📌 مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه برگزار می کند! ❖ جنگ رمضان، امکانی برای بازشناسی وجـــــــــــــــدان جمعی ایرانــــــــــــــــیان امروز 🔸 ایرانیان و میراث تاریخی ایران 🔸با ارائه ی استاد روح الله اسلامی 🔸جلسه سوم ▫️یکشنبه/۱۷فروردین/ساعت۱۶/۳۰ 🔹 لینک ورود به جلسه 💻 bbb03.dte.ir/rooms/q36-txk-cws-rf5/join • • • ༺ مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه ༻ https://eitaa.com/joinchat/2315124922C2faae9826b

📌 مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه برگزار می کند! ❖ جنگ رمضان، امکانی برای بازشناسی وجـــــــــــــــدان جمعی ایرانــــــــــــــــیان امروز 🔸 ایرانیان و مسئولیت اخلاقی در زندگی امروزی 🔸با ارائه ی استاد روح الله اسلامی 🔸جلسه چهارم ▫️یکشنبه/۱۸فروردین/ساعت۱۶/۳۰ 🔹 لینک ورود به جلسه 💻 bbb03.dte.ir/rooms/q36-txk-cws-rf5/join • • • ༺ مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه ༻ https://eitaa.com/joinchat/2315124922C2faae9826b

از بیانیه شعام تا بیانیه رهبر ایران؛ از نگاه زبان شناسی شناختی ✍🏻منصوره اولیایی 🔷لیکاف در کتاب «مغز سیاسی» توضیح می‌دهد که انسان‌ها جهان را نه از طریق «واقعیت خام»، بلکه از طریق چارچوب‌های شناختی (cognitive frames) درک می‌کنند. بر اساس نظر لیکاف، اگر پیام در چهارچوبی متفاوت از مخاطب نوشته شود، حتی اگر از نظر گوینده منطقی باشد، در ذهن مخاطب «بی‌معنا، توهین‌آمیز یا تحریف‌کننده» تلقی می‌شود و گسست شناختی ایجاد می کند. 🔷وضعیت عاطفی – شناختی مردم ایران در هنگام صدور بیانه شعام غم شدید فقدان رهبرعظیم الشان ایران، نگرانی از ایجاد اغتشاشات توسط عوامل نفوذی دشمن، تقویت روحیه استقامت و انتقام خواهی خون رهبر شهید و حدود سه هزار شهید جنگ، عواملی بود که مردم را چهل شب متوالی در زیر حملات دشمن به خیابان ها کشاند. در این مقاومت مردمی مفاهیمی چون «انتقام»، «مقاومت در نبرد» و«حفظ آرمان ها» برجسته بود. 🔷مفاهیم تشکیل دهنده چهارچوب شناختی در بیانیه شعام 🔹۱. پیروزی عظیم و تحقق کامل اهداف جنگ در این بیانیه از پیروزی عظیمی صحبت شده که حاصل اراده ملت بود و آمریکا را مجبور به پذیرش طرح ده ماده ای متعهد می کند. در بیانیه شعام مسئله آتش بس و مذاکره به نوعی پایان بندی جنگ است، چرا که اهداف جنگ محقق شدند. «به ملت بزرگ ایران بشارت می دهیم که تقریبا تمامی اهداف جنگ محقق شده» و این مسئله را مطابق با تدبیر رهبر مطرح می کند. 🔹۲. تحقق همه اهداف و پایان بندی جنگ به شکل آتش بس و مذاکره در این بیانیه آمده است: «ایران و مقاومت به همه اهدافی که طراحی کرده بودند، رسیدند.» در واقع جنگ به نتیجه قطعی خود رسیده است و بعد از این نتیجه گیری مذاکره و آتش بس راه حل های پایان بندی جنگ هستند که در بیانیه ارائه می شوند. 🔹۳.ادامه جشن های پیروزی عبارت جشن پیروزی همراه با تلاش های رسانه ای صدا و سیما در پخش موسیقی ها ی مرتبط و نحوه اجرای مجریان القای شوق و شادی می کرد و این استعاره با چهارچوب شناختی مردمی که محیای عزاداری چهلمین روز فقدان رهبر شهید و سایر شهدا می شدند، گسست شناختی ایجاد می کرد. 🔷چهارچوب شناختی بیانیه رهبری در روز چهلم رهبرعظیم الشأن ایران و ترمیم گسست شناختی با آنکه بیانیه رهبر و هم بیانیه شعام با فاصله یکروز منتشر شدند، اما در این دوبیانیه مفاهیم مشترکی چون پیروزی، اهداف و.... با همدیگر متفاوت است. تمرکز ما دراستخراج چهارچوب شناختی برمفاهیم مشترک در این دوبیانیه بوده است. 🔹۱- چهارچوب بندی «پیروزی قطعی نیست، بلکه دستاورد مرحله ای است.» «تا این نقطه از حماسه دفاع مقدس سوم، شما ملت ایران پیروز قطعی این میدان بودید.» در این بیانیه پیروزی به عنوان امر قطعی و غیر قابل بازگشت مطرح نمی شود. بلکه آن را «پیروزی تا این نقطه» و «دستاوردی در حماسه دفاع مقدس» توصیف می کند. این رویکرد، جنگ را در قالب «فرایندی ادامه دار» یا «مسیری پیش رو» قرار می دهد. نگاه فرایندی ومرحله ای به جنگ و القای حس قدرت به جای شادی پایان کار، هماهنگی شناختی بیشتری با چهارچوب شناختی مردم دارد. دراین بیانیه کنش شکرگذاری و حضور در خیابان با عنوان کنش های ضروری و هماهنگ با این چهارچوب شناختی توصیه شده است. نیاز عاطفی مخاطبان به انتقام و ادامه مسیر گسست معنایی را کاهش می دهد. 🔹۲-بازتعریف «مذاکره» و «سکوت صحنه نبرد»: «بیانیهٔ رهبری» مذاکره را «بستری برای سنگین‌تر شدن تکلیف مردم» معرفی می‌کند و «سکوت صحنه نبرد» را «امری مرحله‌ای و نه قطعی» توصیف می‌کند و مفاهیم را در قالب «استراتژی‌های پویا» و «وظایف مستمر» قرار می‌دهد، نه نقاط پایان. ایشان در این بیانیه مذاکره و سکوت نبرد در صورت ضرورت را، بستری برای سنگین شدن تکلیف مردم برای حضور می داند و بار عاطفی منتشرشده از این کلمان نه مثبت و نه منفی است. برای مثال می گوید:«مسلما فریادهای شما در میادین، در نتیجه مذاکرات موثراست.» 🔹۳-تأکید بر «انتقام» و «پاسداشت فقدان»: «بیانیهٔ رهبری» مفهوم «انتقام» را که در «بیانیهٔ شعام» غایب بود، برجسته می‌کند. این مفهوم، پاسخی مستقیم به چارچوب مفهومی «نیاز به جبران و پاسخگویی» در مخاطبان است. 🔹۴- استعارهٔ مفهومی «عزم بر انتقام»: این استعاره، بر «قطعیت اراده» و «ضرورت اجرای عدالت» در قبال «ظلم» تأکید دارد. این استعاره، جنبهٔ تسلی‌بخش برای تجربه‌های عاطفی مخاطبان دارد. https://ble.ir/mansureh_oliaee انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

🔷تحلیل نشان می‌دهد که «بیانیهٔ شعام» با استفاده از چارچوب‌بندی‌های مبتنی بر «پایان قطعی» و «ضرورت جشن»، گسست شناختی با تجربهٔ زیستهٔ مردم ایجاد کرده است. در مقابل، «بیانیهٔ مقام معظم رهبری» با تاثیر گذاری بر ادراک مردم و دیدن پیروزی به صورت «فرایند مستمر»، «دستاورد مرحله‌ای»، بازتعریف استراتژیک مفاهیم و توجه به بار عاطفی «انتقام» و «فقدان»، تلاش در جهت ترمیم این گسست‌ و ایجاد انسجام شناختی داشته است. این تفاوت‌ها، نشان‌دهندهٔ قدرت زبان در شکل‌دهی به واقعیت‌های اجتماعی و تأثیر آن بر درک و پذیرش مخاطبان است. بی توجهی به فضای عاطفی- شناختی مردم و تحمیل بار عاطفی- شناختی نامانوس، ایجاد سوءظن و بدبینی در مردم می کند. به این منظور دولتمردان باید دستاوردهای دیپلماتیک خود را به شکی مطابق با فضای عاطفی- شناختی مردم ارائه دهند و از سرمایه اجتماعی «اعتماد» مراقبت کنند. https://ble.ir/mansureh_oliaee انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

⚠️ لطفاً با عینک سیاست زده مطالعه نکنید و تنها عینک مورد استفاده باید نشانه و زبان شناختی است.

❖ انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم«ع» با همکاری مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه برگزار می کند! 🔹افـــــــــــــق‌های پســـــــــــاجنگ؛ گفــــت‌وگــوهایی برای آینده‌ای نو ➕ ویژه مبلغان و مروجان ایده انقلاب اسلامی ▫️با ارائه ی استاد دکتر رضا ملایی ⏳ چهارشنبه؛ ۲۶ فروردین؛ ساعت ۱۰ 🔹 لینک حضور برخط (آنلاین) • • • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

❖ انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم«ع» با همکاری مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه برگزار می کند! 🔹افـــــــــــــق‌های پســـــــــــاجنگ؛ گفــــت‌وگــوهایی برای آینده‌ای نو 🔸الگو های بدیل؛ وارسی انتقادی ایــــده ســـــازندگی توسعه محـــــــــــور ➕ ویژه مبلغان و مروجان ایده انقلاب اسلامی ▫️با ارائه ی استاد دکتر علیرضا مکاریان پور ⏳ چهارشنبه؛ ۲۶ فروردین؛ ساعت ۱۶/۳۰ 🔹 لینک حضور برخط (آنلاین) • • • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

❖ انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم«ع» با همکاری مدرسه علوم انسانی اسلامی آیه برگزار می کند! 🔹خوانش مقاله عصر تصویر جهان ➕ ویژه مبلغان و مروجان ایده انقلاب اسلامی ▫️با ارائه ی استاد دکتر امیر آقاجانلو ⏳ چهارشنبه؛ ۲۶ فروردین 🔹 لینک حضور برون خط (آفلاین) • • • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

📝زبان بی‌خانمان: نقدی بر یادداشت «از بیانیه شعام تا بیانیه رهبری؛ از نگاه زبان شناسی شناختی» ✍محمدوحید سهیلی(عضو هیئت علمی گروه غرب‌شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی) 🔹مسئله چیست؟ چند روز گذشته خصوصا پنجشنبه و جمعه یعنی 20 و 21 فروردین نقطه‌ عطفی در یک جنگ بزرگ و استثنایی بعد از جنگ جهانی دوم میان ایران و جریان مقاومت از سویی با محور آمریکایی-صهیونی در سوی دیگر بود. پذیرش یکباره آتش بس و بیانیه شعام در نیمه‌های شب، احساسات را متأثر کرد و سبب شکل‌گیری گفتگوهایی آتشین میان عموم مردم و نخبگان شد. در این میان جریان‌ها و رساانه‌هایی با تکیه بر ادبیاتی ویژه به ایجاد نوعی حس بدبینی وناامیدی به نتایج کنش‌های سیاسی در چارچوب این آتش‌بس و موضع رسمی جمهوری اسلامی پرداختند. بیانیه مقام معظم رهبری به مناسبت چهلم امام شهید و نجوه تبیین صحنه از سوی ایشان منجر به آرامش در صحنه عمومی و حضور خیابانی شد و آن جریان بدبین، چند واکنش داشت. برخی از این جریان بر اساس تعبد عملی به ولایت فقیه و البته بدون حل‌وفصل پرسش‌های موجود، بحث را خاتمه دادند. برخی دیگر بدون اذعان به نشانه‌های کلام مقام معظم رهبری بر مذاکرات آتش بس به عنوان موضع رسمی جمهوری اسلامی، سکوت کردند. این سکوت می‌تواند یک نوع کنش گری سیاسی و یا انفعال نسبت به موضع معظم له باشد. گروهی دیگر نیز تلاش کردند تا با تفسیرهایی ظاهرگرایانه و اتمیستی از الفاظ بیانیه، نوعی توجیه برای همنوایی مقام معظم رهبری را موضع اولیه خود را فراهم آورند. یادداشت مذکور از نظر نگارنده در این دسته جای می‌گیرد که تلاش نموده تا با سنگر گرفتن پشت‌ سرِ ادبیات‌هایی علمی نوعی گسست میان مقام معظم رهبری با ارکان و ساختار جمهوری اسلامی را تبیین کند. 🔹یادداشت چه می‌گوید؟ این یادداشت تحلیلی مبتنی بر نقش زبان در شکل‌دهی به واقعیت‌های اجتماعی و تأثیر آن بر درک و پذیرش مخاطبان، تحلیلی زبان‌شناختی از دو بیانیه شعام و مقام معظم رهبری است. نتیجه یادداشت این است که بیانیه شعام واجد نوعی گسست شناختی با تجربه زیسته مدرم است و در مقابل بیانیه مقام معظم رهبری، تلاشی در جهت ترمیم این گسست و ایجاد انسجام شناختی بوده است. 🔹نقد و ارزیابی این تحلیل نکات قابل اعتنایی در باب بیانیه شعام را بیان می‌‌دارد که حتا باید به‌عنوان یک تجربه مورد لحاظ واقع شود. و قاعدتا کسی قائل به عصمت نویسنده و اعضای شعام نیست. به طور اجمالی نیز اصل نقد در نحوه انتقال حس پیروزی وارد است. زیرا بیانیه دارای نوعی تعجیل و تهییج بود و نتوانست این حس را به صورت مدیریت شده القاء نماید. اما مدعای تحلیل فراتر از این است و با ادبیات و چارچوب مفهومی به سراغ اثبات ادعای خود می‌رود که مستلزم نقدی بنیادین است و این نقد بنیادین در نحوه نتیجه‌گیری اثرگذار است. آن نقد بنیادین عبارتست از عدم توجه به بافتار اجتماعی که الفاظ و مفاهیم و نحوه تعامل با آن الفاظ و مفاهیم در آن متولد می‌شود. توضیح آنکه زبان و مفاهیم بخشی از فرهنگی است که آن را می‌پروراند و بارها و بارها از طریق مطالعات تاریخی و جامعه‌شناختی «بافتار باور»(contextualist) نشان داده شده است. الگوی زبان‌شناسی شناختی با الفاظ مواجهه به مثابه یک شیء دارد و آن را در بافتاری که در آن تکوین و تکوّن دارد به وجه کلیت نمی‌نگرد. این مواجهه مکانیکی هرچقدر هم که توسط ادبیات علوم شناختی تزیین شود، باز نوعی مواجهه مکانیکی و اتمیستی است. یعنی کوشش برای تحلیل پدیده‌های انسانی، فرهنگی و فکری بر حس سازوکارهای علّی که در طبیعت بی‌جان نیز کاربرد دارند و در مقابل وجه فرهنگی و تاریخی پدیده مغفول می‌ماند. اما منظور از وجه تاریخی و اجتماعی که مواجهه با این بیانیه را سامان داد چیست؟ منظور این است که فراتر از دلالت‌های مکانیکی الفاظ، زمینه‌خای اجتماعی و سیاسی وجود دارد و در این سالیان شکل گرفته که این مواجهه را رقم زده است. در واقع برای توضیح آنچه در مواجهه با بیانیه رخ داد باید از متن به سراغ بافتار اجتماعی رفت. آنچه در مورد تأثیرات منفی بیانیه بیان شده است، باید ناظر به توضیح لحظه اول مواجهه عمومی با آن دانست. تنظیم مطالب متن و نحوه اعلام در کنار شرایط ذهنی مخاطب در زمانی که جنگ به اوج خود رسیده است، آن کنش احساسی لحظه اول را رقم می‌زند. اما استمرار آن و فراهم آوردن ادبیات مفهومی برای یک نقد رادیکال و واسازی دستاورد واقعی این پدیده آتش‌بس، بدون آن بافتار اجتماعی قابل توضیح نیست و ارجاع به همان عوامل لحظه اول، نوعی تقلیل‌گرایی است.

در این جریان‌های سیاسی و فکری که در تقویت انگاره گسست مؤثر بوده‌اند، نادیده انگاشته شده است. توضیح آنکه برخی جریان‌های فکری مبتنی بر تفسیری خاص از انقلاب اسلامی و نسبت امام و جامعه و با مدد گرفتن از برخی ادبیات‌های مدرن، مواجهه‌ای سلبی را با جمهوری اسلامی و دستاوردهای آن در پیش گرفته‌اند. این مواجهه که در آغاز ذیل دفاع از آرمان‌های انقلاب و در مباحثات میان جریانات سیاسی شکل گرفت، به مرور به کلیت ساختار جمهوری اسلامی تسری یافت. در این الگو حتی ایده ولایت فقیه، بیشتر توضیحی سلبی دارد و برهمین اساس نمی‌تواند گسست دولت- ملت را حل کند. این نوع نگاه به ایده ولایت فقیه بالطبع به بقیه دستاوردهای جمهوری اسلامی نیز تسری می‌یابد. بدیهی است این سخن به معنای اعطای شأن عصمت به جمهوری اسلامی نیست و میدان‌های فتح نشده فراوانی وجود دارد که باید نسبت به آن مطالبه داشت؛ اما مطالبه‌ی آرمان‌های محقق نشده، متوقف بر شروع اصلاح با تکیه بر داشته‌ها است، درحالیکه آنچه از این جریان می‌بینیم بیشتر طلبکاری است تا مطالبه‌گری! به موضوع محل گفتگو یعنی بیانیه شعام بازگردیم! این بیانیه یک قسمت اساسی دارد که به شروط ایران برای پذیرش و شروع آتش‌بس مرتبط است. این قسمت دقیقاً مطابق با انتظارات مقام معظم رهبری تنظیم شده بود. یعنی تمام امتیازاتی که ایران برای پایان پیروزمندانه برای اتمام و بستن پرونده جنگ مورد نظر دارد. یک قسمت نیز به تبریک این اتفاق به عنوان پیروزی تاریخی اختصاص داشت. در این باره نیز باید توجه داشت که اصل این مسئله نیز با توجه به قواعد عالم سیاست منطقی و معقول است. در شرایطی که ترامپ جنایتکار مدام به دنبال ارائه تصویر پیروز است و حتی کشورهایی مانند اوکراین و امارت در رسانه‌ها و تخیلات برای خود پیروزی برمی‌سازند؛ ایران نباید تعیین چارچوب مذاکرات مطابق سیاست‌ها و منافعش را پیروزی بداند؟! بله همانطور که در ابتدای این یادداشت اشاره شد، متن کمی دارای تهییج بوده و نتوانسته بود با حس عمومی مردم در میادین همراه باشد. اما این نقد با نقدهای رادیکال و گسست های ادعایی متفاوت است. بنابراین به نظر می‌رسد یادداشت «از بیانیه شعام تا بیانیه رهبری؛ از نگاه زبان شناسی شناختی» خواسته یا ناخواسته ایده سیاسی ویژه را تقویت می‌نماید. • • • انجمن فلسفه علوم اجتماعی | دانشگاه باقرالعلوم 🆔 https://eitaa.com/Bou_PHSS

⚠️ لطفاً با عینک سیاست زده مطالعه نکنید و تنها عینک مورد استفاده باید علمی و بنیادین باشد!

اگر دوستان دیدگاه، نقد یا نکته‌ تکمیلی‌ای درباره سلسله گفت‌وگوهای سرکار خانم اولیایی و حجت‌الاسلام محمدوحید سهیلی دارند، خوشحال می‌شویم آن را با ما به اشتراک بگذارند. دبیر انجمن فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم @saeed_karimdadashi