#پست_تخصصی سیتیاسکن (CT SCAN) وقتی بدن را برشبهبرش میبینیم!
تا حالا فکر کردید چرا CT Scan میتواند چیزهایی را نشان دهد که در یک رادیوگرافی معمولی ممکن است روی هم بیفتند؟
🔹 سی تی چگونه تصویر میسازد؟
- منبع پرتو ایکس و آشکارسازها در اطراف بدن حرکت میکنند.
- اندازهگیریهای زیادی از زاویههای مختلف انجام میشود.
- رایانه این دادهها را پردازش میکند.
- الگوریتمهای بازسازی، دادهها را به تصاویر مقطعی (Slice) تبدیل میکنند.
- در بسیاری از موارد، این تصاویر امکان بازسازی چندصفحهای و سهبعدی را نیز فراهم میکنند.
🔹 تفاوت مهم CT با رادیوگرافی چیست؟
در رادیوگرافی، ساختارهای مختلف بدن ممکن است روی یکدیگر قرار بگیرند؛ اما CT با ارائه تصاویر مقطعی، مشکل همپوشانی را تا حد زیادی کاهش میدهد و بررسی ساختارهای داخلی را دقیقتر میکند.
🔹 سی تی کجا کاربرد دارد؟
🚑 بررسی تروما و آسیبهای ناشی از تصادف
🧠 بررسی برخی خونریزیهای داخل جمجمه
🫁 تصویربرداری از ریهها
🦴 بررسی استخوانها
🩺 تصویربرداری شکم و لگن
🔬 بررسی برخی تومورها و ضایعات
🩸 تصویربرداری عروق با CT Angiography
📌سی تی اسکن فقط یک "عکس" نیست؛ مجموعهای از اندازهگیریها و محاسبات است که بدن را به شکل مقطعی بازسازی میکند.
🔗 اگر میخواهید بدانید رادیوگرافی، CT و MRI دقیقاً چگونه کار میکنند و چه تفاوتی با هم دارند، پست «دنیای شگفتانگیز تصویربرداری پزشکی» را بخوانید.
مدرسه ایکس ری xrayschool.ir
🏆 مدرسه ایکسری، برگزیده اینوتکس اکسپرس ۲۰۲۶
با خوشحالی اعلام میکنیم که مدرسه ایکسری از سوی کمیته برگزاری پانزدهمین نمایشگاه بینالمللی نوآوری و فناوری (اینوتکس اکسپرس ۲۰۲۶) مورد تقدیر قرار گرفت. این تقدیر برای نقش فعالمان در رشد نوآوری کشور بود.
این تقدیرنامه بازتابی است از مسیری که مدرسه ایکسری از روز نخست دنبال کرده: ساختن جامعهای پویا از متخصصان پرتو ایکس و پیوند زدن دانشگاه و صنعت.
این افتخار را مدیون همه دانشپذیران، اساتید و همراهانی هستیم که در این مسیر کنارمان بودند. همچنین مدیون حمایت همیشگی خانواده فاتحاسکن هستیم 🙏
و این تنها آغاز راه است.
#مدرسه_ایکسری #اینوتکس #فاتحاسکن
#پست_تخصصی تصویر برداری MRI ؛ تصویربرداری بدون پرتو یونساز!
وقتی صحبت از تصویربرداری پزشکی میشود، یک سؤال جالب مطرح است: چطور میتوانیم داخل بدن را با جزئیات ببینیم، بدون استفاده از اشعه ایکس؟
🔹 تصویر چگونه ساخته می شود؟
از میدان مغناطیسی قوی و امواج رادیویی استفاده میکند.
هستههای هیدروژن موجود در بدن تحت تأثیر میدان مغناطیسی قرار میگیرند.
امواج رادیویی وضعیت آنها را تغییر میدهند.
هنگام بازگشت به حالت تعادل، سیگنال تولید میشود.
گیرندهها سیگنالها را دریافت و رایانه آنها را به تصویر تبدیل میکند.
🔹 نقطه قوت اصلی MRI چیست؟ کنتراست بسیار خوب بین بسیاری از بافتهای نرم
به همین دلیل MRI در بررسی موارد زیر کاربرد گسترده ای دارد:
🧠 مغز و نخاع
🦴 مفاصل
💪 عضلات
🧵 تاندونها و رباطها
🔬 بسیاری از تومورها
🫀 برخی بیماریهای قلب و عروق
⚠️ اما MRI کاملاً بدون محدودیت نیست!
میدان مغناطیسی بسیار قوی دستگاه باعث میشود بررسی ایمپلنتها، قطعات فلزی و تجهیزات پزشکی قبل از تصویربرداری اهمیت ویژهای داشته باشد. همچنین برخی معاینات MRI زمانبر هستند و دستگاه میتواند صدای قابل توجهی ایجاد کند.
💡 یک نکته مهم:
در MRI از پرتو یونساز استفاده نمی شود؛ اما این به معنی «بدون ملاحظه ایمنی» بودن آن نیست. ایمنی میدان مغناطیسی بخش مهمی از فرآیند MRI است.
🔗 در پست «دنیای شگفتانگیز تصویربرداری پزشکی» تفاوت رادیوگرافی، CT و MRI را کامل بررسی کردهایم.
مدرسه ایکس ری xrayschool.ir
#پست_تخصصی پرتو ایکس در کارخانههای مواد غذایی
تا حالا فکر کردید چطور میتوان داخل یک بسته غذایی را بدون باز کردن آن بررسی کرد؟ یکی از کاربردهای مهم پرتو ایکس بازرسی و کنترل کیفیت مواد غذایی است.
🔹 اما X-Ray دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
محصول روی نوار نقاله حرکت میکند و پرتو ایکس از آن عبور میکند. تفاوت در میزان جذب پرتو توسط محصول و مواد خارجی، اطلاعاتی درباره ساختار داخلی محصول ایجاد میکند.
🔹 چه چیزهایی قابل شناسایی هستند؟
🧲 فلزات
🦴 قطعات استخوان
🪨 سنگ و مواد معدنی
🪟 شیشه
و برخی مواد با چگالی بالاتر از محصول غذایی.
🔹 اما کاربرد فقط پیدا کردن آلودگی نیست!
سیستمهای X-Ray صنعتی میتوانند برای بررسی مواردی مثل:
سطح پرشدگی بسته
قطعات ناقص یا مفقود
شکستگی محصول
برخی عیوب فیزیکی بستهبندی
و کنترل کیفیت محصول
نیز مورد استفاده قرار گیرند.
🔗 در پست «کاربرد در صنعت: کنترل کیفیت و بازرسی مواد غذایی تولیدشده در کارخانه» بیشتر با این فناوری و نقش آن در خطوط تولید آشنا شوید.
🎙#وبینار_آفلاین
معرفی دستگاههای بازرسی پرتو ایکس
در این وبینار با انواع دستگاههای بازرسی پرتوی ایکس ایمنی ، اجزای اصلی آنها، کاربردهای هر دستگاه و اصول اولیه عملکردشان آشنا میشوید. هدف اصلی، آشنایی فراگیران با تجهیزات متداول بازرسی اشعه ایکس به عنوان پایهای برای ورود به حوزه بازرسی و شرکت در دوره های تخصصی بعدی است.
📝گزارش وبینار در سایت
🎥مشاهده ویدیو در آپارات
📚مدرسه ایکس ری | از تئوری تا فناوری
ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت
#پست_تخصصی چرا پرتو ایکس میتواند شیشه را در یک بسته غذایی پیدا کند؟
فرض کنید یک قطعه شیشه داخل یک بسته غذایی قرار گرفته؛ از بیرون هیچ چیزی دیده نمیشود.
پس سیستم X-Ray چطور آن را تشخیص میدهد؟
پاسخ در یک مفهوم فیزیکی ساده است:
تضعیف پرتو ایکس (X-Ray Attenuation)
وقتی پرتو ایکس از محصول عبور میکند، همه مواد به یک اندازه روی آن اثر نمیگذارند.
محصول غذایی، بستهبندی و جسم خارجی هرکدام میتوانند مقدار متفاوتی از پرتو را جذب یا تضعیف کنند.
در نتیجه، آشکارساز شدت پرتو عبوری را ثبت میکند و این اختلاف میتواند به ایجاد کنتراست قابل تشخیص در تصویر منجر شود.
🔍 بنابراین سیستم به معنای واقعی «داخل غذا را نمیبیند»؛ بلکه تفاوت در برهمکنش پرتو با مواد مختلف را اندازهگیری میکند.
و همین اندازهگیری، پایهی تشخیص بسیاری از آلودگیها در بررسی پرتو ایکس صنایع غذایی است.
📖 توضیح کاملتر فیزیک و عملکرد سیستمهای پرتو ایکس در بازرسی صنایع غذایی را در سایت مدرسه ایکس ری بخوانید.
#واژهنامه_تخصصی پرتو ایکس | شماره ۱۰
🔹کولیماتور | Collimator
وسیلهای برای محدود و شکلدهی میدان پرتو ایکس. کولیمیشن مناسب باعث کاهش تابش غیرضروری و تولید پرتو پراکنده شده و میتواند کنتراست تصویر را بهبود دهد.
🔹نقطه کانونی | Focal Spot
ناحیهای روی آند تیوب است که الکترونها به آن برخورد کرده و پرتو ایکس تولید میشود. نقطه کانونی کوچکتر معمولاً امکان ثبت جزئیات و وضوح فضایی بهتر را فراهم میکند؛ البته با محدودیت بیشتر در بارگذاری حرارتی تیوب.
🔹بزرگنمایی | Magnification
بزرگتر شدن تصویر نسبت به اندازه واقعی جسم که به هندسه تصویربرداری و عواملی مانند OID و SID وابسته است. افزایش بزرگنمایی میتواند اندازه تصویر را افزایش دهد، اما در صورت افزایش OID ممکن است عدم وضوح هندسی نیز بیشتر شود.
📌 نکته کلیدی:
کولیماتور → کنترل میدان تابش
نقطه کانونی → وضوح تصویر
بزرگنمایی → اندازه تصویر
واژه نامه شماره 10 را در سایت مطالعه کنید!
🔹ایمنی در کار با پرتو ایکس
حفاظت در برابر پرتوهای یونیزان، بر پایهی سه اصل کلاسیک استوار است: زمان، فاصله و حفاظ. این سه عامل، ابزارهای اصلی و عملی برای کاهش دوز دریافتی افراد در محیطهای کاری پرتودهی محسوب میشوند و پایهی اجرای اصل ALARA را تشکیل میدهند.
۱. زمان (time)
۲. فاصله (Distance)
۳. حفاظ(Shielding)
نکتهی تکمیلی
تأکید میگردد که، دزیمتر فردی وسیلهای برای پایش و ثبت مواجهه است، نه ابزاری حفاظتی؛ از این رو استفاده از آن نمیتواند جایگزین رعایت صحیح سه اصل زمان، فاصله و حفاظ گردد.
منبع:
دروس عمومی حفاظت در برابر اشعه؛ ویژه آموزش دورههای مقدماتی؛ کتاب (1)
مشاهده پست در سایت
مدرسه ایکس ری | از تئوری تا فناوری
🔹معرفی کتاب ؛ در مسیر یادگیری
🔻
دروس عمومی حفاظت در برابر اشعه؛ ویژه آموزش دورههای مقدماتی؛ کتاب(۱)
🔺
نویسندگان: مهدی غیاثینژاد و مهران کاتوزی
ناشر: شرکت سایان
زبان: فارسی
سال انتشار: ۱۳۸۵
تعداد صفحات: 286 صفحه
حوزه: حفاظت در برابر اشعه
سطح: مقدماتی
توضیحات کامل این کتاب در سایت
مدرسه ایکس ری | از تئوری تا فناوری