🔻چه کسی جعفری است؟
🔹️کلینی به اسناد خود از حنان بن سدير روايت كرده مىگويد:
«ابو الصّباح كنانى به حضرت صادق علیهالسلام عرض كرد: به خاطر شما چه ناروايیها از مردم مىبينيم [و زخم زبانها میشنویم]!
امام فرمود: مگر به خاطر من از مردم چه مىبينى؟
گفت: هرگاه ميان من و مردى سخنى ردّ و بدل مىشود به من مىگويد: جعفرى خبيث!
فرمود: شما را به من سرزنش مىكنند؟
ابو الصبّاح گفت: آرى.
فرمود: به خدا در ميان شما كسانى كه پيروى جعفر مىكنند بسيار اندک هستند! همانا صحابه من كسى است كه ورعش بسيار باشد و براى آفريدگارش عمل كند و به پاداش او اميدوار باشد.
اينان اصحاب من هستند».
@albihs
⭕️ توثیقات نجاشی
✅ بحث اصلی این نوشته حول ماهیت توثیقات نجاشی و چگونگی اثبات وثاقت راویان است. توثیقات نجاشی نسبت به راویانی که با آنها معاصر نبوده، آیا مبتنی بر اخبار حسی (مستند به حس و مشاهده) است یا حدسی و اجتهادی؟ این مسئله از جمله مباحث مهم در علم رجال و بررسی اعتبار روایات است.
🔶 نکات کلیدی:
🔸1. منشأ توثیقات نجاشی:
توثیقات نجاشی و سایر رجالیون عمدتاً مبتنی بر دو منشأ است:
➖- روایات ائمه (ع): برخی توثیقات از طریق روایاتی که از ائمه در مدح یا ذم راویان نقل شده، استنباط میشود. این استنباط نیازمند اجتهاد و بررسی دقیق اسناد و متون روایی است.
➖ - بررسی کتب و آثار راویان: نجاشی با بررسی کتب و نوشتههای راویان و مقایسه آنها با سایر منابع، به وثاقت یا ضعف راویان حکم میکرد. این فرآیند نیز مبتنی بر اجتهاد و تحلیل علمی است.
🔸2. شواهد اجتهادی بودن توثیقات نجاشی:
نجاشی در موارد متعددی با مقایسه روایات و بررسی اختلافات آنها، به ضعف یا وثاقت راویان حکم کرده است. به عنوان مثال، در مورد راویانی مانند "الحسن بن العباس الحریش الرازی" و "داود بن کثیر الرقّی" و "الحسن بن محمد ... المعروف بابن اخی طاهر"، نجاشی با استناد به مضطرب بودن روایات یا ارتباط آنها با غلات، یا تضعیف اصحاب، به ضعف آنها حکم کرده است. این موارد نشاندهنده اجتهاد و تحلیل علمی نجاشی است.
🔸 3. اختلاف نظر در ماهیت توثیقات:
برخی از علمای بزرگ مانند آیتالله خویی معتقدند که توثیقات نجاشی و سایر رجالیون میتواند مبتنی بر اخبار حسی باشد، چرا که ممکن است این اطلاعات از طریق نقل معتبر به آنها رسیده باشد. این دیدگاه بر این اساس است که در میان علمای سلف، تمایز بین راویان موثق و ضعیف امری متعارف بوده و کتابهای رجالی متعددی در این زمینه تألیف شده است.
🔸 4. منابع توثیقات:
منابعی که نجاشی و سایر رجالیون برای توثیق راویان استفاده کردهاند، متنوع است و شامل موارد زیر میشود:
➖ - معاشرت: برخی راویان به دلیل معاشرت با علمای موثق، توثیق شدهاند.
➖ - شهرت: برخی راویان به دلیل شهرت به وثاقت در میان علمای سلف، مورد توثیق قرار گرفتهاند.
➖ - توثیق معاصرین: برخی راویان توسط معاصرین خود توثیق شدهاند.
➖ - روایات مدح و ذم: برخی توثیقات مبتنی بر روایاتی است که در مدح یا ذم راویان نقل شده است.
➖ - بررسی کتب راویان: با بررسی آثار و کتب راویان، به وثاقت یا ضعف آنها حکم شده است.
➖ - اعتماد به نظر دیگران: برخی راویان به دلیل اعتماد علمای دیگر به آنها، توثیق شدهاند.
➖ - توثیق جماعتی از اهل خبره: در برخی موارد، توثیق راویان مبتنی بر اجماع یا نظر جمعی از علمای موثق است.
🔸5. نتیجهگیری:
توثیقات نجاشی و سایر رجالیون عمدتاً مبتنی بر اجتهاد و تحلیل علمی است، هرچند ممکن است در برخی موارد از اخبار حسی یا نقل معتبر نیز استفاده شده باشد. این توثیقات از منابع متنوعی مانند معاشرت، شهرت، بررسی کتب و روایات مدح و ذم استخراج شدهاند. بنابراین، توثیقات رجالیون را میتوان به عنوان نتیجهای از فرآیندهای اجتهادی و تحلیلی در نظر گرفت که برای تشخیص اعتبار راویان و روایات به کار میرود.
📚 برگرفته از: مباحث الحجج، ص۲۰۷-۲۱۰ ذیل التنبیه الثانی: فی کیفیة اثبات وثاقة الرواة ( طرائف)
@albihs
🔻در کتاب الکافی به سند صحیح از امام موسی الکاظم (علیه السلام) نقل شده است:
إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ يُحَرِّمِ اَلْخَمْرَ لاِسْمِهَا وَ لَكِنَّهُ حَرَّمَهَا لِعَاقِبَتِهَا فَمَا كَانَ عَاقِبَتُهُ عَاقِبَةَ اَلْخَمْرِ فَهُوَ خَمْرٌ.
همانا خداوند بلندمرتبه، شراب را نه به خاطر اینکه نامش شراب است حرام کرده است؛ بلکه آن را به خاطر پیامدش حرام کرده است؛ پس هر چیزی که پیامدش پیامدِ شراب باشد، [در حکمِ] شراب است.
#مقاصد
#قیاس_منصوص_العلة
📚الکافي، جلد: ۶، صفحه: ۴۱۲
@albihs
استناد جلسه هفتم .mp3
زمان:
حجم:
54.6M
✅ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ :
« أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى أَرْسَلَ إِلَيْكُمُ اَلرَّسُولَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ أَنْزَلَ إِلَيْهِ اَلْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَ أَنْتُمْ أُمِّيُّونَ عَنِ اَلْكِتَابِ وَ مَنْ أَنْزَلَهُ وَ عَنِ اَلرَّسُولِ وَ مَنْ أَرْسَلَهُ عَلَى حِينِ «فَتْرَةٍ مِنَ اَلرُّسُلِ » وَ طُولِ هَجْعَةٍ مِنَ اَلْأُمَمِ وَ اِنْبِسَاطٍ مِنَ اَلْجَهْلِ وَ اِعْتِرَاضٍ مِنَ اَلْفِتْنَةِ وَ اِنْتِقَاضٍ مِنَ اَلْمُبْرَمِ وَ عَمًى عَنِ اَلْحَقِّ وَ اِعْتِسَافٍ مِنَ اَلْجَوْرِ وَ اِمْتِحَاقٍ مِنَ اَلدِّينِ وَ تَلَظٍّ مِنَ اَلْحُرُوبِ عَلَى حِينِ اِصْفِرَارٍ مِنْ رِيَاضِ جَنَّاتِ اَلدُّنْيَا وَ يُبْسٍ مِنْ أَغْصَانِهَا وَ اِنْتِثَارٍ مِنْ وَرَقِهَا وَ يَأْسٍ مِنْ ثَمَرِهَا » الحدیثَ.
📚 الکافی ، ج۱، ص ۶۰.
✅ترجمه :
امير المؤمنين على عليه السّلام فرمود:
اى مردم!خداوند پيامبر خود را به سوى شما فرستاد و قرآن را به حق بر او نازل كرد در حالىكه شما از قرآن و فرستنده آن آگاه نبوديد و هم نسبت به رسول خدا و آنكه وى را فرستاده در هنگام تعطيلى رسولان و خواب عميق و
طولانى همه ملتها،و گسترش نادانى و پيدايش فتنهها و آشوبها و شكستن پيمانهاى محكم(شكستن قوانين و تعهدات بين الملل كه اساس برقرارى صلح جهانى است)و كورى از حقيقت و زورگوئى و ستم و كاهشيافتگى مسائل دينى و شعلهور شدن آتش جنگ،همزمان با پژمردگى و زردى گلستان باغهاى دنيا و خشكيدن شاخه درختان آن و خزان شدن و ريختن برگها و نوميدى از ميوه آن...
✅ بررسی سندی :
رجال سند از ثقات میباشند :
🌹محمد بن یحیی العطار القمی قطعا ثقه است.
🌹بعض الاصحاب : مشایخ محمد بن یحیی از ثقات است ، همچنین بنابر نظر برخی از علما مثل میر داماد ، در هر روایتی اسم ایشان بود ، روایت صحیح السند است.
🌹هارون بن مسلم : ثقه است.
🌹 مسعدة بن سعده علی التحقیق ثقه است. از روات کامل الزیارات ،تفسیر قمی می باشد و اکثار روایت از اجلاء دارد . همچنین آیت الله بروجردی و آیت الله شبیری زنجانی توثیقش کرده اند. ( هر چند برخی این موارد را رد کرده اند.
🌸 از همه مهمتر روایت از کتاب کافی نقل شده است. ( علی المبنی)
🌼 هدیه علمی مدرسه حدیثی اهل بیت علیهم السلام به مناسب بعثت حضرت رسول اکرم صلیالله علیه و آله و سلم 🌼
💥 اسعدالله ایامکم...
@albihs
با عرض سلام و تبریک عید مبعث🌺
به استحضار می رساند، فرصت ثبت نام در دوره تندخوانی، تا فردا شب است.
جلسه اول در روز شنبه ۱۳ بهمن، ساعت ۱۸:۳۰ برگزار میشود.
جهت ثبت نام به آیدی زیر پیام دهید:
@m_adibrad
لینک گروه تندخوانی برای اعضاء شرکت کننده ارسال شد.
اگر شخصی از قلم جا افتاده، پیام بده:
@m_adibrad
✅
أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ
قَالَ: ذُكِرَتِ اَلتَّقِيَّةُ يَوْماً عِنْدَ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ فَقَالَ وَ اَللَّهِ لَوْ عَلِمَ أَبُو ذَرٍّ مَا فِي قَلْبِ سَلْمَانَ لَقَتَلَهُ وَ لَقَدْ آخَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بَيْنَهُمَا فَمَا ظَنُّكُمْ بِسَائِرِ اَلْخَلْقِ إِنَّ عِلْمَ اَلْعُلَمَاءِ صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ لاَ يَحْتَمِلُهُ إِلاَّ نَبِيٌّ مُرْسَلٌ أَوْ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ أَوْ عَبْدٌ مُؤْمِنٌ اِمْتَحَنَ اَللَّهُ قَلْبَهُ لِلْإِيمَانِ فَقَالَ وَ إِنَّمَا صَارَ سَلْمَانُ مِنَ اَلْعُلَمَاءِ لِأَنَّهُ اِمْرُؤٌ مِنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِ فَلِذَلِكَ نَسَبْتُهُ إِلَى اَلْعُلَمَاءِ .
📚 منبع: کافی، ج۱، ص ۴۰۱.
✅ترجمه :
امام صادق(عليه السّلام) فرمود:
روزی نزد على بن الحسين (عليهما السّلام) تقيه ياد آور شد،فرمود:به خدا اگر ابوذر آنچه را در دل سلمان بود مىدانست او را مىكشت با اينكه رسول خدا(صلّى الله عليه و آله) آن دو را با هم برادر كرده بود،پس در بارۀ مردم ديگر چه گمانى مىبريد،به راستى علم علماء دشوار و سخت است تحمل آن را ندارد جز پيغمبر مرسل يا فرشتۀ مقرب يا بندهاى كه خدا دلش را به ايمان آزموده است. پس فرمود:همانا سلمان از علماء است چون مردى است از ما خاندان و از اين رو او را در رديف علماء ياد كردم.
✅ رجال الحدیث:
1⃣ أحمد بن إدريس بن أحمد أبو علي الأشعري القمي كان ثقة، فقيها، في أصحابنا، كثير الحديث، صحيح الرواية.
رجال النجاشي، صفحه: ۹۲.
2⃣ عمران بن موسى الزيتوني قمي، ثقة ،
رجال النجاشي، صفحه: ۲۹۱.
3⃣ هارون بن مسلم بن سعدان الكاتب، قال النجاشيّ: ثقة وجه
الرجال ابن داوود، صفحه: ۳۸۶.
4⃣ مسعدة بن صدقة العبدي : ثقة علی التحقیق.
✅ درایة الحدیث: صحیح و متصل.
✅نکات فقه الحدیثی:
1) تقیه در وهله اول درون مذهبی باشد. (هرچیزی را نباید پیش هر شیعه ای گفت.)
2) در بیان کرامات و مکاشفات باید سکوت پیشه کرد و الا رمی به شیادی و در نتیجه تکفیر هم خواهد شد. (مانند بسیاری از عرفا و فلاسفه شیعی).
3) شناخت علمای حقیقی و بیان ملاک عالم مورد تایید معصوم علیه السلام :
کلامشان نورانی و دارای بطون است مثل کلام معصوم که فهمش در توان هر کسی نیست. (چون چنین روایاتی با عبارت صعب مستعصب برای کلام ائمه هم مطرح شده است.)
4) عالم حقیقی از اهل بیت علیهم السلام خواهد بود ( در طهارت یا مقام اخروی و... اختلاف شده است.)
@albihs
جلسه هشتم استناد .mp3
زمان:
حجم:
62.7M
با سلام. ضمن تبریک اعیاد شعبانیه✨
🔹امشب ساعت ۱۸:۳۰ الی ۲۰ اولین جلسه از کارگاه تندخوانی برگزار میشود.✅
حال و هوای دوره تندخوانی مدرسه حدیثی اهل بیت علیهم السلام
✅ مفید
✅ مختصر
✅ کارگاهی و کاربردی
@albihs
امام سجاد علیه السلام و تحریفزدایی از چهرۀ پیامبر خدا صلی الله علیه وآله
📕 بخاری به اسنادش نقل میکند از ابوقلابه جرمی که انس بن مالک گفت: عدهای نزد پیامبر (ص) آمدند و اسلام آوردند. سپس پیامبر (ص) به آنها گفتند که بروند از شیر شتر صدقه استفاده کنند. آنها پس از استفاده از شیر شتران صدقه، مرتد شدند و چوپانها را کشتند. پیامبر (ص) هم به دنبال ایشان فرستادند و پس از مسلّطشدن بر آنها دستها و پاهای آنها را قطع کردند و چشمهای آنها را از حدقه در آوردند و آنها را رها کردند تا جان دهند! (صحیح البخاري، ط دار طوق للنجاة، ج8، ص162، ح6802).
مسلم نیز این حدیث را به اسنادش از عبدالعزیز بن صهیب و حُمید الطویل از انس بن مالک نقل میکند (صحیح مسلم، ج5، ص101). ابن حبّان نیز این حدیث را به اسنادش از قتاده از انس بن مالک روایت میکند (صحیح ابن حبّان، ج4، ص230).
📗 در این میان، محمد بن ادریس شافعی (د. 204ق) میگوید که امام سجاد (ع) این حدیث انس بن مالک را انکار میکردند. شافعی نقل میکند از ابراهیم بن ابییحیی از امام صادق (ع) از امام باقر (ع) که امام سجاد (ع) فرمود: به خدا قسم، پیامبر خدا (ص) هرگز چشمی را از حدقه در نیاورد و با اصحاب شترانِ شیرده [که مرتد شدند و چوپانها را کشتند] بیش از قطع دستان و پاها کاری نکرد: «وكان علي بن حسين ينكر حديث أنس في أصحاب اللقاح أخبرنا ابن أبي يحيى عن جعفر عن أبيه عن علي بن حسين قال: والله ما سمل رسول الله ص عينا ولا زاد أهل اللقاح على قطع أيديهم وأرجلهم» (الأمّ، ج4، ص259؛ نیز نگر: مغازي الواقدي، ج2، ص570).
ابراهیم بن ابییحیی (د. 184/ 191ق) که این حدیث را برای شافعی نقل کرده از اصحاب مدنیِ صادقین (ع) است. نجاشی دربارۀ او میگوید: «روى عن أبي جعفر و أبي عبد الله عليهما السلام، و كان خصيصا و العامة لهذه العلة تضعفه. و حكى بعض أصحابنا عن بعض المخالفين أن كتب الواقدي سائرها إنما هي كتب إبراهيم بن محمد بن أبي يحيى، نقلها الواقدي و ادعاها. و ذكر بعض أصحابنا أن له كتابا مبوبا في الحلال و الحرام عن أبي عبد الله عليه السلام» (رجال النجاشي، ص14-15).
بر اساس این حدیث، امام سجاد (ع)، حدیث انس بن مالک را که درصدد انتساب درآوردن چشم از حدقه به پیامبر (ص) است تکذیب میکنند. بر این اساس، با توجّه به اینکه عدّهای از اصحاب انس، این حدیث را از او نقل میکنند و طرق این حدیث به انس صحیح انگاشته شده، ظاهراً در خصوص انتساب این حدیث به خودِ انس تأمّلی نیست.
ظاهراً مسئولیت پردازش در این حدیث بر عهدۀ خود انس است یا اینکه او این حدیث را از یکی از کذّابانِ صحابه شنیده و با تدلیس و حذف نام آن صحابی، حدیث را مستقیماً از پیامبر (ص) نقل کرده است (البته حدیث مروی از امام باقر ع که در ادامه میآید احتمال اول را تأیید میکند).
جالب توجّه است که در نقلی آمده که انس این حدیث را برای حجّاج بن یوسف ثقفی نقل کرد پس حسن بصری (د. 110ق) به اینکه انس این کار خشونتآمیز را نزد سفّاکی موجّه کرده، واکنش نشان داد: «.. قال: وقال لي هشام بن عروة: سمل النبي ص أعينهم. وذكر أن أنساً، ذكر ذلك للحجاج فقال الحسن: عَمَدَ أنسٌ إلى شيطان فحدّثه أن النبي ص قطع وسمل، يعيب ذلك على أنس» (مصنّف عبد الرزاق، ج9، ص258).
قابل توجه است که از امام باقر علیه السلام نقل شده که امراء با استناد به حدیثی دروغ که انس بن مالک بر پیامبر خدا (ص) بست، شکنجه را حلال شمردند (علل الشرائع، ج2، ص541).
📗 برای نمونۀ دیگری از دفاع امام سجاد (ع) از شخصیت پیامبر خدا (ص) میتوان به این گزارش متقدّم توجّه کرد: ابن سعد (د. 230ق) نقل میکند به اسنادش از ابن شهاب زهری (د. 124ق) که نقل کرد از امام سجاد (ع) که فرمود: پیامبر خدا (ص) هیچگاه نه زنی را زد نه خادمی را. و هیچگاه جز در جهاد در راه خدا با دستش ضربهای نزد. «أخبرنا يعقوب بن إبراهيم بن سعد الزهري عن أبيه عن صالح بن كيسان عن ابن شهاب. أخبرني علي بن الحسين أن رسول الله ص لم يضرب امرأة ولا خادما ولا ضرب بيده شيئا قط إلا أن يجاهد في سبيل الله» (الطبقات، ج1، ص276).
@albihs