🏴 تاسوعا، روز وفاداری، ایثار و علمداری حضرت ابوالفضل العباس (ع) و عاشورا، روز حماسه جاودان آزادگی و حق‌طلبی حضرت سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش است. فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی را تسلیت عرض می‌کنیم و از خداوند متعال، توفیق پیروی از مکتب ایثار، شجاعت و حقیقت‌جویی را مسئلت داریم. 🖤 یا حسین (ع) 🖤 مدرسه ایکس ری | x ray school بله | تلگرام | آپارات | لینکدین

پست شماره 6 📚 واژه‌نامه تخصصی | مفاهیم کلیدی فیزیک پرتوها 🔹Collimator (کولیماتور) وسیله‌ای متشکل از صفحات سربی یا مواد با عدد اتمی بالا که در مسیر پرتو ایکس یا گاما قرار می‌گیرد و با محدود کردن میدان تابش، پرتوهای ناخواسته و پراکنده را حذف می‌کند. استفاده از کولیماتور موجب کاهش دز دریافتی بیمار، کاهش تابش پراکنده و افزایش کیفیت تصویر می‌شود. 🔹Focal Spot (نقطه کانونی) ناحیه‌ای روی آند لامپ اشعه ایکس که برخورد الکترون‌ها در آن منجر به تولید پرتو ایکس می‌شود. اندازه لکه کانونی تأثیر مستقیمی بر وضوح فضایی تصویر دارد؛ لکه کانونی کوچک‌تر معمولاً تصاویر دقیق‌تر و با جزئیات بیشتری ایجاد می‌کند. 🔹Filter / Filtration (فیلتر / فیلتراسیون) فرآیند حذف فوتون‌های کم‌انرژی از طیف پرتو ایکس با استفاده از فیلترهای فلزی، معمولاً آلومینیوم یا مس. فیلتراسیون باعث کاهش دز پوستی بیمار و افزایش کیفیت پرتو مفید می‌شود. 🔹Detector / Image Receptor (آشکارساز / گیرنده تصویر) وسیله‌ای که فوتون‌های پرتو ایکس را دریافت کرده و آن‌ها را به سیگنال الکتریکی یا تصویر قابل مشاهده تبدیل می‌کند.در سامانه‌های تصویربرداری دیجیتال، آشکارساز نقش اساسی در کیفیت نهایی تصویر دارد. 🔹Magnification (بزرگ‌نمایی) افزایش اندازه تصویر نسبت به اندازه واقعی جسم که عمدتاً در اثر افزایش فاصله جسم تا گیرنده تصویر (OID) یا کاهش فاصله کانون تا گیرنده تصویر (SID) ایجاد می‌شود. بزرگ‌نمایی بیش از حد می‌تواند باعث کاهش وضوح تصویر شود. #واژه‌نامه_تخصصی مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | تلگرام | آپارات | لینکدین

☢️ پرتوهای یونساز چگونه بر سلامت انسان اثر می‌گذارند؟ پرتوهای یونساز، مانند پرتو ایکس، پرتو گاما، ذرات آلفا و ذرات بتا، انرژی کافی برای یونیزه کردن اتم‌ها و مولکول‌های بدن دارند. این فرآیند می‌تواند ساختارهای حیاتی سلول، به‌ویژه DNA، را دچار آسیب کند. بدن انسان بسیاری از این آسیب‌ها را به کمک سازوکارهای ترمیمی اصلاح می‌کند؛ اما اگر میزان آسیب زیاد باشد یا فرآیند ترمیم به‌درستی انجام نشود، احتمال بروز پیامدهای زیستی افزایش می‌یابد. ⚠️ اثرات زیستی پرتوهای یونساز به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: 🎲 ۱. اثرات تصادفی (Stochastic Effects) این اثرات معمولاً در مواجهه با دوزهای پایین یا تجمعی مشاهده می‌شوند. 🔥 ۲. اثرات قطعی (Deterministic Effects) این اثرات معمولاً در دوزهای بالا و پس از عبور از یک آستانه مشخص ایجاد می‌شوند. در مواجهه با دوزهای بسیار بالا، این آسیب‌ها می‌توانند تهدیدکننده حیات باشند. #ایمنی_پرتویی #حفاظت_پرتو #مدرسه_ایکس_ری مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | تلگرام | آپارات | لینکدین

🎙#وبینار_آفلاین کاربرد آزمون‌های غیرمخرب در صنعت هوانوردی در این دوره ابتدا به شرح مختصری از مواد تشکیل دهنده قطعات و بدنه هواپیما می پردازیم. در ادامه عیوب رایج در نقاط مختلف هواپیما بیان می شود و با آشنایی جامع روش های آزمون غیر مخرب در صنعت هوانوردی، کاربرد آن در تشخیص عیوب آموزش داده می شود. 🎥مشاهده ویدیو در آپارات 🎥مشاهده ویدیو در ایسمنیار 📚مدرسه ایکس ری ایتا | بله | تلگرام | آپارات | لینکدین

⚠️ عوامل مؤثر در بروز عوارض پرتوگیری شدت و نوع اثرات ناشی از پرتوهای یون‌ساز تنها به وجود پرتو وابسته نیست؛ بلکه به مجموعه‌ای از عوامل فیزیکی و زیستی بستگی دارد که میزان آسیب به بافت‌های بدن را تعیین می‌کنند. 🔹 ۱. دز و شدت تابش (Dose & Dose Rate) 🔹 ۲. مدت زمان مواجهه (Exposure Time) 🔹 ۳. حساسیت بافت‌ها (Tissue Radiosensitivity) 🔹 ۴. سن فرد 🔹 ۵. بارداری و جنین 📌 جمع‌بندی نوع بافت، سن، دز، شدت و مدت زمان مواجهه، مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده در بروز اثرات پرتوگیری هستند. رعایت اصول حفاظت پرتویی و به‌کارگیری اصل ALARA، مؤثرترین راهکار برای کاهش این خطرات است. #ایمنی_پرتویی #مدرسه_ایکس_ری مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت

💥 تیوب اشعه ایکس؛ قلب تولید پرتوهای ایکس تیوب اشعه ایکس (X-ray Tube) مهم‌ترین بخش هر سامانه تصویربرداری رادیولوژی است. در این محفظه خلأ، انرژی الکتریکی به فوتون‌های پرانرژی اشعه ایکس تبدیل می‌شود و امکان تشکیل تصویر فراهم می‌گردد. اجزای اصلی تیوب اشعه ایکس 🔹 محفظه خلأ (Vacuum Housing): محیطی عاری از هوا که از برخورد الکترون‌ها با مولکول‌های گاز جلوگیری کرده و حرکت آزاد آن‌ها را تضمین می‌کند. 🔹 کاتد (Cathode): الکترود منفی تیوب که محل تولید و گسیل الکترون‌ها است. 🔹 فیلامان (Filament): سیمی از جنس تنگستن که با گرم شدن، از طریق پدیده گسیل گرمایونی (Thermionic Emission) الکترون آزاد می‌کند. 🔹 کاپ فوکوس (Focusing Cup): الکترون‌های آزادشده را متمرکز کرده و آن‌ها را به سمت آند هدایت می‌کند. 🔹 آند (Anode): الکترود مثبت تیوب که الکترون‌های پرسرعت به آن برخورد می‌کنند. 🔹 هدف (Target): بخش فعال آند که معمولاً از تنگستن (W) یا آلیاژ تنگستن-رنیوم (W-Re) ساخته می‌شود. برخورد الکترون‌ها به این ناحیه منجر به تولید اشعه ایکس می‌شود. 🔹 سیستم خنک‌کننده (Cooling System): بیش از ۹۹ درصد انرژی الکترون‌ها به گرما تبدیل می‌شود؛ بنابراین استفاده از سیستم‌های خنک‌کننده برای حفظ عملکرد و افزایش طول عمر تیوب ضروری است. 📌 عملکرد هماهنگ این اجزا، امکان تولید پایدار و کنترل‌شده اشعه ایکس را فراهم می‌کند و نقش اساسی در کیفیت تصویر و ایمنی سامانه‌های تصویربرداری پزشکی و صنعتی دارد. #تیوب_اشعه_ایکس #فیزیک_پرتوها #مدرسه_ایکس_ری مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت

پست شماره 7 📚 واژه‌نامه تخصصی | مفاهیم کلیدی فیزیک پرتوها 🔻Half-Value Layer (HVL) (لایه نیم‌ارزش) ضخامت مشخصی از یک ماده که شدت پرتو عبوری (مانند پرتو ایکس یا گاما) را به ۵۰ درصد مقدار اولیه کاهش می‌دهد. HVL یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت و قدرت نفوذ پرتو است. 🔻Mass Attenuation Coefficient (μ/ρ) (ضریب تضعیف جرمی) معیاری که میزان تضعیف پرتو را به ازای واحد جرم ماده بیان می‌کند و از تقسیم ضریب تضعیف خطی (μ) بر چگالی ماده (ρ) به دست می‌آید. این کمیت امکان مقایسه خواص تضعیف‌کنندگی مواد مختلف را مستقل از چگالی آن‌ها فراهم می‌کند. 🔻Detector Quantum Efficiency (DQE) (بازده کوانتومی آشکارساز) معیاری برای ارزیابی عملکرد آشکارساز که نشان می‌دهد سیستم با چه میزان کارایی، اطلاعات فوتون‌های ورودی را به سیگنال تصویری مفید تبدیل می‌کند. مقدار DQE بالاتر به معنای کیفیت تصویر بهتر در دز یکسان است. 🔻Modulation Transfer Function (MTF) (تابع انتقال مدولاسیون) معیاری برای ارزیابی توانایی سیستم تصویربرداری در انتقال و بازتولید جزئیات با فرکانس‌های فضایی مختلف. MTF هرچه بزرگ‌تر باشد، وضوح فضایی و قدرت تفکیک سیستم بیشتر خواهد بود. #واژه‌نامه_تخصصی #فیزیک_پرتوها مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت

📡 آشکارساز (Detector)؛ قلب سامانه‌های تصویربرداری و اندازه‌گیری آشکارساز (Detector) وسیله‌ای است که حضور، شدت یا سایر ویژگی‌های یک پدیده فیزیکی را شناسایی کرده و آن را به سیگنالی قابل اندازه‌گیری و قابل پردازش (معمولاً الکتریکی یا نوری) تبدیل می‌کند. به بیان ساده، آشکارساز پلی میان دنیای فیزیکی و سامانه‌های اندازه‌گیری است؛ به‌گونه‌ای که پدیده‌هایی مانند تابش، نور یا ذرات را به اطلاعاتی تبدیل می‌کند که قابل مشاهده، ثبت و تحلیل باشند. 🔹 عملکرد آشکارساز در سامانه‌های اشعه ایکس در سامانه‌های تصویربرداری و اندازه‌گیری مبتنی بر اشعه ایکس، عملکرد آشکارساز بر پایه برهم‌کنش فوتون‌های پرتو ایکس با ماده آشکارساز است و به‌طور کلی شامل سه مرحله می‌شود: ▪️ جذب فوتون‌های اشعه ایکس در ماده آشکارساز ▪️ تبدیل انرژی جذب‌شده به یک کمیت فیزیکی قابل اندازه‌گیری، مانند نور یا بار الکتریکی ▪️ تولید سیگنالی متناسب با شدت یا انرژی تابش ورودی برای تشکیل تصویر یا انجام اندازه‌گیری 🎯 اهمیت آشکارساز کیفیت عملکرد آشکارساز تأثیر مستقیمی بر وضوح تصویر (Spatial Resolution)، کنتراست، نسبت سیگنال به نویز (SNR)، بازده آشکارسازی (DQE) و در نهایت دقت سامانه‌های تصویربرداری، طیف‌سنجی و اندازه‌گیری دز پرتوی دارد. #آشکارساز #مدرسه_ایکس_ری مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت

تفاوت بنیادی اشعه ایکس و پرتو گاما ⚛️ اشعه ایکس (X-ray) و پرتو گاما (Gamma Ray) هر دو فوتون‌های پرانرژی و از اعضای طیف الکترومغناطیسی هستند. تفاوت اصلی آن‌ها در منشأ تولید است، نه در ماهیت فیزیکی. ⚡️ اشعه ایکس (X-ray) منشأ تولید: الکترونی ▪️ تولید در اثر کاهش سرعت الکترون‌های پرانرژی (Bremsstrahlung) در تیوب اشعه ایکس ▪️ تولید پرتوهای مشخصه (Characteristic X-rays) در اثر جابه‌جایی الکترون‌های لایه‌های داخلی اتم ▪️ دارای طیف پیوسته به همراه خطوط مشخصه ▪️ انرژی فوتون‌ها به ولتاژ تیوب (kVp) و جنس آند وابسته است. ☢️ پرتو گاما (Gamma Ray) منشأ تولید: هسته‌ای ▪️ حاصل واپاشی هسته‌های ناپایدار یا گذار بین ترازهای انرژی هسته ▪️ دارای انرژی‌های مشخص و گسسته (Discrete Energy Levels) ▪️ انرژی هر فوتون به نوع هسته رادیواکتیو وابسته است. نکته علمی: برخلاف تصور رایج، پرتو گاما همیشه پرانرژی‌تر از اشعه ایکس نیست؛ دامنه انرژی این دو می‌تواند هم‌پوشانی داشته باشد و معیار اصلی تمایز آن‌ها منشأ تولید است. 🔍 اهمیت این تفاوت در عمل 📌 حفاظت پرتویی: نوع منبع، انرژی فوتون‌ها و شدت تابش، جنس و ضخامت حفاظ را تعیین می‌کند. 📌 طیف‌سنجی: طیف پرتو گاما معمولاً شامل قله‌های انرژی مشخص است، در حالی که طیف اشعه ایکس علاوه بر خطوط مشخصه، یک زمینه پیوسته نیز دارد. 📌 پزشکی و صنعت: انتخاب منبع تابش بر اساس نوع کاربرد، انرژی مورد نیاز و ویژگی‌های سیستم انجام می‌شود. #اشعه_ایکس #فیزیک_پرتوها #حفاظت_پرتو #مدرسه_ایکس_ری مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت

مدرسه ایکس ری برگزار میکند: وبینار #X_TALK مقدمه‌ای بر هوش مصنوعی و کاربردهای آن 💻 مجازی | 🎓 عمومی | ⏰ ۲ ساعت 📚 سرفصل‌های گفتگو: — ورود به دنیای هوش مصنوعی — هوش مصنوعی چگونه کار می‌کند؟ — کاربردهای هوش مصنوعی — چالش‌ها، قوانین و یادگیری علم هوش مصنوعی 🎯 مخاطبین: عموم افراد علاقه‌مند به هوش مصنوعی و تکنولوژی 👨‍🏫 ارائه‌دهنده: وحید جلیلی 🎙 میزبان گفتگو: علیرضا هما ⏰ زمان برگزاری: پنج‌شنبه ۱۴۰۵/۰۴/۲۵ – ساعت ۱۸:۰۰ 🔗 ثبت‌نام و اطلاعات بیشتر: https://eseminar.tv/wb179123 #ایکس_تاک #هوش_مصنوعی #یادگیری_ماشین #مدرسه_ایکس_ری #webinar #وبینار_آنلاین ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت

سی‌تی‌اسکن (CT): تصویربرداری مقطعی با استفاده از پرتو ایکس 🔸مبنای فیزیکی در سی‌تی‌اسکن از پرتوهای ایکس یون‌ساز استفاده می‌شود. برخلاف رادیوگرافی معمولی که تنها یک تصویر دوبعدی ایجاد می‌کند، در CT میزان تضعیف پرتو ایکس پس از عبور از بافت‌ها در چندین زاویه مختلف اندازه‌گیری می‌شود. 🔸فرآیند تولید تصویر دستگاه CT از یک گانتری شامل لوله پرتو ایکس و آرایه‌ای از آشکارسازها تشکیل شده است. با چرخش سریع گانتری به دور بیمار، آشکارسازها شدت پرتو عبوری را پس از تضعیف در بافت‌ها ثبت می‌کنند. داده‌های خام سپس با استفاده از الگوریتم‌های بازسازی مانند Filtered Back Projection (FBP) و Iterative Reconstruction (IR) به تصاویر مقطعی با وضوح بالا تبدیل می‌شوند. 🔸ویژگی‌های تصویری 🔹 وضوح فضایی بالا و امکان نمایش ساختارها با دقت زیر میلی‌متر 🔹 تفاوت در ضریب تضعیف بافت‌ها باعث ایجاد اختلاف در مقادیر HU (Hounsfield Unit) و شکل‌گیری کنتراست تصویر می‌شود. 🔹 مقیاس HU امکان تفکیک دقیق بافت‌هایی مانند هوا، چربی، آب، بافت نرم و استخوان را فراهم می‌کند. 🔸کاربردهای بالینی 🔹 ارزیابی سریع تروما، خونریزی و آسیب‌های داخلی در شرایط اورژانسی 🔹 تصویربرداری دقیق از مغز، قفسه سینه، ریه، شکم و لگن 🔹 بررسی عروق و اختلالات جریان خون با استفاده از مواد حاجب یددار توضیحات بیشتر در لینک زیر: https://vrgl.ir/V6fqi #سی_تی_اسکن #مدرسه_ایکس_ری #فیزیک_پزشکی #تصویربرداری_پزشکی مدرسه ایکس ری | x ray school ایتا | بله | آپارات | لینکدین | سایت