🗒 بررسی سیاستگذاری حزب کمونیست، و دوگانگی صبر بلند مدت و بیصبری کوتاه مدت در تفکر اقتصادی مردم چین
◼️ گزارش مصاحبه | امیرمحمد حاجیان، کارشناس حوزه چین در ترجمه و تلخیص مصاحبه کیو جین، اقتصاددان برجسته چینی در پادکست Lex Fridman برای اندیشکده تین شیا مینویسد:
➖ ساختار اقتصادی و سیاسی چین بر پایه ترکیبی تکینه از تمرکزگرایی سیاسی و تمرکززدایی اقتصادی استوار است. در این مدل که به اقتصاد شهردارمحور معروف است، دولت مرکزی، یعنی حزب کمونیست، کنترل سرنوشت سیاسی مقامات محلی را در دست دارد و از طریق پاداش یا تنبیه (مانند ارتقا یا اخراج)، آنها را به رقابت با یکدیگر وامیدارد.
➖ معیار اصلی سنجش موفقیت این مقامات در مراحل اولیه، رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) بود که منجر به رقابتی شدید برای جذب سرمایه، گسترش صنعتی و در نهایت رونق بیسابقه بخش املاک و مستغلات شد. با این حال، این سیستم با چالشهای جدی روبروست که در تحلیل بدنه اصلی اقتصاد چین باید مدنظر قرار گیرند:
◻️ تغییر شاخصهای موفقیت
➖ دولت مرکزی برای اصلاح مسیر، شاخصهای جدیدی مانند حفاظت از محیط زیست و نوآوری در فناوری (مانند خودروهای برقی، نیمههادیها و صفحات خورشیدی ) را به معیارهای ارزیابی مقامات محلی اضافه کرده است. این تغییر رویکرد باعث شده است که مثلا در حوزه محیط زیست، چین در مدت کوتاهی پیشرفتهای چشمگیری داشته باشد.
◻️ تضاد تولید و مصرف
➖ چین در بخش تولید و زنجیره تأمین بسیار رقابتی عمل میکند، اما بزرگترین چالش فعلی آن کمبود مصرف داخلی است. کشور چین باید برای تبدیل شدن به یک کشور ثروتمند، مدل خود را از تمرکز بر سرمایهگذاری در زیرساختها به سمت تقویت امنیت اجتماعی، خدمات درمانی و ایجاد شغل تغییر دهد تا مردم تمایل بیشتری به مصرف داشته باشند.
◻️ سیاست صنعتی و هدررفت سرمایه
➖ رویکرد چین در بخشهای راهبردی مانند خودروهای برقی، شامل یک «فشار اولیه دولتی» برای بسیج منابع است. اگرچه این کار منجر به موفقیت در تولید و ثبت اختراعات شده، اما جنبههای منفی نظیر تخصیص ناکارآمد منابع و هدررفت گسترده سرمایه در شرکتهایی که در نهایت شکست میخورند را به همراه داشته است.
◻️ دوگانگی فرهنگی در اقتصاد
➖ اقتصاد چین با تناقض صبر بلندمدت و بیصبرگی کوتاهمدت روبروست. در حالی که تداوم سیاسی اجازه برنامهریزی برای دهههای آینده را میدهد، در سطح کسبوکار رویکردی به نام «کوتاه (از نظر زمان)، تخت ( با کمترین تلاش ) ، سریع» حاکم بوده که به دنبال سودآوری آنی و خروج سریع از سرمایهگذاری است. البته رکود اقتصادی اخیر باعث شده است که این تفکر فرصتطلبانه تضعیف شده و تمرکز بر کیفیت و ارزشهای پایدار افزایش یابد.
➖ این مدل اقتصادی، اگرچه در مقیاسگذاری عرضه بسیار موفق بوده، اما در حال حاضر برای عبور از وضعیت فعلی نیازمند تغییر جهت به سمت تقویت تقاضا و مصرف داخلی است.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
📚 باشگاه کتابخوانی هانبو 汉博
🔸 اندیشکده تین شیا با همکاری خانه اندیشهورزان برگزار میکند:
◾ دومین حلقه از سلسله حلقههای تخصصی بررسی کتاب و فرهنگ ایران و چین
📌 بررسی کتاب ابتکار کمربند و کریدور چین و پیامدهای آن برای ایالات متحده
👤 با حضور:
➖ دکتر حسین قاهری
عضو شورای علمی اندیشکده تین شیا
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین
🗓️ پنجشنبه ۱۹ شهریورماه | ساعت ۱۸
🔗 لینک شرکت در حلقه دوم هانبو
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
🗒️ مشارکت راهبردی چین و روسیه؛ چالشها، فرصت ها و آینده نظم بینالمللی
◼️ گزارش نشست | بخش اول: نشست تخصصی «مشارکت راهبردی چین و روسیه؛ چالشها، فرصت ها و آینده نظم بینالمللی» به همت اندیشکده تین شیا و خانه اندیشه ورزان و با حضور پروفسور میخائیل ایوانوویچ ریختیک، استاد آکادمی علوم روسیه برگزار شد.
💬 پروفسور میخائیل ایوانوویچ ریختیک:
➖ ساختار قدرت جهانی در حال بازآرایی است و دیگر نمیتوان نظام بینالملل را صرفاً بر مبنای روابط میان چند قدرت بزرگ توضیح داد. در این ساختار، مراکز قدرت، قدرتهای جهانی و منطقهای، قطبهای اقتصادی، سیاسی، نظامی و تمدنی و همچنین بازیگران نوظهور برای کسب جایگاه مناسب در سلسلهمراتب جهانی با یکدیگر رقابت میکنند. همین رقابت، یکی از عوامل مهم تعیینکننده مسیر تحولات سیاسی و ژئوپلیتیکی آینده خواهد بود.
➖ ظهور قطبهای جدید اقتصادی، سیاسی و نظامی، پیکربندی نظام جهانی را بهتدریج تغییر داده است. در نتیجه، نظم بینالملل آینده بیش از گذشته متحرک و سیال خواهد بود و جایگاه بازیگران میتواند بر اساس تغییر ظرفیتهای اقتصادی، نظامی، سیاسی و ائتلافهای بینالمللی دستخوش تغییر شود.
➖ تحولات کنونی را نمیتوان صرفاً در قالب رقابت دولتها خلاصه کرد. رقابت میان تمدنها، دولتها، سازمانهای بینالمللی، نهادها و حتی بازیگران غیردولتی، در شکلدهی به مناسبات جدید جهانی نقش دارد. از این منظر، جهان آینده عرصه تعامل و همزمان رقابت میان مجموعهای از بازیگران بههمپیوسته خواهد بود.
➖ قرن بیستویکم شاهد تشدید رقابت میان دولتهای لیبرال ـ دموکراتیک و کشورهایی است که با ساختارهای اقتدارگرا شناخته میشوند. بحرانهای مالی و اقتصادی، فشارهای ناشی از تحریمها و تحولات ساختاری اقتصاد جهانی نیز موجب شده است ظرفیتهای اقتصادی و سیاسی این قدرتها بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
➖ بخشی از مراکز رشد اقتصادی و جریانهای مالی جهانی به سمت منطقه آسیا ـ اقیانوسیه منتقل شده است. کشورهایی که پیشتر در حاشیه اقتصاد جهانی قرار داشتند، با افزایش ظرفیتهای اقتصادی خود توانستهاند وزن سیاسی بیشتری نیز به دست آورند و جایگاهشان را در سلسلهمراتب قدرت جهانی ارتقا دهند.
➖ بریکس به یکی از مهمترین سازوکارهای همکاری میان قدرتهای نوظهور تبدیل شده است. افزایش ظرفیت اقتصادی و سیاسی این مجموعه و گسترش همکاری میان اعضا میتواند در تقویت روند چندقطبیشدن جهان مؤثر باشد. بریکس همچنین ظرفیت آن را دارد که از طریق همکاریهای اقتصادی، مالی و توسعهای، سازوکارهایی خارج از چارچوبهای سنتی تحت سلطه غرب ایجاد کند.
➖ تعمیق روابط سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی چین و روسیه، بهویژه در شرایط افزایش فشارهای غرب، به یکی از مؤلفههای مهم تغییر توازن قدرت در نظام بینالملل تبدیل شده است.
➖ همکاری های چین و روسیه در سالهای اخیر در حوزههای مختلف افزایش یافته است. با این حال، این رابطه کاملاً متوازن نیست. چین از نظر اقتصادی و فناورانه از ظرفیت بسیار بیشتری برخوردار است، در حالی که روسیه مزیتهای مهمی در حوزه انرژی، توان نظامی، امنیت و ظرفیت ژئوپلیتیکی در اختیار دارد.
➖ افزایش روابط اقتصادی دو کشور موجب شده روسیه بیش از گذشته به بازار، سرمایه، کالا و فناوری چین متکی شود؛ در مقابل، چین نیز از منابع انرژی، مواد خام و ظرفیتهای ژئوپلیتیکی روسیه بهره میبرد. بنابراین، روابط دو کشور همزمان دارای منافع متقابل و نوعی عدم تقارن ساختاری است.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
🗒️ مشارکت راهبردی چین و روسیه؛ چالشها، فرصت ها و آینده نظم بینالمللی
◼️ گزارش نشست | بخش دوم:
➖ چین به بزرگترین شریک تجاری روسیه تبدیل شده و حجم مبادلات دو کشور در سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است. صادرات روسیه عمدتاً شامل انرژی، چوب، فلزات و محصولات غذایی است، در حالی که چین تجهیزات فناورانه، خودرو، تلفن همراه، رایانه و کالاهای صنعتی و مصرفی را به روسیه صادر میکند. توسعه پروژههای مشترک نیز دامنه همکاریها را به حوزههایی مانند مواد خام، صنایع شیمیایی، کشاورزی، ماشینآلات، حملونقل و لجستیک گسترش داده است.
➖ روابط چین و روسیه را میتوان نوعی همکاری راهبردی عمیق دانست که الزاماً در قالب یک اتحاد رسمی و متعهدکننده شکل نگرفته است. دو کشور در بسیاری از موضوعات منافع مشترک دارند و همکاریهای خود را بر اساس منافع متقابل، مقابله با فشارهای خارجی و حفظ استقلال تصمیمگیری دنبال میکنند.
➖ سازمان همکاری شانگهای یکی از مهمترین بسترهای همکاری میان چین، روسیه و کشورهای آسیایی است. روسیه از این سازمان برای تقویت جایگاه خود در آسیای مرکزی و پیشبرد نگاه خود به یک نظم چندقطبی استفاده میکند، در حالی که چین بر امنیت منطقه، حفاظت از مسیرهای تجاری و زیرساختهای کمربند و جاده و توسعه همکاریهای اقتصادی تمرکز دارد.
➖ همکاری نظامی، برگزاری رزمایشهای مشترک و تبادل اطلاعات امنیتی، از جمله حوزههایی است که روسیه در آنها نقش قابل توجهی دارد. این همکاریها به مسکو امکان میدهد نفوذ امنیتی خود را در آسیای مرکزی حفظ کرده و در برابر گسترش نفوذ ساختارهای امنیتی غرب موازنه ایجاد کند.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
🗒️ پزشکی با رؤیای انقلاب
◼️ یادداشت تحلیلی | سعید زعیمی، پژوهشگر حکمرانی در سلسله یادداشتهای تحلیلی برای اندیشکده تین شیا مینویسد: فصل اول: اژدهای زخمی؛ از غرور امپراتوری تا سقوط دودمان مانچو | قسمت سیزدهم: پزشکی با رؤیای انقلاب:
➖ در سالهایی که امپراتوری چینگ زیر فشار شکستهای خارجی و بحرانهای داخلی فرسوده میشد، نسل تازهای از چینیها به این نتیجه رسیده بود که اصلاحات محدود دیگر کافی نیست. آنان نمیخواستند فقط ارتش نوسازی شود یا چند مدرسه جدید ساخته شود؛ پرسش اصلیشان این بود که آیا حکومتی که خود بخشی از بحران است، میتواند چین را نجات دهد؟
➖ در میان این نسل، جوانی از جنوب چین ظهور کرد که بعدها نامش با پایان امپراتوری و تولد جمهوری پیوند خورد: سون یات سن. او در خانوادهای روستایی به دنیا آمد، اما زندگیاش از همان جوانی با جهان بیرون از چین ارتباط یافت. سفر، آموزش جدید و آشنایی با جوامع متفاوت، ذهن او را از چهارچوب بسته نظم سنتی خارج کرد.
➖ سون در محیطهایی رشد کرد که نفوذ غرب در آنها آشکارتر بود. او با مدارس جدید، علوم پزشکی، مسیحیت، تجارت بینالمللی و شیوههای متفاوت اداره جامعه آشنا شد. برخلاف بسیاری از نخبگان سنتی که در مسیر آزمونهای امپراتوری تربیت میشدند، آموزش او بیشتر با دانش جدید و تجربه جهان مدرن پیوند داشت.
➖ او پزشکی آموخت و مدتی به درمان بیماران پرداخت. اما خیلی زود دریافت که بیماری اصلی چین را نمیتوان با دارو و جراحی درمان کرد. از نگاه او، جامعه چین مانند بیماری بود که تنها نشانههای ظاهری آن درمان میشد، درحالیکه ریشه بیماری همچنان در ساختار سیاسی، ضعف حکومت و ناتوانی کشور در برابر بیگانگان باقی مانده بود.
➖ این تشبیه پزشکی بعدها به بخش مهمی از تصویر سیاسی سون تبدیل شد. او خود را تنها پزشکی برای بدن انسانها نمیدید؛ میخواست پزشکی برای پیکر زخمی ملت چین باشد. به باور او، اگر بیماری دربار چینگ درمانپذیر نبود، باید عضو فاسد را از پیکر کشور جدا کرد.
➖ سون یات سن در آغاز کوشید پیشنهادهایی برای اصلاح کشور ارائه دهد. او از نوسازی اقتصاد، تقویت آموزش، توسعه صنعت و ایجاد دولتی کارآمد سخن میگفت. اما بیاعتنایی مقامهای حکومتی و ادامه ضعف دربار، او را به این نتیجه رساند که راه اصلاح از درون بسته است.
➖ از این مرحله به بعد، اندیشه او بهتدریج از اصلاح حکومت به سرنگونی آن تغییر یافت. سون معتقد بود دودمان مانچو دیگر نماینده منافع ملت چین نیست و ادامه سلطنت آن، کشور را در برابر قدرتهای خارجی ضعیفتر میکند. در نگاه او، نجات چین تنها با تغییر چند وزیر یا صدور چند فرمان ممکن نبود؛ نظام سیاسی باید از بنیاد دگرگون میشد.
🔗 متن کامل یادداشت را در سایت اندیشکده بخوانید.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
🗒️ چین، پیروز جنگهای ماشینی فردا
◼️ تحلیل راهبردی | پوریا کوششیان، کارشناس ارشد علوم سیاسی و پژوهشگر امور دفاعی در تحلیلی برای اندیشکده تین شیا مینویسد: جنگ آینده بیش از آنکه میدان رقابت انسان با انسان باشد، عرصه رقابت میان شبکههای ماشینی، الگوریتمها و ظرفیتهای صنعتی خواهد بود. یادداشت و گزارشهای اخیر اندیشکدههای و تحلیلهای دفاعی خبرگزاریهای مهم دنیا نیز صراحتا در این باره استدلال میکنند که اگر بخش عمده نبردهای آینده از جانب سامانههای بدونسرنشین انجام شود، قدرت نظامی به توانایی ادغام هوش مصنوعی با رباتیک و تولید انبوه این سامانهها وابسته خواهد شد.
➖ از این منظر، مزیت چین فقط در داشتن پهپاد یا ربات نیست؛ بلکه در برخورداری همزمان از صنعت، زنجیره تامین، داده، انرژی، نیروی انسانی فنی و بازار عظیم داخلی است. این ترکیب میتواند مفهوم سنتی «برتری نظامی» را به نفع پکن بازتعریف کند.
➖ مهمترین پیام راهبردی برای آینده آن است که جنگ رباتها در نهایت جنگ کارخانهها خواهد بود. سامانهای که در میدان نبرد هزاران بار مصرف میشود، نمیتواند با منطق تولید محدود تجهیزات گرانقیمت ساخته شود. جمهوری خلق چین در این حوزه از یک مزیت ساختاری برخوردار است.
➖ طبق دادههای فدراسیون بینالمللی رباتیک، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۹۵ هزار ربات صنعتی در چین تولید و راهاندازی شد؛ رقمی معادل ۵۴ درصد کل جهانی آن و بالاترین میزان ثبتشده برای یک کشور. موجودی عملیاتی رباتهای صنعتی چینی نیز از دو میلیون دستگاه عبور کرده است. این زیرساخت صنعتی، پایه احتمالی تولید انبوه سامانههای نظامی خودکار است.
➖ در جنگهای ماشینی، کیفیت یک سامانه اهمیت دارد، اما مقیاس میتواند کیفیت را تحتالشعاع قرار دهد. اگر یک کشور بتواند سامانهای را با هزینه کمتر و در مدت کوتاهتر تولید کند، امکان تحمل تلفات و جایگزینی سریع تجهیزات را خواهد داشت. تجربه جنگ اوکراین نشان داده است که پهپادها و سامانههای رباتیک با سرعتی بسیار بالا مصرف میشوند و میدان نبرد به ظرفیت دائمی بازتولید تجهیزات نیاز دارد.
➖ چین دقیقا در همین نقطه مزیت دارد: صنعتی که سالها برای تولید انبوه خودروهای برقی، لوازم الکترونیکی، باتری، موتور، حسگر و ربات توسعه یافته، میتواند در شرایط بحران بخشی از ظرفیت خود را به تولید سامانههای نظامی بدونسرنشین اختصاص دهد.
➖ یکی از ستونهای اصلی جنگ رباتی، هوش مصنوعی است؛ زیرا ربات بدون توانایی ادراک، تصمیمگیری و سازگاری، صرفا یک وسیله مکانیکی خواهد بود. گزارش ۲۰۲۶ شاخص هوش مصنوعی دانشگاه استنفورد نشان میدهد فاصله عملکرد مدلهای آمریکایی و چینی عملا به سطح بسیار محدودی رسیده است و دو کشور از سال ۲۰۲۵ بارها جایگاه خود را در صدر ارزیابیهای عملکردی تغییر دادهاند.
➖ چین همچنین در حجم انتشارات علمی، استنادها و ثبت اختراعات هوش مصنوعی موقعیت بسیار قدرتمندی دارد. بنابراین مزیت آینده چین الزاما وابسته به تولید یک مدل واحد برتر نیست؛ بلکه به توانایی تبدیل هوش مصنوعی به محصولات فیزیکی و قابلتولید در مقیاس وسیع وابسته است.
🔗 متن کامل تحلیل را در سایت اندیشکده بخوانید.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir
📣 افتتاحیه باشگاه فعالان حکمرانی دیجیتال چین
🔸 پژوهشگاه فضای مجازی و اندیشکده تین شیا برگزار میکند:
👤 با حضور:
➖ مهدی رحیمی
رئیس مرکز رشد و نوآوری پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
➖ دکتر مهدی نادری
نایب رئیس انجمن دوستی ایران و چین
➖ دکتر حسین قاهری
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین
➖ دکتر علیرضا جاوید عربشاهی
مدیرکل اقتصادی و امور زیربنایی مرکز ملی فضای مجازی
➖ مهدی فریدی
تهیه کننده و کارگردان مجموعه مستند جهان جدید
🗓️ چهارشنبه، ۲۵ شهریورماه | ساعت ۱۰ تا ۱۲
📍تهران، خیابان انقلاب، بین چهار راه ولیعصر (عج) و برادران مظفر شمالی، پلاک ۹۰۷، خانه اندیشه ورزان
🔗 شرکت حضوری در نشست افتتاحیه آزاد بوده و صرفاً با ثبتنام امکانپذیر است.
🇨🇳 اندیشکده تین شیا
@tianxia_ir