🔰عقل یا عشق؟ انسان مدرن کدام را به حاشیه کشاند؟ ✍🏻 محمدحسام جوادزاده 📍پدیده Blind date و برنامه‌های تلوزیونی سخیف با موضوع عشق و البته عادی بودن چنین پدیده‌هایی از منظر مخاطب حاکی از این است که اکنون در کنار خرید و فروش خوراک،‌ پوشاک،‌ مسکن، خودرو، تلفن همراه و... باید معاملاتی نیز در روابط خاص انسانی انجام دهیم و با ملاک‌هایی بازاری شده فردی را برای خود برگزینیم. 🔖عقلانی شدن در نگاه وبر با تصورات ما از عقل و عقلانیت فاصله زیادی دارد. عقلانی شدن در نگاه او ناظر به کنش معطوف به هدف است که صرفا اهداف مادی را شامل می‌شود. وبر این مسیر را در موسیقی نیز بیان می‌کند. زمانی اوج موسیقی، بدون در نظر گرفتن موسیقی فولکلور، با نواختن ساز ارغنون در کلیسا آغاز و تعریف می‌شد وجایگاهی عمدتا دینی در فرهنگ قرون وسطی داشت. 🔖با ظهور روشنگری موسیقی از سلطه کلیسا خارج شده و تبدیل به نقل مجالس مراسمات اشراف و اعیان شد. نوت‌ها و نواهای کلیسا ابتدا در دوره هنری باروک تغییرات بسزایی داشت و سپس در دوران‌ کلاسیک نوعی از موسیقی با نظمی منطقی شکل گرفت که همچنان مشتری اصلی آن اعیان و اشراف بودند. در موسیقی کلاسیک معیار حائز اهمیت سمفونی و هارمونی بود که و به نوعی بازتاب عقلانیت روشنگری است. 🔖با ظهور موسیقی دوره رمانتیک اما احساسات و بیان عواطف انسانی اولیت بیشتری نسبت به ایجاد نظمی منطقی و ریاضی‌وار پیدا کرد. این تغییر وضعیت منجر شد که موسیقی تدریجا وضعیتی عمومی پیدا کرده و مخاطب اصلی آن عامه مردم باشند. در این بستر هرچند که مالکیت وجه هنری موسیقی دیگر در دست اشراف نبود،‌ اما در مواجهه با سرمایه‌داری موسیقی تدریجا به کالایی بدل شد که هرچند وجه هنری آن محصول قابل عرضه به طبقه پایین و متوسط بود اما وجه مادی‌ آن همچنان متعلق به طبقه بالا بود. همه این تحولات از منظر وبر مسیر عقلانی‌شدن موسیقی است منتهی با این تفسیر که از وجه هنری آن کاسته شده و به وجه سرمایه بودن آن افزوده شود. 🔖درتمامی این تحولات شاید شاهد احساس عشق و عاشق‌پنداری در جوان و نوجوان باشیم؛ که اتفاقا موسیقی متکفل بخش عمده‌ای از آن است، منتهی اکنون از عشق، صرفا یک فرم اجتماعی تهی و نوعی نمایش(performance) را شاهد هستیم تا نوعی حقیقی از آن. هرچند این نوشتار فرصت اثبات این ادعا را ندارد، اما با اندکی توجه و تامل در نوع تعاملات انسانی عصر حاضر و فرهنگ عاشقی میان جوانان اذعان به آن امری ساده‌ای خواهد بود. حتی فراتر از این،‌ در روند شی‌وارگی روابط میان انسان‌ها و حتی عشق نیز اکنون همچون کالائی متعین شده است. 🔖فرهنگ دوستی میان دختر و پسر به مثابه خرید و فروشی متقابل است که دو شخص با ملاک‌های کاملا عقلانی‌شده مادی به بررسی مشتری‌وار طرف مقابل پرداخته و حتی اگر بعد مدتی از تعامل بازاری خود با طرف مقابل ناراضی بود به راحتی او را کنار گذاشته و سراغ مورد دیگری خواهد رفت و یا همزمان از حضور چندین نفر بهره‌ خواهند برد. 🔖دیگر قصه لیلی و مجنون و شیرین و فرهاد و اشعار و نثر‌های گذشته طنز بی‌مزه‌ای بیش نیست. مناسبات بازار حتی در ازدواج‌های سنتی نیز جا باز کرده و کمتر شاهد لحاظ ملاک‌های انسانی در آن هستیم. در نتیجه این نگرش‌های جدید ضمیمه‌ای فرهنگی برای انسان شکل گرفته و آن حس‌ ناکافی بودن است. یعنی در کنار همه این اتفاقات و از دست دادن وجه اصیل هنر،‌ عشق و مسائل انسانی از این قبیل، آنچه عائدمان شده است صرفا حس عدم رضایت و اندوه بیشتر بوده است. به روایتی انسان کنونی شبیه انسانی است که میان یک بازار شلوغ و پر زرق و برق احساس تنهایی بکند. ➕متن کامل یادداشت انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

📌 انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم«ع» برگزار می کند! ❖ میز فلسفه اسلامی و فلسفه علوم اجتماعی 🔸سرفصل: متن خوانی رساله اتحاد عاقل و معقول ملاصدرا 🔸با ارائه ی استاد امین اسدپور 🔸جلسه یازدهم ▫️پنج شنبه/۲۸مهر/ساعت ۱۵:۳۰بعدازظهر • • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

📸 #گزارش_تصویری ♦️ برگزاری سلسله جلسات نظام سازی ▫️#جلسه_اول 🌱 حکمت برای زندگی | دانشگاه باقرالعلوم(ع) | دانشگاه پیشران علوم انسانی • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

📸 #گزارش_تصویری ♦️ برگزاری سلسله جلسات نظام سازی ▫️#جلسه_دوم 🌱 حکمت برای زندگی | دانشگاه باقرالعلوم(ع) | دانشگاه پیشران علوم انسانی • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS