سومی سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم ( supermassive black holes ) هستن. جرمشون بین میلیون‌ها تا میلیاردها برابر بیشتر از جرم خورشیده :::))) شعاعشون می‌تونه از اندازه منظومه شمسی تا چندین برابرش باشه، تقریبا توی همه‌ی کهکشان‌های بزرگ تشکیل میشه

مثلاً یه سیاه‌چاله توی مرکز راه شیری هست که جرمش چهار میلیون بیشتر از خورشیده.

سلام کنید به خاله

چقدر باشکوهه AAAAA

چهارمی سیاهچاله‌های اولیه ( primordial black holes ) هستن. این یه فرضیه‌ست البته، میگن که موقع تشکیل فضا یه چندین سیاهچاله به وجود اومدن ( قبلا درباره تشکیل فضا حرف زدیم ) اونقدر کوچیک‌ بودن که جرمشون اکثرا با یه سیاره کوچیک‌ برابری میکرد

خب، حالا می‌خوایم ببینیم ساختار این سیاهچاله‌ها چیه ( از این به بعد شاید یکمی حرفام تخصصی بشه و از کلمات عجیب استفاده کنم ببخشی- )

اولین ساختار سیاهچاله‌ها، تکینگی ( singularity ) هست. یه نقطه توی مرکز با چگالی بی‌نهایته. توی این نقطه فیزیک از کار میوفته و اندازه‌ واقعیش هنوز ناشناخته‌ست

دومی افق رویداد ( event horizon )ئه، یه مرز هست که هیچی نمیتونه ازش عبور کنه. یه فرمولم هست براش که اگه بگم خیلی پیچیده میشه پس بیخیالش ☝️🏻

سومی ارگوسفر ( ergosphere )ئه، یه ناحیه بیرون از افق رویداد که فقط توی سیاهچاله‌هایی که می‌چرخن وجود داره. جسما میتونن از این لایه فرار کنن و حتی ازش میشه انرژی استخراج کرد =).

چهارمی دیسک برافزایشی ( یه لحظه نزدیک بود بنویسم دیسک کمر ) ( accretion disk )، این همون مواد چرخنده حول سیاهچاله‌ست که دمای بالای میلیون‌‌ها درجه داره و پرتوهای X و چرت و پرتای دیگه تشعشع میکنه

پنجمی و آخری‌هم جت‌های نسبیتی ( relativistic jets ), ایشون خروجی ماده و انرژی هست، تازه اونم با سرعتی که نزدیک سرعت نوره =)

متوجه شدممم، ببین جسم یا نور وقتی که به ارگوسفر برخورد میکنه یا میوفته توی سیاهچاله، یا با انرژی خیلی بیشتری دور میشه ( امیدوارم بفهمی منظورمو 😭 ) اون فرار کردن جسم/نور همون انرژی‌ای هست که ازش استخراج میشه