انکار تشخیص اوتیسم توسط والدین انکار تشخیص اختلال طیف اوتیسم (ASD) توسط والدین یک واکنش رایج عاطفی است که اغلب از ترس، شرم، احساس گناه یا عدم آگاهی ناشی می‌شود. این انکار می‌تواند به تأخیر در تشخیص و مداخله منجر شود و تأثیر منفی بر رشد کودک داشته باشد. نشانه‌های رایج انکار عبارتند از: نادیده گرفتن یا کم‌اهمیت جلوه دادن علائم: مثلاً گفتن "کودکم فقط دیر صحبت می‌کند"، "خجالتی است" یا "به زودی بهتر می‌شود"، بدون پیگیری ارزیابی تخصصی. جستجوی توضیحات جایگزین: نسبت دادن مشکلات به کم‌شنوایی، استرس محیطی یا "رفتار پسرانه"، به جای پذیرش احتمال اوتیسم. اجتناب از متخصصان یا حمایت: عدم مراجعه به پزشک، روانشناس یا مراکز اوتیسم، یا رد نظر متخصصان و جستجوی نظر دوم برای رد تشخیص. احساسات منفی مانند شرم یا گناه: والدین ممکن است تشخیص را به عنوان "شکست والدینی" ببینند و آن را پنهان کنند. تأخیر در پذیرش واقعیت: حتی پس از تشخیص رسمی، برخی والدین (به ویژه پدران) مقاومت نشان می‌دهند و مانع اقدامات درمانی می‌شوند. این علائم اغلب از عوامل فرهنگی، مذهبی یا کمبود دانش درباره اوتیسم ناشی می‌شود و می‌تواند ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد. خطرات انکار و تأخیر در تشخیص تشخیص زودهنگام اوتیسم (معمولاً تا ۱۸-۲۴ ماهگی) و مداخله زودرس (مانند گفتاردرمانی، کاردرمانی یا رویکردهای رفتاری مانند ABA) کلید بهبود مهارت‌های اجتماعی، ارتباطی و شناختی کودک است. انکار والدین می‌تواند منجر به: تأخیر در مداخله و از دست دادن "دوران طلایی": مغز کودک در سنین پایین انعطاف‌پذیری بالایی دارد. تأخیر حتی چند ماهه می‌تواند پیشرفت کودک را کند کند و نیاز به حمایت‌های شدیدتر در آینده ایجاد کند. بدتر شدن علائم و مشکلات رفتاری: بدون درمان، مشکلات اجتماعی، حسی یا تکراری شدت می‌گیرد و کودک ممکن است عقب‌ماندگی بیشتری در مهارت‌های زبانی و اجتماعی تجربه کند. افزایش استرس خانوادگی: انکار می‌تواند روابط خانوادگی را تیره کند، باعث انزوا یا افسردگی والدین شود و حمایت‌های لازم را از کودک دریغ کند. محرومیت از خدمات حمایتی: تأخیر در تشخیص مانع دسترسی به آموزش ویژه، حمایت‌های دولتی یا برنامه‌های درمانی می‌شود. تأثیر بلندمدت بر کودک: کودکان بدون مداخله زودرس ممکن است در مدرسه، روابط اجتماعی یا استقلال روزانه مشکلات بیشتری داشته باشند. مطالعات نشان می‌دهد که مداخله زودرس می‌تواند علائم را به طور قابل توجهی کاهش دهد و کیفیت زندگی کودک را بهبود بخشد، در حالی که تأخیر ناشی از انکار این فرصت را از بین می‌برد. توصیه: اگر علائمی مانند عدم پاسخ به نام، کمبود ارتباط چشمی یا بازی غیرعادی مشاهده کردید، به غریزه خود اعتماد کنید و سریعاً به متخصصان (مانند روانپزشک کودک یا مراکز اوتیسم) مراجعه کنید. پذیرش زودرس نه تنها به کودک کمک می‌کند، بلکه استرس والدین را نیز کاهش می‌دهد. منابع معتبر مانند مراکز بهزیستی یا کلینیک‌های تخصصی می‌توانند راهنمایی کنند. https://eitaa.com/Draliyazdani

چانه‌زنی والدین در مراحل پذیرش تشخیص اوتیسم اشکال رایج چانه‌زنی در والدین 1. چانه‌زنی با واقعیت تشخیص · جستجوی نظر دوم، سوم و حتی بیشتر از متخصصان · تأکید بر شباهت‌های کودک با کودکان عادی · کم‌اهمیت‌دادن نشانه‌ها 2. چانه‌زنی با خود · "اگر من والد بهتری بودم، این اتفاق نمی‌افتاد" · "اگر در دوران بارداری مراقب‌تر بودم..." · جستجوی دلایل و مقصرهای احتمالی 3. چانه‌زنی با آینده · "شاید تا مدرسه بهتر شود" · "اگر درمان خاصی انجام دهیم، کاملاً بهبود می‌یابد" · امیدواری به "معجزه" یا درمان قطعی دلایل: · ترس از ناشناخته‌ها: عدم اطمینان از آینده کودک · اندوه برای رویاهای ازدست‌رفته · نگرانی از قضاوت دیگران · بار مسئولیت گذر از مرحله چانه‌زنی 1. پذیرش اطلاعات: مطالعه معتبر و مشورت با متخصصان آگاه 2. اجازه دادن به خود برای سوگ 3. تمرکز بر کودک فعلی: به جای تمرکز بر "آنچه باید می‌بود" 4. جستجوی حمایت: ارتباط با والدین دیگر با تجربه مشابه 5. بازتعریف امید: تغییر تعریف موفقیت و شادی برای کودک و خانواده حمایت از والدین در این مرحله · ارائه اطلاعات دقیق و متعادل درباره اوتیسم · تأکید بر نقاط قوت کودک به جای تمرکز صرف بر چالش‌ها · تشخیص زودهنگام و مداخله به موقع که نتایج بهتری دارد · یادآوری اینکه پذیرش به معنای تسلیم شدن نیست، بلکه پایه‌ای برای حمایت مؤثر است چانه‌زنی مرحله‌ای طبیعی در مسیر پذیرش است و اکثر والدین در نهایت از این مرحله عبور کرده و انرژی خود را بر درک، پذیرش و حمایت از کودک متمرکز می‌کنند https://eitaa.com/Draliyazdani

اضطراب اجتماعی در کودکان یک مشکل روانشناختی شایع است که با ترس شدید و پایدار از موقعیت‌های اجتماعی یا عملکردی مشخص می‌شود. کودک می‌ترسد که در جمع مورد بررسی، قضاوت منفی یا تحقیر قرار گیرد. علائم و نشانه‌ها: علائم اضطراب اجتماعی در کودکان ممکن است شامل موارد زیر باشد: · اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی: مثل مدرسه، مهمانی‌ها، صحبت در کلاس، یا غذا خوردن در جمع. · نشانه‌های فیزیکی: لرزش، تعریق، قرمزی صورت، حالت تهوع، یا دل درد در موقعیت‌های اجتماعی. · نگرانی بیش‌ازحد: ترس از خجالت‌زده شدن یا مسخره شدن. · وابستگی شدید به والدین: چسبیدن به والدین در محیط‌های اجتماعی. · کم‌حرفی یا سکوت در جمع، حتی اگر در خانه پرحرف باشند. · ترس از قضاوت دیگران: نگرانی درباره اینکه دیگران در موردشان چه فکری می‌کنند. عواقب عدم درمان: اگر اضطراب اجتماعی درمان نشود، می‌تواند منجر به: · افت تحصیلی · انزوای اجتماعی و دوست‌یابی دشوار · افسردگی · اعتمادبه‌نفس پایین · افزایش خطر سوءمصرف مواد در نوجوانی راهکارهای کمک به کودک: ۱. در خانه: · با کودک همدلی کنید: ترسش را بپذیرید و او را سرزنش نکنید. · موقعیت‌های اجتماعی کوچک ایجاد کنید: مثلاً از او بخواهید در فروشگاه پول را پرداخت کند یا تلفن را جواب دهد. · مهارت‌های اجتماعی را آموزش دهید: نقش‌آفرینی و تمرین نحوه شروع مکالمه، لبخند زدن و برقراری تماس چشمی. · الگوی خوبی باشید: خودتان در موقعیت‌های اجتماعی رفتار آرام و مثبت نشان دهید. · تشویق و پاداش: پیشرفت‌های کوچک را تحسین کنید. ۲. همکاری با مدرسه: · با معلم و مشاور مدرسه صحبت کنید تا محیطی حمایت‌کننده فراهم کنند. · از معلم بخواهید کودک را برای مشارکت در کلاس تحت فشار نگذارد، اما به‌تدریج او را تشویق کند. · امکان حضور در گروه‌های کوچک کلاسی را فراهم کنند. ۳. درمان‌های حرفه‌ای: · درمان شناختی-رفتاری (CBT): موثرترین روش درمانی که به کودک کمک می‌کند الگوهای فکری منفی را شناسایی و تغییر دهد و به تدریج با موقعیت‌های اجتماعی روبرو شود. · گروه درمانی: تمرین مهارت‌های اجتماعی در محیط امن و تحت نظارت درمانگر. · درمان دارویی: در موارد شدید، روانپزشک ممکن است داروهای ضداضطراب تجویز کند (معمولاً در کنار روان‌درمانی). ۴. نکات کلیدی برای والدین: · صبور باشید: بهبودی نیاز به زمان دارد. · انتظارات واقع‌بینانه داشته باشید: از کودک نخواهید یک‌شبه اجتماعی شود. · برچسب نزنید: از کلماتی مثل "خجالتی" به عنوان صفت ثابت استفاده نکنید. · با کودک صحبت کنید: بپرسید "چه چیزی در این موقعیت تو را می‌ترساند؟" · از مقایسه پرهیز کنید: او را با خواهر/برادر یا همسالان دیگر مقایسه نکنید. چه زمانی به متخصص مراجعه کنیم؟ اگر اضطراب اجتماعی: · باعث افت جدی در عملکرد تحصیلی یا اجتماعی شده است. · بیش از ۶ ماه ادامه دارد. · با علائم شدید فیزیکی یا پنیک همراه است. · منجر به اجتناب کامل از موقعیت‌های ضروری (مانند مدرسه) شده است. جمع‌بندی: اضطراب اجتماعی در کودکان قابل درمان است. با حمایت، درک و مداخله به‌موقع، اکثر کودکان می‌آموزند که بر ترس‌های خود غلبه کنند و تعاملات اجتماعی سالمی داشته باشند. نقش والدین در ایجاد محیطی امن و پذیرنده، کلیدی است. https://eitaa.com/Draliyazdani

والدین عزیز سلام هیچ کودک اوتیسمی نباید از درمان محروم بماند ، درمانهای اوتیسم طاقت فرسا و هزینه بر است . دارو درمانی بخش کوچکی از درمان اوتیسم است و قطعا معجزه نمیکند ، اما کمک کننده است ، با توجه به شرایط بد اقتصادی این روزها درصورتی که واقعا برای تجویز و ثبت داروها دچار مشکل جدی حضور فیزیکی یا مالی ( مبلغ ویزیت متخصص ) هستید ، و یا به علت عدم دسترسی به روانپزشک در محل زندگی خود دچار مشکل هستید ، با کمال میل برای درمان بچه های اوتیسم به صورت رایگان در کنار شما هستم . به شماره کاری مطب من ۰۹۱۰۰۶۲۶۶۷۹ نام داروها و کد ملی و نوع بیمه را پیامک نمایید یا در ساعات ۲ عصر تا ۹ شب تماس بگیرید. ارادتمند دکتر علی یزدانی https://eitaa.com/Draliyazdani

والدین عزیز سلام هیچ کودک اوتیسمی نباید از درمان محروم بماند ، درمانهای اوتیسم طاقت فرسا و هزینه بر است . دارو درمانی بخش کوچکی از درمان اوتیسم است و قطعا معجزه نمیکند ، اما کمک کننده است ، با توجه به شرایط بد اقتصادی این روزها درصورتی که واقعا برای تجویز و ثبت داروها دچار مشکل جدی حضور فیزیکی یا مالی ( مبلغ ویزیت متخصص ) هستید ، و یا به علت عدم دسترسی به روانپزشک در محل زندگی خود دچار مشکل هستید ، با کمال میل برای درمان بچه های اوتیسم به صورت رایگان در کنار شما هستم . به شماره کاری مطب من ۰۹۱۰۰۶۲۶۶۷۹ نام داروها و کد ملی و نوع بیمه را پیامک نمایید یا در ساعات ۲ عصر تا ۹ شب تماس بگیرید. ارادتمند دکتر علی یزدانی https://eitaa.com/Draliyazdani

اوتیسم پایان راه نیست؛ شروع یک مسیر متفاوت است. مداخله زودهنگام یعنی استفاده از طلایی‌ترین فرصت رشد مغز کودک. هر ماه و هر سالِ زودتر، می‌تواند تفاوتی واقعی در زبان، ارتباط، رفتار و استقلال آینده ایجاد کند. تجربه و شواهد علمی نشان می‌دهد کودکانی که زودتر حمایت می‌شوند، نه‌تنها مهارت‌های بیشتری کسب می‌کنند، بلکه اعتمادبه‌نفس خانواده هم تقویت می‌شود. مداخله زودهنگام، سرمایه‌گذاری روی توانمندی‌هاست نه روی محدودیت‌ها. https://eitaa.com/Draliyazdani

بی‌خوابی یکی از قوی‌ترین محرک‌های تشنج در افراد مستعد است ⚠️ اثر آن هم از نظر بالینی و هم الکتروفیزیولوژیک به‌خوبی ثابت شده است. 🔬 مکانیسم‌های اثر بی‌خوابی بر تشنج بی‌خوابی باعث کاهش آستانه تشنج می‌شود از چند مسیر: 1️⃣ افزایش تحریک‌پذیری قشری 2️⃣ اختلال در همزمان‌سازی شبکه‌های عصبی بی‌خوابی باعث نوسان‌های غیرطبیعی EEG می‌شود spike و sharp waveها بیشتر دیده می‌شوند به‌ویژه در لوب فرونتال و تمپورال 3️⃣ افزایش استرس فیزیولوژیک افزایش کورتیزول و کاتکول‌آمین‌ها فعال‌سازی محور HPA تشدید ناپایداری الکتریکی مغز 4️⃣ تغییر ریتم شبانه‌روزی (Circadian disruption) به‌هم‌خوردن ریتم ملاتونین ملاتونین اثر ضدتشنجی نسبی دارد 🧠 🧠 تشنج‌هایی که بیشترین حساسیت را به بی‌خوابی دارند بی‌خوابی به‌ویژه در این موارد محرک قوی است: صرع میوکلونیک نوجوانان (JME) ⭐ تشنج‌های ژنرالیزه تونیک–کلونیک تشنج‌های لوب فرونتال شبانه صرع‌های ایدیوپاتیک ژنرالیزه در JME، بی‌خوابی شایع‌ترین عامل بروز اولین تشنج است. 📈 شواهد بالینی Sleep deprivation EEG حساسیت تشخیصی EEG را تا ۳۰–۵۰٪ افزایش می‌دهد حتی یک شب خواب کمتر از 4–5 ساعت می‌تواند تشنج را القا کند اثر تجمعی دارد (چند شب خواب ناکافی خطر را بالا می‌برد) ⚠️ نکات بالینی مهم بی‌خوابی می‌تواند باعث شکست درمان دارویی شود در بیمار پایدار، اغلب اولین علت عود تشنج است اصلاح خواب گاهی از افزایش دوز دارو مؤثرتر است 🛡️ توصیه‌های عملی خواب منظم، حداقل 7–8 ساعت پرهیز از شیفت شب، بیداری‌های طولانی احتیاط با کافئین، انرژی‌درینک، و محرک‌ها درمان فعال بی‌خوابی (CBT-I ترجیح دارد) https://eitaa.com/Draliyazdani

اثرات بی‌خوابی بر اوتیسم شناختی و عصبی: کاهش توجه و تمرکز افت عملکرد اجرایی (برنامه‌ریزی، انعطاف‌پذیری شناختی) تشدید کندی پردازش اطلاعات افزایش خستگی شناختی رفتاری: افزایش تحریک‌پذیری و پرخاشگری تشدید رفتارهای تکراری و کلیشه‌ای کاهش تحمل ناکامی افزایش رفتارهای خودآسیب‌رسان هیجانی: نوسانات خلقی بیشتر افزایش اضطراب و علائم افسردگی کاهش تنظیم هیجانی حسی: تشدید بیش‌حسی یا کم‌حسی (صدا، نور، لمس) کاهش آستانه تحمل محرک‌های محیطی ارتباطی و اجتماعی کاهش تماس چشمی و تعامل اجتماعی افت مهارت‌های زبانی و کاربردی افزایش کناره‌گیری اجتماعی یادگیری و توانبخشی کاهش پاسخ‌دهی به مداخلات آموزشی و درمانی افت یادگیری مهارت‌های جدید کاهش همکاری در جلسات درمانی جسمی و فیزیولوژیک: اختلال در ترشح ملاتونین و ریتم شبانه‌روزی افزایش مشکلات گوارشی تضعیف عملکرد ایمنی خانوادگی و مراقبتی: افزایش فرسودگی والدین اختلال در نظم خانوادگی و برنامه‌های درمانی https://eitaa.com/Draliyazdani

تغییر فصل می‌تواند الگوی علائم اوتیسم را به‌طور غیرمستقیم اما قابل‌توجه تحت‌تأثیر قرار دهد. این اثر بیشتر از مسیرهای زیستی، حسی و رفتاری اعمال می‌شود تا این‌که خود اوتیسم ماهیتاً فصلی باشد. ۱. تغییرات خواب و ریتم شبانه‌روزی تغییر طول روز (فتوپریود) → اختلال در ترشح ملاتونین پیامدها: بدتر شدن بی‌خوابی افزایش تحریک‌پذیری و رفتارهای کلیشه‌ای افت توجه و یادگیری این اثر معمولاً در بهار و پاییز برجسته‌تر است. ۲. حساسیت‌های حسی وابسته به فصل تابستان: گرما، تعریق، نور شدید → تشدید اجتناب حسی، بی‌قراری، پرخاشگری زمستان: لباس‌های ضخیم، خشکی پوست، صدای وسایل گرمایشی → افزایش ناراحتی لمسی و شنیداری تغییر ناگهانی پوشش یا دما می‌تواند منجر به رفتارهای اعتراضی یا پس‌رفت موقت شود. ۳. تغییرات خلقی و اضطرابی کاهش نور در پاییز/زمستان: افزایش اضطراب، کناره‌گیری اجتماعی در برخی افراد: علائم شبه‌افسردگی در بهار: افزایش بی‌قراری، هایپراروزال، اختلال تمرکز (به‌ویژه در کودکان با همپوشانی ADHD) ۴. تغییر روتین‌ها و ساختار روزانه شروع/پایان مدرسه، تعطیلات، تغییر برنامه‌های درمانی پیامدها: افزایش رفتارهای چالشی تشدید rigid behaviors و نیاز به پیش‌بینی‌پذیری ۵. عوامل ایمنی و التهابی عفونت‌های ویروسی فصلی تشدید آلرژی‌ها (بهار) این عوامل می‌توانند از طریق neuroinflammation باعث بدتر شدن موقت علائم شوند. ۶. ویتامین D و نور خورشید کاهش نور خورشید در زمستان → افت ویتامین D همبستگی گزارش‌شده با: افزایش مشکلات توجه تشدید رفتارهای کلیشه‌ای (رابطه علی قطعی نیست، اما بالینی قابل‌مشاهده است) جمع‌بندی بالینی اوتیسم ذاتاً اختلال فصلی نیست اما انتقال بین فصل‌ها یک دوره‌ی پرریسک برای: اختلال خواب تشدید رفتارهای چالشی نوسان خلق و اضطراب به‌ویژه در افراد با حساسیت حسی بالا یا کاموربیدهای خلقی https://eitaa.com/Draliyazdani

آزمایش‌های روتین در کودکان مبتلا به اوتیسم ۱. آزمایش‌های پایه (برای اغلب کودکان اوتیسم) این موارد معمولاً حداقل ارزیابی آزمایشگاهی محسوب می‌شوند: 🧪 آزمایش خون CBC بررسی کم‌خونی، عفونت، اختلالات خونی Ferritin ± Iron, TIBC به‌ویژه در: اختلال خواب بیش‌فعالی pica 25-OH Vitamin D TSH ± Free T4 CRP یا ESR (در صورت علائم التهابی) ۲. متابولیک و تغذیه‌ای (در صورت محدودیت غذایی) در کودکان با selective eating یا رژیم محدود: Vitamin B12 Folate Zinc Magnesium Calcium / Phosphorus Albumin / Total protein ۳. گوارشی (در صورت علائم) در صورت یبوست مزمن، اسهال، نفخ، درد شکم: Stool exam (O&P) Stool calprotectin (در شک به IBD) tTG-IgA + Total IgA (سلیاک) H. pylori (در صورت اندیکاسیون بالینی) ۴. آلرژی و ایمنی (انتخابی) در موارد اگزما، خس‌خس، علائم آلرژیک: Total IgE Specific IgE (هدفمند، نه پنل کور) CBC with eosinophils ۵. ژنتیک (طبق گایدلاین) برای همه توصیه نمی‌شود، اما در این شرایط قابل‌تأمل است: تاخیر تکاملی قابل‌توجه تشنج دیسمورفی سابقه خانوادگی آزمایش‌ها: Chromosomal microarray (CMA) Fragile X (به‌ویژه پسران) NGS panel / WES (در موارد منتخب) ۶. نورولوژیک (غیرروتین، اندیکاسیون‌محور) نوار مغز فقط در موارد زیر لازم است تشنج پس‌رفت مهارتی اپیزودهای مشکوک MRI مغز MRI: فقط در صورت علائم فوکال، میکروسفالی/ماکروسفالی پیشرونده ۷. قبل و حین درمان دارویی در صورت مصرف دارو: آنتی‌سایکوتیک‌ها FBS Lipid profile AST / ALT Prolactin BMI / BP محرک‌ها BP / HR Weight / Height والپروات LFT CBC Ammonia (در صورت علائم) آزمایش‌هایی که «روتین» محسوب نمی‌شوند ❌ پنل فلزات سنگین بدون اندیکاسیون تست‌های وسیع Candida تست‌های IgG غذایی تست‌های متابولیک نادر بدون نشانه بالینی جمع‌بندی عملی روتین منطقی = پایه + تغذیه + دارو (در صورت مصرف) هر آزمایش باید به یک سؤال بالینی مشخص پاسخ دهد. https://eitaa.com/Draliyazdani

نالتروکسان در اوتیسم (ASD) نالتروکسان یک آنتاگونیست گیرنده‌های اوپیوئیدی (µ) است که سال‌هاست به‌صورت تجربی در اوتیسم بررسی شده است. ایدهٔ اصلی از «فرضیهٔ اوپیوئیدی اوتیسم» می‌آید (افزایش فعالیت اندورفینی → کاهش تعامل اجتماعی). شواهد علمی کودکان (به‌ویژه سنین پایین): بهبود تحریک‌پذیری، بیش‌فعالی، رفتارهای خودآزارانه در برخی مطالعات. اثر محدود یا ناچیز بر زبان، شناخت و هستهٔ تعامل اجتماعی. نوجوانان/بزرگسالان: شواهد ضعیف‌تر و پاسخ درمانی کمتر. جمع‌بندی: اثرات خفیف تا متوسط و غیرپایدار؛ درمان خط اول محسوب نمی‌شود. مواردی که ممکن است مفیدتر باشد رفتارهای خودآزارانه شدید تحریک‌پذیری/پرخاشگری که به مداخلات استاندارد پاسخ نداده همزمانی با رفتارهای کلیشه‌ای شدید (نه زبان یا مهارت اجتماعی) دوز و شیوه مصرف (الگوهای رایج) شروع: 0.5 mg/kg/day افزایش تدریجی تا 1–2 mg/kg/day حداکثر معمول: 50 mg/day اغلب به‌صورت تک‌دوز روزانه جمع‌بندی کوتاه نالتروکسان می‌تواند در زیرگروهی از کودکان اوتیسم برای کاهش رفتارهای مشکل‌ساز مفید باشد، اما اثرگذاری محدود دارد و برای بهبود هستهٔ علائم اوتیسم توصیهٔ روتین نمی‌شود. https://eitaa.com/Draliyazdani

اصول اساسی گفتار درمانی در اوتیسم در اوتیسم، گفتاردرمانی فقط «آموزش حرف زدن» نیست؛ هدف اصلی ایجاد ارتباط کارآمد متناسب با سطح رشدی کودک است. ۱. اصل کارکردی بودن ارتباط (Functional Communication) تمرکز بر نیازمحوری: درخواست، رد کردن، انتخاب، جلب توجه حتی اگر گفتار کلامی وجود نداشته باشد، ارتباط باید موثر و قابل فهم باشد جایگزین‌ها: اشاره، نگاه، ژست ۲. اصل رشدی (Developmental Appropriateness) تطابق مداخله با سن رشدی زبان نه سن تقویمی ترتیب معمول: توجه مشترک تقلید (حرکتی → صوتی) نوبت‌گیری کلمات کاربردی ترکیب کلمات ۳. اصل انگیزش (Motivation-Based Therapy) استفاده از علایق خاص کودک به‌عنوان محرک درمان پرهیز از تمرین‌های خشک و دستوری یادگیری در بستر بازی معنادار ۴. اصل طبیعی‌سازی محیط (Naturalistic Intervention) آموزش در موقعیت‌های واقعی زندگی: غذا خوردن بازی لباس پوشیدن تعمیم‌پذیری مهم‌تر از عملکرد در اتاق درمان ۵. اصل تقویت مثبت و فوری تقویت باید: فوری مرتبط با رفتار متغیر (برای جلوگیری از خاموشی) اجتناب از تنبیه ۶. اصل کاهش اکولالیا به‌جای حذف آن اکولالیا اغلب مرحله‌ای از رشد زبان است رویکرد صحیح: تبدیل اکولالیا به گفتار کارکردی مدل‌سازی پاسخ مناسب استفاده از اسکریپت‌سازی هدفمند ۷. اصل همکاری بین‌رشته‌ای هماهنگی با: روانپزشک (دارو و تنظیم توجه/اضطراب) کاردرمانگر (حسی–حرکتی) والدین (مهم‌ترین درمانگر) ۸. اصل آموزش والدین والدین باید بدانند: چگونه مکث ایجاد کنند چگونه مدل بدهند چگونه بیش‌کمک‌دهی نکنند مداخله بدون خانواده معمولاً ناپایدار است ۹. اصل تفاوت‌های حسی مشکلات پردازش حسی می‌توانند مانع گفتار شوند تنظیم حسی (sensory regulation) پیش‌نیاز گفتار مؤثر است ۱۰. شاخص‌های موفقیت گفتاردرمانی نه صرفاً: تعداد کلمات بلکه: افزایش ابتکار ارتباط کاهش رفتارهای چالش‌برانگیز افزایش فهم متقابل https://eitaa.com/Draliyazdani