✔️🔻يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ
یکی از همراهان تصویرِ صفحهای از کتاب مبارک شرح العرشیهٔ عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی را فرستادهاند که گویا در نظر مخالفان شیخ، پررنگ جلوه کرده و از آن، هماعتقادیِ شیخ و صدرا را استنباط کردهاند.
مخالفان ادعا کردهاند که شیخ احمد احسائی سخن ملاصدرا را که میگوید: «الإنسان لکونه مخلوقاً على مثال الله ذاتاً و صفة و فعلاً [...]» تأیید کرده و آن را «لاینافی التنزیه» دانسته است.
۱. متن مورد ادعا:
در بخشی از شرح العرشیة، شیخ مرحوم مرقوم فرمودهاند:
«و المصنف حكم بأنه تعالى خلق الانسان على صورته تعالى، قال فی شرح الكافی فی شرح حدیث العقل: ”و الإنسان لکونه [...] روحه الذی هو من أمر ربه مثال ذاته [...]“ فتدبّر هذا التشبيه الذی هو بيان التوحيد عنده و لا ينافی التنزيه [...].»
سپس ادامه میدهند که این نظریه، بهزعم ملاصدرا و حکمای صوفی، با «تنزیه» خدا منافات ندارد.
مخالفان با استناد به این بخش فرمایش: «و لاينافی التنزيه»، تصور کردهاند که این اعتقاد شیخ احسائی است.
۲. تحلیل و پاسخ شبهه:
جمله «و لاينافی التنزيه» نقلقول و تشریح دیدگاه ملاصدرا و مشایخ حکمت متعالیه است، نه اعتقاد شیخ احسائی؛ چراکه بعداز این عبارت، شیخ نظر انتقادی خود را بیان میکنند و تصریح دارند و بهطور مکرر اشاره میکنند که این دیدگاه «عندَه» است (نَه عندنا) و این دیدگاه «لاینافی الاصول التی قررها» و اینکه «عنده ان هذا لاینافی تنزیه الله».
به تعبیر دیگر، تمام این بخش فضایی کنایهآمیز و تلویحی و تُند دارد و ردّ اندیشه صدرا است.
بنابراین، استناد مخالفان به عبارت «لاینافی التنزیه» بهعنوان نظر شیخ احمد، تحریف آشکار است؛ چراکه شیخ این جمله را صرفاً نقل نظر ملاصدرا میدانند و در ادامه بهوضوح آن را رد میکنند.
@AghayedNet
✔️🔻در حاشیهٔ مقالهای درباره معادِ اَحسائی
در مقاله «نظرية المثل المعلقة و أثرها على عقيدة البعث في فكر أحمد الأحسائي»، نویسنده تلاش کرده است دیدگاه مرحوم شیخ احمد احسائی درباره معاد جسمانی را تحلیل و نقد کند. براساس این مقاله، شیخ احسائی بر این باور است که انسان دارای دو بدن است: بدن مادی، که فانی است و در قیامت بازنمیگردد؛
بدن هورقلیایی، که از عالم «المُثل المُعلّقة» است و در قیامت محشور میشود.
نویسنده مقاله گمان کرده است که تقریر شیخ احسائی از عالم هورقلیا همان دیدگاه سهروردی در حکمت اشراق است و از شباهتهای ظاهری برخی تعابیر، نتیجه گرفته که نظریه شیخ مبتنی بر فلسفه اشراقی و حتی متأثر از حکمت متعالیه ملاصدرا است. او سپس این نظریه را به نقد کشیده و اشکالاتی بر آن وارد ساخته، همچون ناسازگاری با ظواهر قرآن، مخالفت با اجماع مسلمین، ابهام در رابطه نفس و بدن، و تکیه بر مفاهیم فلسفی غیردینی. از دیدگاه وی، حذف بدن مادی از قیامت، با اصل «معاد جسمانی» در اسلام، ناسازگار است.
اما این اشکالات و استنتاجها برآمده از درک نکردن دقیق زبان و مبانی خاص شیخ احسائی در مراتب جسم و مراتب عالم است. شیخ احمد احسائی تصریح دارد که معاد جسمانی است، با جسمی لطیفتر از همین جسم مادی، اما عیناً همان ازحیث ماده. او در پاسخ به شبهه حذف بدن میفرماید:
«فإن قلتَ: ظاهر كلامك هذا أنّ الجسد الأول لا يُعاد و يلزم منه القول بنفی المعاد الجسمانی، قلتُ: ليس حيث تذهب، لأنّا نريد بالجسد الثانی المُعاد هو هذا الجسد المرئی الملموس بعينه و هو جسد الآخرة، و لكنه يُكسر و يُصاغ صيغة لا تحتمل الفساد و الخراب.»
این تصریح نشان میدهد که شیخ احسائی نهتنها منکر بازگشت بدن نیست، بلکه بر بازگشت همان بدن تأکید دارد، البته پساز گذر از مراتب تلطیف و صیاغت اخروی.
بنابراین، نظریه شیخ مبتنی بر انکار معاد جسمانی نیست، بلکه بر فهم خاصی از تحولات جسم در مراتب وجودی است. مقایسه آن با دیدگاههای اشراقی و صدرائی نیز نادرست است؛ چراکه تفاوتهای اساسی میان معاد احسائی و صدرائی برای اهل فن روشن و انکارناپذیر است.
جالب است که نویسنده، در نقد خود بر شیخ احمد احسائی، سخت بهدنبال یافتن نشانههایی از کفر و انحراف در اندیشه او است و این مقاله هم در مجلهای منتشر شده که در شهر «کَفرُ الشیخ» بهچاپ میرسد! شاید ازقضا، تطابق نام شهر و موضوع مقاله از ظرایف روزگار باشد؛ چراکه گویا نویسنده، هم درپیِ کفرِ شیخ بوده و هم بهخیال خود، آن را در کَفر الشیخ یافته است.
@AghayedNet
✔️🔻 کتاب منتشرشده متون الأهرام
نوشتههایی که روی دیوارهای اتاقهای درون هرم اوناس را پوشانده نخستین نوشتههای کشفشده از مصر باستان است. این نوشتهها اکنون به نام «نوشتههای هرم» شناخته میشود. گفتهاند که اینها قدیمیترین متون دینی در تاریخ است که به ۲۳۰۰ سال پیشاز میلاد برمیگردد.
محتمل است که بخشهایی از این متون رموز باشد و به حقایق عوالم اشاره داشته باشد. همانطور که این تحقیق و احتمال را عالم ربانی، مرحوم حاج محمدکریم کرمانی اعلی الله مقامه، درباره پارهای متون باستانی شرقی مطرح کردهاند. ایشان میفرمایند:
و اما آنچه نقل میکنند بعضی سیّاحان که در ولایت چین تواریخ پیدا میشود که از سالهای دراز در آنها احوالات نوشته است و آنچه هندوان میگویند که در بلاد ما تواریخ یافت میشود که احوالات صدهزار سال قبلاز این را نوشته است، اگر راست بگویند، مضایقه ندارم که حکمای سلف ایشان از انبیای ایشان احوالات همین عوالم را که ما ذکر کردیم [(تنزلات عقل)] ذکر کردهاند ولکن به لغت تعظیم قدرت خدا. پس تعبیر آوردهاند از این عالمها به آدمها و ذریهها و جنگها و صلحها و مجلسها و محفلها و سفرها و حضرها و بیان مدتها ازجهت مرتبهها. بعداز آنکه آن کتب علمی به دست جاهلان ایشان افتاد و بهجهت کفر ایشان به خاتم انبیا صلوات اللّه علیه و آله فهم از ایشان برداشته شد، چون در آن کتب نگاه کردند مراد انبیا و حکما را نفهمیدند.
مکارم الابرار (فارسی)، ج۳، «کتاب مباک ارشاد العوام جلد دوم»، ص۸۶
@AghayedNet
▪️ساعد الله قلبک یا بقیة الله فی مصیبة جدک المظلوم جعفر بن محمد الصادق علیهماالسلام
🔺شعر از مرحوم قوام العلماء
@AghayedNet
#پرسش_و_پاسخ
🔸در سن پایین متوجه نبودم و گاهی حقالناس به گردنم است و الآن بسیار پشیمانم. چگونه این حقالناس را تا زندهام جبران کنم؟
پاسخ:
🔹اگر توانایی مالی دارید، بهاندازهای که اطمینان عادی پیدا میکنید، بهنیت صاحبان حقوق، بهعنوان ردِّ مظالم، پرداخت نمایید. و اگر توان مالی ندارید، از خداوند آمرزش بخواهید و در مواقع فراغت صلوات بفرستید و ثواب آن را برای صاحبان حقوق هدیه کنید.
#پرسش_و_پاسخ
🔸کسیکه به شخصی بدهی دارد و فراموش کرده است و پساز چهار سال متوجه میشود و آن شخص را پیدا نمیکند، آن مقدار را بهنیت صدقه باید تصدق کند یا وظیفۀ دیگری دارد؟
پاسخ:
🔹بهتر این است که بهنیت ردّ مظالم ازطرف آن شخص به حساب ردّ مظالم داده شود تا به مصرف معینشده برسد.
#پرسش_و_پاسخ
🔸یک نفر حدود ده سال پیش یک تکه طلا بهارزش هفتصد هزار تومان پیدا میکند و چند وقتی هم سعی در پیدا کردن صاحبش میکند، ولی صاحبش را نمیتواند پیدا کند. در آن زمان چون خیلی مشکل مالی داشته، خودش آن را میفروشد و صرف خود میکند. حالا میخواهد جبران کند و نمیداند چهکار کند. لطفاً راهنمایی بفرمایید.
پاسخ:
🔹معادل آن را در این زمان بهنیت ردّ مظالم بدهد.
@AghayedNet
🔺 کتاب تازهمنتشرشده
علی [علیهالسلام] راز سر به مُهر
سیمای نخستین امام در معنویت شیعی
ترجمهای از کتاب دکتر امیرمعزی
@AghayedNet