🔻مشروح سخنان دکتر سیدمحمدعلی غمامی در نشست «پرسش‌های بنیادین هوش مصنوعی و پاسخ حکیمان مسلمان» 🔹تقابل «جدیدترین‌ها» با «اصیل‌ترین‌ها»: ضرورت بازگشت به ریشه دکتر غمامی بحث خود را با یک چالش متدولوژیک آغاز کرد: برای فهم پدیده‌ای مدرن مانند هوش مصنوعی، آیا باید صرفاً به جدیدترین نظریات غربی متوسل شد یا بازگشت به منابع کلاسیک اسلامی راهگشاست؟ وی با نقد دیدگاه‌هایی که فیلسوفان متقدم مانند فارابی را برای تحلیل تکنولوژی ناتوان می‌بینند، استدلال کرد که برای رسیدن به فهمی ناب، باید به «اصیل‌ترین منابع» رجوع کرد. او برای تبیین این ضرورت، به الگوی هایدگر (بزرگ‌ترین فیلسوف تکنولوژی غرب) اشاره کرد که برای فهم ماهیت فناوری، ۲۵۰۰ سال به عقب بازگشت تا مفهوم «تخنه» (Techne) را در یونان ماقبل ارسطو جستجو کند. وی معتقد است اگر هایدگر برای فهم تکنولوژی مدرن به اشعار یونان باستان متوسل می‌شود، چرا ما نباید برای فهم هوش مصنوعی به نقطه طلایی تأسیس حکمت اسلامی بازگردیم؟ 🔸فارابی؛ فیلسوف «فناوری» و «ارتباطات» یکی از مهمترین گزاره‌های دکتر غمامی در این نشست، اطلاق عنوان «فیلسوف فناوری» به ابونصر فارابی بود. وی با رد نگاه‌های مسامحه‌آمیز، تأکید کرد که فارابی در «نقطه طلایی مواجهه تمدنی» ایستاده است؛ چرا که او در اولین برخورد عمیق جهان اسلام با تمدن یونان، موفق شد منطق و فلسفه بیگانه را به استخدام و تسخیر اندیشه اسلامی درآورد. غمامی این بازگشت را با استعاره «نبط» تبیین کرد. «نبط» در لغت به معنای آب زلال و خالصی است که پس از حفر عمیق زمین، در انتهای چاه به دست می‌آید. او معتقد است هرچه در لایه‌های تاریخی به عقب‌تر و به سمت مؤسسانی مانند فارابی برویم، استدلال‌ها خالص‌تر، ناب‌تر و شفاف‌تر می‌شوند، در حالی که لایه‌های متأخرتر دچار پیچیدگی و رقت شده‌اند. از این منظر، فارابی نه یک فیلسوف متعلق به گذشته، بلکه تکیه‌گاهی برای فهم ماهیت «صناعت» و «ارتباطات» در جهان امروز است. 🔹هوش مصنوعی در ترازوی «صناعات خمس» دکتر غمامی با بهره‌گیری از منطق کلاسیک، پرسشی کلیدی را مطرح کرد: هوش مصنوعی ذیل کدام‌یک از صناعات خمس (برهان، جدل، خطابه، شعر و مغالطه) قرار می‌گیرد؟ وی با اشاره به تمایز میان «صناعت نحو» (رابطه الفاظ) و «صناعت منطق» (رابطه معانی)، خاطرنشان کرد که هوش مصنوعی امروزی، علیرغم قدرت پردازش بالا، بیش از آنکه بر پایه «برهان» استوار باشد، به «صناعت رتوریک» (خطابه) و قدرت اقناعی نزدیک است. این تحلیل نشان می‌دهد که ماشین، نه از طریق درک برهانی حقیقت، بلکه از طریق الگوهای آماری و احتمالات، به تولید شبه‌معنایی دست می‌زند که در ساحت «خطابه» معنا پیدا می‌کند. 🔸هوش مصنوعی؛ «پردازش نشانه‌ها» یا «فهم انسانی»؟ بخش دیگری از تحلیل‌های دکتر غمامی به تاریخچه فنی هوش مصنوعی اختصاص داشت. وی تصریح کرد که موفقیت‌های اخیر هوش مصنوعی (مانند چت‌جی‌پی‌تی) حاصل عبور از منطق صلب و روی آوردن به «یادگیری عمیق آماری» است. او این موضوع را شاهدی بر این مدعا دانست که هوش مصنوعی موجود، فاقد ساختار منطقی-برهانی به معنای حکمی آن است و همین امر، مرز میان «پردازش نشانه‌ها» و «فهم انسانی» را پررنگ‌تر می‌کند. 🔹افق‌های متافیزیکی؛ از «حرکت جوهری» تا «تجرد ماشین» دکتر غمامی در پایان، با تکیه بر حکمت متعالیه ملاصدرا، با اشاره به سوال یکی از حاضرین در جلسه، پرسشی بنیادین را پیش روی اندیشمندان گذاشت: بر اساس نظریه «جسمانیة الحدوث و روحانیة البقاء» و اصل «حرکت جوهری»، آیا می‌توان تصور کرد که هوش مصنوعی در سیر اشتدادی خود، از مرتبه جسمانی عبور کرده و به نوعی «تجرد روحانی» یا «هوش قوی» دست یابد؟ او تأکید کرد که وظیفه فیلسوف، فراتر از پاسخگویی صرف، «پرسشگری» است؛ همان‌گونه که سقراط با پرسش‌های خود، مسیر اندیشه را تغییر داد. 🔸ضرورت مداخله تمدنی دکتر غمامی تاکید کرد که تمدن اسلامی نباید خود را به یک مصرف‌کننده منفعل تکنولوژی یا یک پاسخ‌دهنده دست‌بسته به شبهات غربی تقلیل دهد. ما نیازمند «آینده‌پژوهی تکنولوژی» بر پایه پیوند میان علوم انسانی و مهندسی هستیم. تنها از طریق احیای نظامات معناساز، تفکر نقادانه و بازخوانی هوشمندانه میراث فیلسوفانی مانند فارابی است که می‌توانیم در نقطه صفر تولید تکنولوژی حضور یافته و مانع از هضم شدن «معنای انسانی» در «شبه‌معنای ماشینی» شویم. ✅ انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)

مباحث دکتر داود رحیمی سجّاسی دکترای فرهنگ و ارتباطات عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد @fekrnegar_dr 🔺تحلیل جامعه شناختی و فرهنگی با رویکرد اسلامی را در این کانال دنبال کنید. ویژه فرهیختگان، دانش دوستان، کنشگران فرهنگی و البته داوطلبین کنکور ارشد و دکتری علوم اجتماعی 🔻ما رو به دوستان فرهیخته خودتون معرفی کنید. 💡فکرنگار @fekrnegar_dr

💢 مردم‌شناسی، یک ضرورت در فقه نظام‌ساز‌! 🎙 حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر کریم خان‌محمدی 💠 ایران سرزمین گنجینه‌های فرهنگی کاوش نشده است. شناخت موضوعات فرهنگی کار هر کسی نیست، متخصص می‌خواهد. مردم‌شناسی رسالت حوزه علمیه‌ای است که داعیه نظام‌سازی دارد. ⭕️ #پژوه‌نگار روایت کسانی که عاشقانه پژوهش می‌کنند. مشروح گفتگو به زودی ... 🔗خانه سبک زندگی #هویت_علمی_دانشگاه_باقرالعلوم #تجربه_زیست_علمی_اساتید ✅ انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)

💢انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه‌السلام برگزار می‌کند: #نشست هم‌اندیشی اساتید و دانشجویان پیرامون 🔥فتنه آمریکایی - صهیونی «بررسی ابعاد فرهنگی، ارتباطاتی و اجتماعی» 🕰 زمان: چهارشنبه یکم بهمن‌ماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۳ 📌 مکان: دانشگاه باقرالعلوم(ع)، سالن شهید بهشتی(ره) 🌐 نشانی پخش مجازی 🔹از عموم اساتید و دانشجویان گران‌قدر جهت شرکت در هم‌اندیشی و ارائه دیدگاه دعوت به‌عمل می‌آید. ✅ انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)