سن درک مفاهیم انتزاعی
اگر معتقدید آموزش فلسفه به کودک لازم است ولی دچار شک و شبهه شدهاید و با خود میگویید: شاید او نتواند مفاهیم انتزاعی را درک کند.
لازم است بدانید: مفاهیم انتزاعی همان مفاهیم عقلی هستند که به دو دسته ساده و پیچیده تقسیم میشوند. مفاهیم ساده همین مفاهیم طبیعی مثل آب، آسمان، خورشید، درخت، انسان، سگ، گربه، در و دیوار هستند. اما مفاهیم پیچیده مفاهیمی هستند که از راه مقایسه مفاهیم ساده درک میشوند. کودک دو سه ساله به راحتی مفاهیم انتزاعی ساده را میفهمد. حتما دیدهاید که اشیاء مختلف را میشناسد و معرفی میکند. این همان نشانه درک مفاهیم انتزاعی است. کودک پس از درک این مفاهیم به مقایسه بین آنها میپردازد و به تدریج تا پنج شش سالگی مفاهیم پیچیده مثل علیت را درک میکند. به همین دلیل وقتی یک بار در اثر دست زدن به بخاری میسوزد مراقب است که دیگر با آن برخورد نکند یا وقتی متوجه ارتباط کلید با لامپ میشود چندین بار آن را روشن و خاموش میکند.
#آموزش_فلسفه_به_کودکان
#مفاهیم_انتزاعی
#مفاهیم_عقلی
#درک_مفاهیم_انتزاعی
#کودک
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
فلسفه: اندیشیدن یا آراء فلاسفه؟
گاه فکر میکنیم: «آموزش اندیشیدن خیلی مهمتر از آراء فیلسوفان است» و بر این اساس نتیجه میگیریم: «هدف از آموزش فلسفه به کودکان مهارت اندیشیدن است»
اما اصلا شاید چنین قضاوتی لازم نباشد، البته به شرطی که معنای علم، آگاهی، شناخت یا معرفت دقیقا معلوم شود. بعضی از بزرگان علم و دانش معنای فلسفه را چیزی جز علم و آگاهی نمیدانستند و در تعریف علم نیز سخن از رسیدن به حقیقت و کشف آن میزدند. گویا در این خصوص ما زبان مشترک با پیشینیان علم و معرفت نداریم. چرا که اکنون آراء و گزارهها علم تلقی میشود اما در گذشته خود آگاهی و شناخت با عنوان علم معرفی میشد. چون امروز علم چیزی جز بیان و زبان نیست دقت ما را به سراغ منشاء آن یعنی تفکر و اندیشید مایل میکند اما ناخواسته باعث تحیری میشویم که ریشه در قطع ارتباط با پیشینه معرفتی خود دارد.
پس آموزش فلسفه به کودک: نه باید به معنای آموزش اندیشیدن باشد و نه آموزش آراء فلسفی؛ بلکه باید به معنای تکامل یا تحول شخصی معرفت و آگاهی به حقیقت باشد که با پیشینهای معلوم یا در یک سیر تاریخی قابل فهم و توصیف است.
#تفکر
#علم
#فلسفه
#آموزش_فلسفه_به_کودکان
#تحیر
#معنای_علم
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
لازمتر از فلسفه!!؟؟
یکی از نقدها یا سوالهایی که درباره آموزش فلسفه اسلامی به کودکان مطرح میشود این است: «چرا بهجای آموزش مطالب مورد نیاز کودک، به او فلسفه بیاموزیم؟» 🧐
این پرسش خیلی زیبا، دقیق و هوشمندانه به نظر میرسد زیرا با اشاره به چیزی که مجهول و نامشخص است پاسخ به این سوال را دشوار میکند و حتی تداعی میکند: آموزش فلسفه به کودک لازم نیست. به تعبیر دیگر چون اصلا معلوم نیست مطالب مورد نیاز کودک چیست این سوال ما را با ایجاد تقابل بین یک امر مبهم و فلسفه به چالش میکشد. حتما شنیدهاید «فهم سوال نصف جواب است» اما مساله این است که ابهام این سوال اجازه نمیدهد حتی طراحش فهم واضح و دقیقی از آن داشته باشد چه رسد به کسی که میخواهد به آن پاسخ دهد. به همین دلیل باید از نگاه کسی که دغدغه آموزش فلسفه به کودکان دارد و کسی که منتقد آن است، مشخص شود که مطالب مورد نیاز کودک دقیقا چیست تا با توجه به آن اول ثابت شود که فلسفه چیزی غیر از مطالب مورد نیاز کودک است و بعد بتوان نتیجه گرفت: نباید به کودک فلسفه آموخت. 🥱
#آموزش_فلسفه_به_کودکان
#ضرورت_آموزش_فلسفه
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
معنای زندگی
در روزگاران قدیم فلسفه به معنای علم و دانش بود. آن زمان مردم معتقد بودند: فلسفه دو بخش دارد بخش نظری آن شامل الهیات، ریاضیات و طبیعیات است و بخش عملی آن شامل اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن میشود. روزهایی که بهخاطر ربط همه علوم به یکدیگر فیلسوف یا دانشمند انسان وارستهای بود که هم مسائل فردی و اجتماعی را خوب درک میکرد و هم توانایی حل آنها را داشت. شاید به همین دلیل آن روزها معنای زندگی مشخص بود.
#معنای_زندگی
#علم
#فلسفه
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
آموزش به روش عقلی
راویان اخبار و ناقلان آثار و طوطیان شیرین گفتار سخن را به این گونه جولان دادهاند که در سالیان دور علم روش برهانی داشت به همین دلیل برای تحصیل و آموزش همه علوم حتی طبیعیات مثل گیاهشناسی، حیوانشناسی، طب، ستارهشناسی، فلاحت و زارعت از استدلال عقلی استفاده میشد، خیلی جالب است که حدود نیم قرن پیش نیز معلمی به نام متیو لیپمن با اصرار بر فهم فلسفه برای کودکان را پیشنهاد میکند تا آموزش با تاکید بر فکر و عقل انجام شود.
#آموزش_فلسفه_به_کودکان
#طبیعات
#استدلال_عقلی
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
آموزش فلسفه به کودکان آنها را نسبیگرا میکند
بعضیها با آموزش فلسفه به کودکان مخالف هستند و آنرا ترویج نسبیگرایی میدانند.
کلیگویی با مهآلود کردن فضا مانع درک و تشخیص درست میشود. پس برای اینکه معلوم شود که نسبیگرایی بد است یا خوب؟ و اصلا چنین چیزی با آموزش فلسفه به کودکان رخ میدهد یا نه؟ باید روشن شود مقصود این نسبیت در چیست؟ حقیقت یا معرفت؟
البته خیلی بعید است که دغدغه آنها مقابله با نسبیشدن حقیقت باشد زیرا یک فعالیت آموزشی هرگز موجب نسبی شدن حقیقت نمیشود. پس با این فرض که آنها در صدد نفی نسبیت معرفت هستند توجه به این نکته ضروری است: «علم و آگاهی در این عالم محدود به زمان و مکان است که این امر علم و معرفت را متکثر و نسبی میکند».
بر این اساس همه اقدامات آموزشی که در صدد وقوع علم و آگاهی در زمان و مکانی خاص هستند یک حقیقت نسبی را ترویج و توسعه میدهند. از این رو نمیتوان آموزش فلسفه به کودکان را به بهانه نسبیگرایی نفی کرد.
#آموزش_فلسفه_به_کودکان
#نسبی_گرایی
#معرفت
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
استفاده از زبان رمزی برای رشد و تربیت
امور خیر به نفع ما و امور شر به ضرر ما هستند. به همین دلیل ما به چیزهایی که از آنها لذت میبریم میل داریم ولی از چیزهایی که از آنها عذاب میکشیم فراری هستیم. با این حال ممکن است در اثر بیتوجهی به خیر و شر یا نفع و ضرر، خود را دچار رنج و عذاب کرده و از خوشی و لذت محروم کنیم.
بر این اساس چون هر انسانی باید با آگاهی از خیر و شر امور اقدام به جلب نفع و دفع ضرر کند قرآن از زبان تبشیر و تنذیر برای تعلیم و تربیت همه ذائقهها استفاده میکند. از اینرو قرآن بهخاطر زبانی خاص گروهی را به طمع پاداش و ترس از عذاب، گروه دیگر را از طریق استدلال عقلی و نهایتا یک دسته را هم بهخاطر عشق محبوب به تکامل میرساند.
با توجه به همین نکته، برای رشد کودک نیز میتوان از زبانی استفاده کرد که با پوشش این سه جهت مناسب ذائقههای مختلف باشد، طوری که در صورت بیان یک جمله برای کودکان: برخی آن را به صورت تشویق و تنبیه بفهمند، عدهای نیز از آن استدلال عقلی بفهمند و در نهایت بعضی دیگر آن را در فضای احساسات و عواطف درونی درک کنند.
#قرآن
#خیر_و_شر
#جلب_نفع_و_دفع_ضرر
#رشد_کودک
#زبان_رمزی
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
رشد قوای انسانی
ما انسانها سه نوع فعالیت داریم. برخی از فعالیتهای ما (مثل تغذیه، رشد و تولید مثل) با گیاهان و حیوانات مشترک است؛ دستهای دیگر از فعالیتهای ما (مثل احساس، تخیل و حرکت ارادی) فقط با حیوانات مشترک است، اما یک سری از فعالیتهای ما نیز در هیچ یک از حیوانات و گیاهان وجود ندارد و مختص ما انسانها است مثل تفکر درباره موجودات و تمایز بین خوب و بد. لذا میتوان گفت ما با سه دسته افعال نباتی، حیوانی و انسانی روبهرو هستیم. افعال نباتی همان فعالیتهای مشترک بین گیاه، حیوان و انسان است. افعال حیوانی همان فعالیتهای مشترک بین حیوان و انسان است. افعال انسانی همان فعالیتهای مختص انسان است.
ابن سینا با توجه به این نکته توضیح میدهد: انسان قوای مختلفی دارد. او در اثر آلات و قوای نباتی مثل همه گیاهان و حیوانات تغذیه، رشد و تولید مثل دارد، همچنین بهخاطر آلات و قوای حیوانی به حس و تخیل امور مختلف میپردازد و حرکت ارادی میکند و در عین حال با آلات و قوای انسانی امور عقلی را درک میکند و به استنباط صنائع میپردازد.
بر این اساس در مساله تعلیم و تربیت با توجه به اینکه کدام یک از افعال نباتی، حیوانی و یا انسانی اهمیت دارد آلات و قوای لازم برای آن به کار گرفته میشوند. از اینرو کسی که آرزو دارد کودکی فهیم و درستکار داشته باشد هرگز از رشد قوای انسانی او کوتاه نمیآید.
#افعال_انسان
#قوای_انسان
#تعلیم_و_تربیت
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
لزوم غذای مناسب برای رشد قوای نباتی کودک
انسان سه قوه نباتی دارد: غاذیه، منمیه و مولدۀ. او با استفاده از قوه غاذیه اجسام دیگر را شبیه بدن خود میکند تا جایگزین اجزای تحلیل رفته شود و در عین حال با استفاده از قوه منمیه بدن خود را در سه بعد طول، عرض و عمق افزایش میدهد او این کار را توسط اجسامی انجام میدهد که شبیه اجزای مختلف بدن او شدهاند. همچنین او با استفاده از قوه مولدۀ بخشی از بدن خود را تبدیل به جسم دیگری مانند خویش میسازد.
روشن است که همه انسان به شکل غریزی مهارت استفاده از این سه قوه را دارند و به همین دلیل نیازی به تعلیم و تربیت کودک برای بهکارگیری قوای نباتی نیست. به تعبیر دیگر او به شکل ناخودآگاه نحوه استفاده و فعالیت با این قوا را میداند. با این حال اگر ما دغدغه رشد عقلی و معنوی کودک خود را داریم نباید از خورد و خوراک او غافل باشیم چرا که غذای پاک و سالم بهخاطر تاثیر بسیار مهمی که در بقاء و تکامل جسم دارد بستر لازم برای تربیت عقلی و معنوی را فراهم میکند.
#قوای_نباتی_نفس
#غذا
#کودک
#تعلیم_و_تربیت
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
بقاء و تکامل کودک در اثر قوای محرکه حیوانی
ما دو قوه محرکه حیوانی داریم. قوه باعثه ما را به حرکت خاصی برمیانگیزد و قوه فاعله خودش انجام دهنده یک کار است. فاعله که در اعصاب و عضلات است آنها را حرکت میدهد مثل حرکت انگشتان، کشیدن و جمع کردن دست، همچنین شل و سفت شدن عضلات. البته کار فاعله وابسته به باعثه است و پس از رویارویی با یک چیز مورد علاقه یا تنفر انجام میشود. مثل میل و اشتها به غذای لذیذی که دست و دهان را به خوردن برمیانگیزند یا ترس از گرگ وحشتناک منجر به فرار میشود. به این ترتیب باعثه (در دو شعبه شهویه و غضبیه) فاعله را به حرکت برمیانگیزد تا اعضای بدن به حرکت درآیند. لذا ما خودبهخود بهخاطر لذت از خیر و نافع، یا غلبه بر شر و مضر دست به اقدامات مختلف میزنیم.
کسی که در صدد رشد عقلی و معنوی کودک یا تربیت فلسفی و عرفانی او است باید توجه داشته باشد: قوای محرکه حیوانی نقش بسیار مهمی در بقاء و تکامل کودک دارند. چرا که او به صورت غریزی و فطری تمایل به اموری دارد که موجب لذت هستند و از هر چیزی که موجب رنج و عذاب باشند اجتناب میکند. هر چند کودک نیازی به آموزش برای انجام این کار ندارد اما ممکن است او با اقدام به یک حرکت اشتباه بقاء یا تکامل خود را در معرض خطر قرار دهد لذا باید در سالهای اول کودک مراقبت بود تا کاری خلاف سلامت جان و بدن خود انجام ندهد.
#کودک
#تعلیم_و_تربیت
#قوای_حیوانی
#قوه_محرکه
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
لزوم قوای ادراکی حیوانی برای تربیت فلسفی و عرفانی کودک
قوای حیوانی انسان دو دستهاند مدرکه و محرکه. ما با برخی از قوای مدرکه (یعنی حواس ظاهری) امور خارج از خود و با برخی دیگرشان (یعنی حواس باطنی) امور داخل خود را درک میکنیم.
حواس ظاهری یعنی بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه.
و حواس باطنی یعنی حس مشترک، خیال، واهمه، حافظه و متخیله.
با دیدن رنگ و نور، با شنیدن صدا، با چشیدن طعمها، با بوئیدن بوها و با لمس اموری مثل سردی، گرمی، زبری، نرمی، تری و خشکی درک میشوند. همه اینها اموری بیرون از ما هستند که حس آنها باعث پیدایش امور دیگری در درون ما میشود. مثلا وقتی یک بچه گربه از مقابل ما عبور کند با دیدن رنگ و شنیدن صدای آن تصویرش در حس مشترک پدید میآید. لذا ما به وسیله خیال تصویر گربه را ذخیر و یادآوری کنیم. حال هنگام رویارویی با گربه برخی از مردم میترسند و برخی دیگر کیف میکنند. این حس خوب یا بد در واهمه شکل میگیرد و حافظه آن را ذخیره و یادآوری میکند. ما با متخیله دست به ترکیب یا تجزیه اموری میزنیم که در دو قوه خیال و حافظه هستند. این کار شبیه فکر است زیرا منجر به ادراکی جدید با استفاده از ادراکات پیشین میشود.
شکلگیری و رشد این قوای ادارکی لازمه شروع تربیت فلسفی و عرفانی کودک است لذا پدر و مادر باید مراقب باشند: هیچ یک از اعضای ادراکی بدن کودک دچار آسیب نشود و او با استفاده از همه آنها به درک اشیای پیرامون خود بپردازد.
#قوای_مدرکه
#نفس_حیوانی
#حواس_ظاهری
#حواس_باطنی
#کودک
#تعلیم_و_تربیت
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb
آغاز تربیت فلسفی و عرفانی کودک با قوای انسانی او
قوای انسانی انسان غیر از قوای حیوانی و نباتی او هستند. قوای نباتی انسان عبارتند از غاذیه، نامیه و مولده؛ قوای حیوانی او نیز باعثه، محرکه، حواس ظاهری و باطنی هستند. همانطور که از نام قوای انسانی پیداست، این قوا مختص بوده و در هیچ یک از گیاهان و حیوانات یافت نمیشود.
فلاسفه و حکما قوای نفس ناطقه انسانی را به دو دسته عامله و عالمه تقسیم کرده و هر دو را با عنوان عقل تعریف میکنند. آنها معتقدند نفس انسانی بهخاطر ارتباط با مافوق و مادون خود دو قوه دارد که با یکی رابطه خود با مادون، و با دیگری رابطه خود با مافوق را برقرار و تنظیم میکند.
به این ترتیب ما انسانها از عقل عملی برای ارتباط با بدن و تدبیر آن استفاده میکنیم ولی عقل نظری را برای ارتباط با مبادی عالیه و دریافت آگاهی از آنها به کار میگیریم. لذا نفس انسانی ما محل تولد اخلاق و علوم میشود چرا که از یک طرف موثر بر مادون و از طرف دیگر متاثر از مافوق است.
بر این اساس چون عقلانیت و معنویت با قوای نباتی و حیوانی بیگانه است ولی ارتباطی مستقیم با قوای انسانی دارد تربیت فلسفی و عرفانی کودک باید با تمرکز بر قوای نفس ناطقه او آغاز شود.
#ببخشید خیلی فلسفی شد🤦♂️
ما بنا داریم مطالب رو با توضیحات کوتاه بیان کنیم.
#قوای_انسانی
#نفس_ناطقه
#عقل_نظری
#عقل_عملی
#تربیت_کودک
#بچه_فیلسوف | عضو شوید 👇
https://eitaa.com/joinchat/3642426069C6fe0ed31bb