راه حق، شياطينِ جنّ و انس راه هاى مختلفى دارند كه در قرآن مطرح شده است، از جمله:
سوگند دروغ كه در همين آيه مطرح است.
سرمايه گذارى هاى مادّى. «ينفقون أموالهم ليصدّوا عن سبيل اللّه»
سرمايه گذارى فرهنگى و گسترش و اشاعه فساد. «من النّاس من يشترى لهو الحديث ليضلّ عن سبيل اللّه»
بدعت و دين سازى. «و جعل للّه أنداداً ليضلّ عن سبيله»
زيبا جلوه دادن بدى ها و تزئين اعمال. «زيّن لهم الشّيطان أعمالهم فصدّهم عن السّبيل»
📌 پیام ها
🌿 منافقان، از مذهب پيوسته و هميشگى عليه مذهب استفاده مى كنند. «اتخذوا ايمانهم جُنّة»
🌿 عذاب منافقان شديد است. «فلهم عذاب مهين... فيها خالدون»
🌿 هشدارهاى قرآن بسيار جدّى است. مال و فرزند در آخرت، كارساز نخواهد بود. «لن تغنى عنهم أموالهم و لا أولادهم...»
🌿 دنيا با آخرت تفاوت هاى فراوانى دارد، كه از جمله ى آن، بى اثر بودن مال و فرزند در آخرت است. «لن تغنى عنهم أموالهم و لا أولادهم...»
🌿 در هشدارها به سراغ علت ها برويد. علت توطئه ها، مغرور شدن به مال و فرزند است. «لن تغنى عنهم أموالهم و لا أولادهم...»
🌿 نفاق در دنيا، سبب جاودانگى در دوزخ است. «أصحاب النّار هم فيها خالدون»
🕊️🍃🕊️🍃🕊️
https://eitaa.com/tafsir_audio_Quran_1402
https://ble.ir/tafsir_audio_quran_1402