AghayedNet
✔️«همانا که تنها به داور شده است» 🔻یادداشتی درباره چاپ جدید کتاب تریاق فاروق! و بیتوجهی به جوابیه
🔺نویسنده، کتابی به نام اجتناب را دیده که در رد کتاب تریاق فاروق نگاشته شده و نام نویسندهاش «میرزا باقر» بوده است. او گمان کرده نویسندۀ کتابِ اجتناب میرزا باقر اسکوئی است!
اگرچه در کشورهای دیگر، مقالات یا پایاننامههایی درباره عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه نگاشته شده، اما گاهی در اوساط علمیه شاهد این نمونهها هستیم که حتی با نام ایشان آشنا نیستند و این از مظلومیتهای ایشان است. وحالآنکه مرحوم آقای شریف طباطبائی از تلامیذ زبده مرحوم آقای کرمانی رفع الله شأنه بودند و اتجاه شیخیه باقری منسوب به ایشان است.
دراینباره، این یادداشت را هم مطالعه کنید.
🔸تصویر: الشیخ الأحسائی؛ دراسة تحلیلیة نقدیة فی الفکر و الشخصیة، ج۲
@AghayedNet
✔️🔻درباره جلد اول و جلد دوم فهرست مخطوطات عتبه حسینیه
در جلد اول فهرست مخطوطات عتبه حسینیه علیهالسلام ۳۰۰ نسخه خطی معرفی گردیده است. این کتاب سنگینوزن با کیفیت بسیار عالی و چاپ رنگی و با حاشیههای سفید فراوان و استفاده از کاغذ گلاسه و حروفچینی درشت منتشر شده که عملاً جزو آثار گرانقیمت و کلکسیونی عتبه حسینیه محسوب میشود.
در این مجلد بعضی از آثار مکتبی گزارش شده است. ازجمله، نسخه ۲۸۷ از این جلد مجموعهای است با دو اثر از آثار بزرگان دین. نخست حیاةالنفس عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه و دوم اصول دین عالم ربانی مرحوم سید کاظم رشتی اعلی الله مقامه. هر دو این رسائل رسائلی است پربسامد در تراث مکتبی. بهگونهای که ترجمههای متعددی از حیاةالنفس در مکتب وجود دارد که معرفی آن مجال دیگری میطلبد و همچنین اصول دین سید مرحوم نیز مورد توجه بوده است.
البته شخص دیگری هم به نام سید محمدکاظم رشتی حائری در این مجلد معرفی شده که او غیر از سید مرحوم است. این شخص صاحب درر الاخبار فی فضائل حیدر الکرار است، با نام کامل سید محمدکاظم بن علیاکبر رودباری رشتی حائری.
جالبتوجه هست که در این مجلد کتاب التمحیص فی بیان موجبات تمحیص ذنوب المؤمنین نیز معرفی گردیده و درباره نسبت این کتاب به مؤلفش سخنانی نقل شده است. برخی این کتاب را به حسن بن شعبه حرانی نسبت دادهاند و برخی به ابیعلی محمد بن همام بن سهیل کاتب. در توضیحات این نسخه آمده است که برخی از علماء این کتاب را به ابنشعبه حرانی نسبت دادهاند. برروی این نسخه عبارت تملک شیخ محمدتقی تبریزی در سال ۱۲۷۹ ملاحظه میشود و همو درباره نسبت کتاب به ابنشعبه حرانی نوشته است که شیخ ابراهیم قطیفی در کتاب الفرقةالناجیة و صاحب ریاضالعلماء و مرحوم شیخ احمد احسائی در شرح الزیارة الجامعة به این نسبت تصریح کردهاند. پساز آن میرزا محمدعلی اردوبادی بهخط خود نگاشته: «رأیت تصریح هذا الشیخ فی کتابه المذکور.»
همچنین در این فهرست نسخهای نفیس از کتاب کامل الصناعه ملکی (مربوط به قرن نهم) گزارش شده است. بر این کتاب عبارت تملک مرحوم شیخ علینقی احسائی رحمهالله فرزند عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه در تاریخ غره جمادیالآخره ۱۲۲۶ق ثبت شده و البته عبارات تملک بعضی شخصیتهای دیگر همچون غیاثالدین محمد بن جلالالدین حیدر عریضی و... .
این کتاب طبی یکی از کتب مشهور قدیم در مباحث طبی است و یکی از منابع عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی رفع الله شانه در نگارش کتاب دقایقالعلاج است. (در جلسه ۶۸ از مباحث کتاب حقایقالطب، این کتاب معرفی و بررسی گردیده است.)
نکتهای دیگر درباره جلد اول این فهرست اشاره فهرستنویس است به فهرست فرقهها و مذاهب و ادیان که در آخرین صفحه کتاب آمده. (ص۴۸۸) در این فهرست از کلمه اخباریون و اصولیون و اشاعره و اسماعیلیه و صوفیه و عرفاء و... استفاده شده، اما نامی از شیخیه بهمیان نیامده (با توجه به اینکه در این مجلد آثاری از شیخیه معرفی شده.)
خوشبختانه فهرستنویس انصاف به کار بردهاند و مانند دیگران شیخیه را از اثنیعشریه جدا نکرده و این کتب شیخیه را جزو شیعه اثناعشریه برشمردهاند و نامی بهخصوص از شیخیه نیاوردهاند.
در مجلد دوم از نسخه ۳۰۱ تا ۶۰۰ معرفی شده. کتبی از شیخ مرحوم اعلی الله مقامه و رسالهای از مرحوم علینقی احسائی رحمه الله از جمله آثار معرفیشده در این مجلد است. رساله مرحوم علینقی با عنوان واضح المنار فی علم الاسرار، در زمینه علوم غریبه و کیمیا و اکسیر است. همچنین مواعظی از مرحوم حاج محمدکریم کرمانی رفع الله شأنه معرفی شده که ظاهراً از ایشان نیست.
مخطوطات عتبه حسینی قریب به هزار نسخه است که بعضیاز آن از جهت قدمت و نفاست بسیار مهم است. امیدواریم مجلدات دیگر این فهرست نیز بهزودی چاپ شده و در اختیار علاقهمندان قرار بگیرد.
@AghayedNet
🔺 کتاب تازهمنتشرشده
جواهر الإکلیل فی قواعد التأویل
قرآن کریم دارای بطون و لایههای گوناگون است. یکی از برنامههای بزرگان دین اعلی الله مقامهم اشاره به همین لایهها بوده است. اصطلاحاتی مانند ظاهر، ظاهرِ ظاهر، تأویل، باطن و جز آن، در این زمینه بهکار رفته است.
تأویل قواعد و اصولی ویژه دارد. اگر از این اصول پیروی نشود، بهتعبیر مرحوم آقای شریف طباطبایی اعلی الله مقامه،
«تأویل در غیر موضع، هر حقی را باطل و هر باطلی را حق میگرداند» (دعائم الحکمة (فارسی)، ج۱۲، «جواب سؤالات علیمحمد نراقی»، ص۱۰۳).
در این کتاب تازهمنتشرشده (۱۴۴۷ ق)، بیست قاعده در باب تأویل بیان شده؛ هرچند باید آن را درآمدی بر این مبحث دانست. در آثاری چون مرآة الأنوار و مشکاة الأسرار و مقدمۀ کشف الأسرار، شرح و بسط بیشتری دراینباره میتوان یافت.
انتشار این کتاب در حوزه کربلا امیدبخش آن است که اوساط علمیه، بیش از پیش، به چنین مباحث بنیادینی توجه و التفات پیدا کنند.
@AghayedNet
🔺کتاب الدرة البیضاء، نگاشتۀ عبدالرحیم بن محمدرضا خلخالی
نویسنده حقیقت محمدیه صلی الله علیه و آله را در هر یک از عوالم غیبی به چهارده شاخه تقسیم میکند که در عالم ناسوت بهصورت چهارده نور، چهارده معصوم تجلی یافته است. او مقام این چهارده نور را بیان میکند و برای ارتباط با خداوند سه راه معرفی مینماید.
نگارنده از آشنایان با اندیشۀ مرحوم شیخ احمد اَحسائی است و با این تعبیرها از ایشان یاد میکند و مینویسد:
شیخنا الأفخم و العماد الأقوم و الجامع الأعم، عزّ الإسلام و المسلمین، رکن المؤمنین الممتحنین، آیة الله فی العالمین، المبطل لمخترعات المخترعین، ملاذنا و استادنا، الشیخ أحمد الأحسائی، عطّر الله زاکی تربته [...].
علاوهبر نسخه اصل به خط مؤلف، سه نسخۀ دیگر از این اثر ملاحظه شده است.
@AghayedNet
AghayedNet
✔️🔻درباره جلد اول و جلد دوم فهرست مخطوطات عتبه حسینیه در جلد اول فهرست مخطوطات عتبه حسینیه علیهال
🔺نسخهای نفیس و متعلق به قرن نهم از کتاب کامل الصناعه ملکی در بخش مخطوطات عتبه حسینیه علیهالسلام
با عبارت تملک مرحوم شیخ علینقی احسائی رحمه الله فرزند عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی اعلی الله مقامه در تاریخ غره جمادیالآخره ۱۲۲۶ق و بعضی شخصیتهای دیگر همچون غیاثالدین محمد بن جلالالدین حیدر عریضی و... .
این کتاب یکی از کتب مشهور قدیم در مباحث طبی است و یکی از منابع عالم ربانی مرحوم حاج محمد کریم کرمانی رفع الله شانه در نگارش کتاب دقایق العلاج بهشمار میرود. (در جلسه ۶۸ از مباحث کتاب حقایق الطب این کتاب معرفی و بررسی شده است.)
درباره آثار مکتبی در مخطوطات کتابخانه عتبه حسینیه پیشاز این نگاشتهایم.
عالم ربانی مرحوم حاج سید محمدکاظم رشتی درباره مرحوم شیخ علینقی میفرمایند:
«الشيخ التقی الصالح العلی، جناب الشيخ علی بن شيخنا و سنادنا اعلی الله مقامه و هو كان من العلماء المبرزين و الفضلاء المتبحرين و كان من حملة الاسرار.» (
شرح القصیدة، ص۴۹۹) @AghayedNet