💠 هندسه فقهی در دوران گذار؛ راهبرد از جهاد دفاعی تا صلح مثبت
2️⃣ارکان سهگانه کرامت، میثاق و رحمت؛ زنجیره تمدنساز در مناسبات پساجنگ
🔹 مقدمه
در نظامهای حقوقی سنتی، صلح غالباً به معنای «صلح منفی» یا صرفاً توقف مخاصمات (آتشبس) تعبیر میشود که لزوماً به معنای رفع ریشههای نزاع نیست. بر اساس مبانی فقهی، صلح واقعی یا «صلح مثبت» وضعیتی است که در آن علاوه بر نبودِ خشونت مستقیم، عدالت ساختاری مستقر شده و کرامت انسانی مبنای عمل قرار گیرد. الگوی «گذار فقهی» با تکیه بر اجتهاد پویا، مسیری را پیشنهاد میدهد که در آن صلح به معنای استقرار نظم بر پایه حق و پاسخگویی مسئولانه است.
🔍 بحث و بررسی
۱. کرامت انسانی؛ قرارگاه فکری و مرجعیت هدایتگر
در این هندسه، کرامت انسانی فراتر از یک شعار، به عنوان «قطبنما و قرارگاه راهبردی» در برخورد با تمامی انسانها، فارغ از نژاد و مذهب، عمل میکند. این اصل در دوران گذار، ضرورت رعایت حقوق بنیادین حتی در قبال دشمنان و متجاوزان را دیکته کرده و از تبدیل شدن عدالت به انتقامجویی شخصی جلوگیری میکند. صلح زمانی پایدار میشود که کرامت انسانی بزه دیده و بزهکار در فرآیند دادرسی محترم شمرده شود.
۲. وفای به عهد؛ کانون هویتساز و موتور حرکت
اگر کرامت جهتدهنده است، اصل «وفای به عهد» (بالعقود أوفوا) «موتور محرک اخلاقی» برای اعتمادسازی در نظام بینالملل است. فقه اسلامی هرگونه پیمانشکنی (غدر) را حتی در شرایط جنگی حرام دانسته و بر حسن نیت در اجرای قراردادهای صلح تأکید دارد. این پایبندی قدسی به تعهدات، سرمایه اجتماعی و سیاسی لازم را برای گذار از فضای امنیتی به دیپلماسی عدالتمحور فراهم میسازد.
۳. برخورد با باغیان؛ میدان تحقق رحمت و روشنگری
نحوه مواجهه با شورشیان داخلی (باغیان) «عرصه تحقق اقدام عینی» فقه در دوران گذار است. در این لایه، اولویت با «روشنگری و مذاکره» است تا با رفع شبهات ذهنی، از خونریزی جلوگیری شود. در صورت شکست مرکزیت شورش، ممنوعیت کشتن اسیران و مجروحان و پذیرش «توبه» پیش از اثبات جرم، نشاندهنده ترجیح اصلاح بر کیفر محض است که راه را برای آشتی ملی هموار میکند.
⏮️ جمعبندی
تحقق ثبات دیرپا مستلزم آن است که دولت اسلامی نقش «تسهیلگر» را در گذار از قتال به صلح بر عهده گرفته و بر مصلحت امت و عدالت تأکید ورزد. این الگو با جایگزینی «منطق گفتگو» در باورهای عمیق دینی و کرامت انسانی دارد.
📌 سخن پایانی
حکمرانی در دوران گذار، بازگشت به اصالتهای سیره علوی در برخورد با مخالفان و دشمنان است. امروز تقویت سازوکارهای داوری (تحکیم) و تأکید بر مسئولیت تضامنی متجاوز، کلید دستیابی به صلحی عادلانه و شکستناپذیر است؛ چرا که قدرت واقعی در استقرار نظمی نهفته است که بر پایه حق، رحمت و وفای به عهد سازمان مییابد.
✍️ دکتر مهدی شوشتری
2️⃣نقش خانواده در حفظ آرامش روانی جامعه و تربیت نسل مقاوم در شرایط بحران
🔷مقدمه
در دنیای معاصر پر از بحرانهای چندبعدی، خانواده لنگرگاه اصلی حفظ تعادل روانی افراد و جامعه است. این نهاد فراتر از گروه خونی، منبع حمایت عاطفی و انتقالدهنده ارزشها و مهارتهای زندگی به نسل آینده است و در شرایط جنگی و بحرانهای طبیعی، تابآوری ملی را تقویت میکند.
🔍بحث و بررسی
۱. پرورش شخصیت مسئولیتپذیر: واگذاری مسئولیتهای متناسب با سن، حس خودکارآمدی ایجاد میکند. قرآن کریم الگوی تربیت مقاوم را در سوره لقمان ارائه میدهد: «یَا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ ... وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَکَ إِنَّ ذَلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ» (لقمان: ۱۷). امام صادق (ع): «إِنَّ خَیْرَ مَا وَرَّثَ الرَّجُلُ وَلَدَهُ أَدَبٌ حَسَنٌ» (کلینی، ۱۴۰۷، ج۶، ص۴۹).
۲. حفظ روتین روزانه و ارتباطات اجتماعی: روتینهای منظم بر پایه نماز، بار شناختی را کاهش میدهد. خداوند میفرماید: «إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَّوْقُوتًا» (نساء: ۱۰۳). امام علی (ع): «أَوْقَاتُکُمْ أَثْمَنُ مِنْ أَمْوَالِکُمْ» (نهجالبلاغه، حکمت ۲۱۸). صله رحم نیز شبکه حمایتی میسازد (مجلسی، ۱۴۰۳، ج۷۱، ص۱۲۰).
۳. الگوسازی رفتاری: بر اساس نظریه یادگیری اجتماعی، والدین الگوی صبر و مدیریت هیجان هستند. پیامبر (ص): «کُلُّ مَوْلُودٍ یُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ...» (ابن فهد حلی، ۱۴۲۲، ج۱، ص۳۳۲).
⏮️جمعبندی
خانواده قوی، سرمایه اصلی تابآوری ملی است. ضعف خانوادهها به افزایش بار بیماریهای روانی و هزینههای اجتماعی منجر میشود. بنابراین، تقویت خانواده از طریق آموزش والدین، سیاستگذاری فرهنگی و ترویج ارزشهای اسلامی، راهبرد کلیدی برای ساخت نسلی مقاوم در برابر طوفانهای بحران است. این رویکرد علمی-دینی، هم آرامش روانی جامعه را حفظ میکند و هم نسل آینده را برای مواجهه با چالشها آماده میسازد.
✍دکتر غلامرضا خوش نیت
رسانه اینترنتی ایستار 🇮🇷
🆔https://eitaa.com/EISTAAR
هدایت شده از بدرقه آقای شهید ایران
4.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
📹حضور گسترده مردم در ساعت ابتدایی نخستین روز مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
🏴 #باید_برخاست #یالثارات_الحسین (ع)
📢 رسانه رسمی ستاد تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب
📲 @Badraghe_Agha
هدایت شده از رسانه رهبر انقلاب اسلامی
14050426_متن_کامل_پیام_رهبر_معظم_انقلاب_دربارهی_حماسه_عظیم_بدرقه.pdf
حجم:
148.1K
📖 متن کامل پیام رهبر معظم انقلاب دربارهی حماسه عظیم بدرقه آقای شهید ایران و تبیین مسائل مهم کشور
🔗 rahbar.ir/s/1590
💻 Rahbar.ir | 📲 @Rahbar_ir