💢 «الی المسجد»: کنش تمدنیِ پیامبر(ص) در دفاع از انسان فلسطینی
🔻حرکت کاروان صمود با کشتیهای کوچک اما متعدد، حرفهای زیادی به انسان امروز میزند: تمام زمینها اشغال شده است پس باید دل را به دریا زد و به جای توسل به سازمانها و ساختارهای جهانی و حتی سلاح و سرباز، با وجدان (فطرت) بود. ملتهایی از سمت غرب (جنوب اروپا و سپس شمال آفریقا) به سوی غزه حرکت کردهاند اما سوال دردناک این است که چرا ملتهایی از شرق حرکتی در این مقیاس ندارند؟
🔹این حرکت را چگونه باید برای انسان شرقی توضیح داد تا وجدان پیدا کند و فطرتش آزاد شود؟ اگر بخواهیم حرکت انسان معاصر به غزه را در قالب الگویی ایدهآل تحلیل کنیم شاید بهترین الگو، شخصیت پیامبر(ص) باشد. آیاتی در خصوص پیامبر که از مکه به فلسطین حرکت کرده است. آیات اول تا پنجم سوره اسراء، حرکت پیامبر به سمت فلسطین است تا توضیح دهد، سیر به سوی مسجد الاقصی حتی پیش از هجرت به مدینه، چه اهمیتی در تفکر قرآنی دارد؟
🔸مسجد الاقصی در زمان پیامبر (ص) در اختیار امپراطوری بیزانس بوده است و پیامبر(ص) برای حرکت به سوی آن باید از سد این امپراطوری رد شود. پیامبر(ص) بدون نیاز به هیچ اجازهای یا سلاحی و تنها با نیروی عشق و عبودیت از فراز تمام دیوارهای نظامی به مسجد الاقصی میرسد و در آنجا نماز میگزارد: «سُبْحَانَ الَّذِى أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلىَ الْمَسْجِدِ الْأَقْصَی». اسری از ریشه «سَرَی» به معنای نفوذ به مکانی است که با قوت محافظت میشود (حسن جبل در المعجم الاشتقاقی الموصل للالفاظ القرآن).
🔻با وجود آنکه مسجد الاقصی در زمان حرکت پیامبر در اختیار امپراطوری مسیحی بوده است اما آیات اشارهای به مسیحیان ندارد بلکه بلافاصله سخن از بنیاسراییل و فساد آنها در زمین شده است (آیه 2 تا 4 اسراء: وَ ءَاتَيْنَا مُوسىَ الْكِتَابَ وَ جَعَلْنَاهُ هُدًى لِّبَنىِ إِسْرَائيل .... لَتُفْسِدُنَّ فىِ الْأَرْض). پیامبر نیز شبانه به مسجد الاقصی روان میشود و وعده شکست بنیاسراییل در آیندهای نزدیک مطرح میشود (آیه 5 اسراء: وَ كاَنَ وَعْدًا مَّفْعُولا).
🔹نکته قابل توجه در این آیات، جایگاه مسجد است. چرا مبدا و مقصد حرکت پیامبر(ص) مسجد تعیین میشود. حتی میدانیم به معنای مصطلح در زمان نزول این آیات، مسجدی در بیت المقدس نبوده است. این حرکت پیامبر(ص) دفاعی است از هویت مسجد و توجه به اهمیت آن در تحولات آینده جهان. مسجد در دفاع از کسی که از خانهاش بیرون رانده شده موضوعیت دارد. : «الَّذِينَ أُخْرِجُواْ مِن دِيَرِهِم بِغَيرْ حَقّ إِلَّا أَن يَقُولُواْ رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْ لَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لهَّدِّمَتْ صَوَامِعُ وَ بِيَعٌ وَ صَلَوَاتٌ وَ مَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا و لَيَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن يَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيز» (حج:40) . دفاع از مردم برای جلوگیری از انهدام مساجد، مصداق یاری کردن خداست و در نتیجه خدا نیز آنها را یاری خواهد کرد و عزت و قوت را خواهند دید.
🔸حرکت مردمیِ صمود، نشانهای است برای آزادی فلسطین در آیندهای نزدیک. این حرکت به سوی فلسطین را میتوان یک کنش تمدنی از غرب دانست. شرق نیز میتواند در یک کنش تمدنی وعدهای برای مجازات اسراییل باشد؛ حرکتی از «مسجد»ها به سمت مسجد الاقصی از همان مسیر دریا و از میان کشورهای آسیایی. آنچه اهمیت دارد آغاز شدن حرکت است زیرا که در هر نقطهای ممکن است جلوی این کاروان را بگیرند؛ دولتهای مسلمان یا غیرمسلمان، در اقیانوس هند یا کانال سوئز (آرتاخه).
🔻انسان شرقی قادرست همانند انسان انقلابی که از مساجد به جبهههای دفاع مقدس روان شد و بالاتر از آن، انسان کامل از مسجدالحرام به سوی مسجدالاقصی «سریان داده شد»، برای رهایی انسانیت، از مساجد و معابد خود به سمت مسجد الاقصی جنبشی آغاز کند. مساجدش (و مزگدها و معابد) را احیا کند و سنگری بسازد زیرا که مسجد، هم مبدا رهایی است و هم مقصد آن: «من المسجد الی المسجد».
✍ دکتر سیدمحمدعلی غمامی
مدیر گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
#یادداشت
#فلسطین
┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
https://eitaa.com/BOU_CC
💥سه کتاب پیشنهادی برای شناخت فلسفه دانشگاه، روشهای نوین تدریس و مسائل آموزش عالی؛
✍️ جواد جلوانی
🔹معرفی، خلاصه و نقد کتاب «ایده دانشگاه» نوشته یاسپرس
https://nedayeesfahan.ir/138026
👈 یاسپرس معتقد است که در هر دانشگاه حقیقی سه عنصر «آموزش آکادمیک»، «پژوهش علمی و عالمانه»، و «حیات فرهنگی خلاقانه» بهطرز جداییناپذیری بههم وابستهاند و اینکه هر یک از این فعالیتها اگر از بقیه جدا شود در درازمدت ضعیف میشود و خواهد مرد.
👈دانشگاه بهمثابه محل تلاقی رشتهها و جهانبینی مختلف:
در دانشگاه همه رشتهها متحدند. دانشجویان رشتههای مختلف با هم ملاقات میکنند. وجود اشکال متعدد دانش در دانشگاه برای دانشجویان الهامبخش است و باعث اتحاد همه دانشجویان میشود. علوم اگر به حال خود رها شوند، به تودهای بیثبات و نابسامان از واحدهای بیربط بدل میشوند. حضور همزمان آنها در دانشگاه پیوندشان را احیا میکند و تلاشهایی را در جهت وحدت کلیشان برمیانگیزد.
[بنابراین چیزی به اسم دانشگاه صنعتی یا دانشگاه علوم پزشکی، ذاتا معیوب و بیمعنی است.]
🔹معرفی کتاب «آینده آموزش عالی؛ خط مشی، آموزش و تجربه دانشجو»
https://nedayeesfahan.ir/138555
👈رسالت دانشگاه، آزادی آکادمیک، تجاری شدن دانشگاه، تحولات نسلی و تجربه متمایز دانشجویان عصر دیجیتال، ازجمله سرفصلهای این کتاب است.
🔹معرفی و خلاصه کتاب «مسائل آموزش عالی ایران» به قلم دکتر غلامرضا ذاکرصالحی
https://nedayeesfahan.ir/138285
#دانشگاه
#آموزش_عالی
@shaffaf_esfahan
🔹💠🔹
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
https://eitaa.com/BOU_CC
💢 انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام برگزار میکند:
💠 سلسله نشستهای نوشتارشناسی
🖋 جلسه اول: نوشتارشناسی مقاله «پرسش از تکنولوژی»
با ارائه:
🎙 دکتر سیدمحمدعلی غمامی
مدیرگروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
🗓 زمان: چهارشنبه ۷ آبانماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۰
📌 مکان: ساختمان علامه طباطبایی (ره)، سالن نشست ۱۶
🌐 پخش مجازی:
http://dte.bz/culture
🔸#نوشتارشناسی
┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
💢 چهارمین پیشنشست علمی همایش بینالمللی دین، فرهنگ و فناوری، با همکاری انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار میشود.
🖋موضوع:
«انسان، ماشین، معنا؛ با نگاهی به جیتکس ۲۰۲۵»
🎙 ارائهدهنده:
🔹 حجتالاسلام دکتر احمد اولیایی
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) و عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
🔸 دبیر علمی: عمار جوکار
دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع)
🗓 پنجشنبه ۸ آبانماه ۱۴۰۴
⏰ ساعت ۱۳
🏢دانشگاه باقرالعلوم(ع)، طبقه سوم، سالن شهید بهشتی(ره)
🔗 پیوند برخط نشست:
http://dte.bz/ia3
🌐 آدرس سایت همایش:
icrct.ir
#همایش_دین_فرهنگ_فناوری
#جیتکس_2025
┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات
💢 انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام برگزار میکند: 💠 سلسله نشستهای نوشتار
بسمه تعالی
جلسه دوم نوشتارشناسی مقاله پرسش از تکنولوژی، در هفتههای آینده برگزار خواهد شد.
با تشکر
💢 در شانزدهمین جشنواره سراسری تئاتر مردمی بچههای مسجد، که در ابتدای آبانماه سال جاری در مشهد مقدس برگزار گردید، «نمایش شاعره آتش» از شهرستان کاشان، موفق به کسب رتبه برتر شد.
🔹جناب صاحبیفرد، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام که مدیر واحد هنرهای نمایشی حوزه هنری شهرستان کاشان هستند، مسئول و سرپرست تیمهای اعزامی از این شهرستان بودند.
🔹کسب این موفقیت را به جناب صاحبیفرد، تبریک عرض مینماییم و از خداوند برای ایشان طلب توفیق روزافزون داریم.
┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
💢کنفرانس#پژوهش_و_دفاع (کارشناسی ارشد)
دانشکده: فرهنگ، علوم اجتماعی و رفتاری
رشته : ارتباطات اجتماعی گرایش تبلیغات فرهنگی
نام دانشجو: بنت الهدی چیانی
استاد راهنما:دکتر کریم خان محمدی
استاد مشاور: دکتر مریم غازی اصفهانی
استاد داور:دکتر حوریه بزرگ
با موضوع «پدیدار شناسی مهاجرت بدون همسر در تجربه زیسته زنان متاهل در دفاتر اسناد رسمی شهر اصفهان»
🗓زمان: چهارشنبه 21آبان ۱۴۰۴
⏰ساعت :10:00
🏢مکان: ساختمان علامه طباطبائی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، سالن جلسات اتاق۱۶
🔖همراه با گواهی حضور توسط اداره پژوهش دانشگاه باقرالعلوم(ع)
❇️اداره آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه باقرالعلوم (ع)
🌱 حکمت برای زندگی | دانشگاه باقرالعلوم(ع) | دانشگاه پیشران علوم انسانی
┈┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
💢 انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام برگزار میکند:
💠 سلسله نشستهای نوشتارشناسی
🖋 نوشتارشناسی مقاله «پرسش از تکنولوژی» - جلسه دوم
با ارائه:
🎙 دکتر سیدمحمدعلی غمامی
مدیرگروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
🗓 زمان: چهارشنبه ۲۱ آبانماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۰
📌 مکان: ساختمان علامه طباطبایی (ره)، اتاق ۶
🌐 پخش مجازی:
http://dte.bz/culture
🔸#نوشتارشناسی
┈┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
🔸 انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات با همکاری دبیرخانه همایش بینالمللی دین، فرهنگ و فناوری برگزار میکند:
💠 هفتمین پیشنشست همایش دین، فرهنگ و فناوری با موضوع:
💢 فارابی فیلسوف ارتباطات و فرهنگ، برای عصر هوش مصنوعی چه سخنی دارد؟
🗓 شنبه یکم آذرماه ۱۴۰۴
⏰ ساعت ۸:۳۰ تا ۱۱:۳۰
🎙ارائهدهندگان:
➖دکتر علیرضا قائمینیا
➖دکتر علیاصغر اسلامیتنها
➖دکتر مجید مبینی مقدس
➖دکتر سیدمحمدعلی غمامی
🔸دبیر علمی: آقای رسول لطفی
📌مکان: دانشگاه باقرالعلوم(ع)،
طبقه سوم، سالن جلسات اتاق بینالملل
🖥 پیوند حضور برخط
🔗 کانال همایش بینالمللی دین، فرهنگ و فناوری
♦️این همایش در تاریخ ۱۴ تا ۱۷ اردیبهشت در دو شهر قم و تهران و با همکاری دانشگاه باقرالعلوم، دانشگاه صنعتی شریف و دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
#فارابی
#فیلسوف_ارتباطات
#هوش_مصنوعی
┈┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
💠 گزارش تفصیلی #نشست فارابی، فیلسوف ارتباطات و فرهنگ - (بخش اول)
🔹 هفتمین پیشنشست همایش دین، فرهنگ و فناوری، در تاریخ یکم آذرماه 1404 توسط انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع) با موضوع «فارابی؛ فیلسوف ارتباطات و فرهنگ» برگزار شد. در این نشست که با حضور و ارائه دکتر علیرضا قائمینیا، دکتر علیاصغر اسلامیتنها، دکتر سیدمحمدعلی غمامی و دبیری آقای رسول لطفی همراه بود، ارائهدهندگان به بررسی نسبت اندیشههای فارابی با تحولات دنیای دیجیتال و پاسخ به این پرسش محوری که «فارابی، برای عصر هوش مصنوعی چه سخنی دارد؟» پرداختند. در آغاز این نشست، دکتر علیرضا قائمینیا با رویکردهای انتقادی و سپس ایجابی، به طرح مباحث خود ذیل سه محور پرداخت:
ضرورت پرهیز از کدخوانی اضافی در مراجعه به تراث
دکتر قائمی نیا در ابتدای بحث خود گفت: در رابطه با عنوان نشست، بهویژه درباره اندیشمندی چون فارابی، همواره این پرسش مطرح است که آیا میتوان او را با معیارهای امروزی، فیلسوف فرهنگ یا ارتباطات دانست یا خیر؛ هرچند نمیتوان الهامبخشی او یا سایر فلاسفه را انکار کرد. امروزه در مواجهه با مسائل نوپدیدی چون دادهپردازی، هوش مصنوعی، ارتباطات و مطالعات فرهنگی با یک بحران فلسفی روبهرو هستیم. این بحران موجب شده تا پژوهشگران برای یافتن راهحل، به بازخوانی ظرفیتهای بالقوه در سنتهای فکری بازگردند؛ این انگیزه و دغدغه خوبی است که البته لازم است با پرهیز از «کدخوانی اضافی» همراه شود.
بررسی امکان تحقق مدینه فاضله در عصر دیجیتال
دکتر قائمینیا برای کاربردیسازی بحث، مهمترین بحث اجتماعی فرهنگی فارابی یعنی «مدینه فاضله» را انتخاب کرد و پرسید که آیا این مدینه در عصر دیجیتال و فضای سایبر امکان تحقق دارد یا خیر؟
مدینه فاضله فارابی، مدینهای است که حاکمان آن دارای بالاترین درجه عقل هستند (فلاسفه یا پیامبران). با این حال، دکتر قائمینیا استدلال کرد که مدینه فاضله به معنای مد نظر فارابی در فضای سایبر «امکانپذیر نیست». دلیل اصلی این عدم امکان، تفاوت بنیادین «انسان عصر دیجیتال» با انسانی است که فارابی با آن مواجه بود؛ انسانی که حتی ماقبل دوره دیجیتال محسوب میشود.
ویژگیهای ساختار جامعه دیجیتال که مانع تحقق مدینه فاضله فارابی میشوند عبارتند از:
• تکثر و پراکندگی قدرتها: ساختار جامعه دیجیتال به گونهای است که نمیتواند حاکمیت «عقل برتر واحد» یا مجموعهای از عقول برتر را بپذیرد؛ بلکه با تکثر قدرتها و پراکندگی عقلها (حتی عقول جزئی) مواجه است.
• پیچیدگی و سوگیری الگوریتمی: زیرساخت این فضا را الگوریتمهایی مدیریت میکنند که خنثی نیستند و به سوگیریهای خاصی (هم شناختی انسانی و هم سوگیریهای خود الگوریتمها) دامن میزنند، که مانع از ایجاد حاکمیت واحد مرکزی میشود.
• سرعت و آنی بودن اطلاعات: سرعت انتقال اطلاعات در فضای سایبر بالاست. انسان عصر دیجیتال، برخلاف «انسان تأملی» فارابی که فرصت تعمق و تفکر داشت، مجالی برای تعمق ندارد و دائماً در معرض اطلاعات گوناگون (کلان دادهها) قرار میگیرد.
به نظر میرسد مشکل اصلی فضای سایبر، یک مشکل «معرفتشناختی» است؛ مواجهه با انبوه اطلاعات (کلان دادهها) که فرصت و مجال توجیه، استدلال و تبدیل آنها به «باور صادق موجه» (معرفت) وجود ندارد.
راهکار ایجابی در مواجهه با عصر هوش مصنوعی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، بر این باور است که مطالعات فرهنگی در عصر دیجیتال «ضرورت دارد اما کافی نیست». مطالعات فرهنگی (به عنوان منطق مدیریت و تحلیل جامعه مدرن) تحلیل میکند که چگونه معنا، قدرت و هویت در جامعه تولید میشوند. البته این به معنای تطبیق عینی مطالعات فرهنگی بر جامعه ایرانی نیست بلکه مقصود آنست که باید از دستاوردهای آن بهره برد. اما چون فرهنگ در فضای سایبر شکل «الگوریتمی» پیدا کرده (نرمافزاری که در ذهن کاربران نصب میشود)، مطالعات فرهنگی که عمدتاً نقدکننده است، برای ارائه راهکار محدودیت دارد.
لذا در ایده پیشنهادی برای طراحی یک «جامعه مطلوب» (نه مدینه فاضله سنتی)، در عین بهرهگیری از سنت اسلامی، سه مؤلفه زیر اجتنابناپذیرند:
1. بهرهگیری از مطالعات فرهنگی.
2. حکمرانی و معماری دادهها: استفاده از رویکردهای مهندسی برای مدیریت و معماری زیرساختهای اطلاعات.
3. طرح مباحث فلسفه و اخلاق تکنولوژی: شامل اخلاق فضای سایبر و فلسفه فناوری.
#فارابی
#فیلسوف_ارتباطات
#هوش_مصنوعی
┈┈┈••🔹💠🔹••┈┈┈
انجمن علمی فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام