شبهجزیره ویرانی: ظهور ناگهانی اثرات زیستمحیطی در سایه جنگ
جنگ، آنچنان که تاریخ گواهی میدهد، همواره با خود مصیبتهای انسانی و دگرگونیهای سیاسی به همراه داشته است. اما در پس این پرده، زمین و حیات آن نیز زخمهایی عمیق برمیدارند که گاه در هیاهوی اخبار دردناک انسانی، به فراموشی سپرده میشوند. پرسش اینجاست: تا چه حد به این پیامدهای زیستمحیطی، به ویژه آنهایی که بلافاصله پس از شعلهور شدن آتش درگیریها خود را نمایان میسازند، اندیشیدهایم؟ در دنیای دانشگاهی، جایی که نگاه انتقادی، دروازه ورود به فهم عمیقتر است، بیایید نگاهی ژرفتر به این جنبههای کمتر دیدهشده بیندازیم.
۱. زخمهای خاک و آب: آلودگیهای گسترده و تخریب زیستگاهها
در همان لحظات نخستین پس از نبرد، ردپای ویرانگر جنگ بر پیکره طبیعت آشکار میشود. انفجارها، نه تنها زمین را میشکافند، بلکه سموم و فلزات سنگینی را به اعماق خاک و سفرههای آب زیرزمینی روانه میکنند. ترکیبات سوخت موشکها، مواد شیمیایی حاصل از انفجارات، و بقایای تسلیحات رها شده، منابع آبی و خاکی را برای سالها آلوده میسازند. این آلودگیها، که به شکلی نامحسوس وارد زنجیره غذایی میشوند، پرسشهای جدی در مورد سلامت درازمدت جوامع انسانی ساکن در مناطق آسیبدیده مطرح میکنند.
همزمان، زیستگاههای طبیعی نیز در معرض تخریب مستقیم قرار میگیرند. ایجاد استحکامات نظامی، جادهسازیهای بیرویه، و مناطق آموزشی، بخش کوچکی از این آسیب را تشکیل میدهند. جنگلزدایی برای ایجاد دید بهتر، پاکسازی مناطق برای مقاصد نظامی، و آتشسوزیهای گسترده، همگی به کاهش تنوع زیستی، تشدید فرسایش خاک، و برهم خوردن چرخه آب منجر میشوند. این تخریبها، مسیرهای طبیعی مهاجرت حیوانات را مسدود کرده و دسترسی آنها به منابع حیاتی غذا و آب را محدود میسازند، بقای گونههای وابسته به این اکوسیستمهای شکننده را با خطری جدی مواجه میکنند.
۲. هراس حیات وحش و تسریع تغییرات اقلیمی: پیوندهای ناگسستنی
صدای مهیب انفجارها، لرزشهای ناشی از بمبارانها، و حضور گسترده نیروهای نظامی، حیوانات را به شدت آشفته کرده و آنها را مجبور به ترک زیستگاههای طبیعیشان میکند. این “جابجایی اجباری” بسیاری از حیوانات را از دسترسی به منابع غذایی و آب کافی محروم ساخته و بقای آنها را در کوتاهمدت با چالش مواجه میکند. گونههایی که پیش از این نیز در معرض خطر انقراض بودهاند، به دلیل وابستگی شدیدتر به زیستگاههای خاص، آسیبپذیری بسیار بیشتری در برابر این وقایع دارند.
از سوی دیگر، فعالیتهای نظامی، از جمله سوزاندن ذخایر سوخت، تخریب تأسیسات صنعتی، و حمل و نقل گسترده، مقادیر قابل توجهی گاز گلخانهای و سایر آلایندههای مضر را وارد جو میکنند. این امر نه تنها منجر به تشدید اثرات تغییرات اقلیمی در کوتاهمدت میشود، بلکه کیفیت هوا را به شدت تنزل داده و سلامت عمومی را به مخاطره میاندازد. دود ناشی از آتشسوزیها و انفجارها، علاوه بر اثرات مستقیم بر سیستم تنفسی انسان و حیوان، میتواند به محصولات کشاورزی نیز آسیب رسانده و امنیت غذایی جوامع آسیبدیده را با تهدید جدیتری روبرو کند.
کمیته پژوهش و فناوری | انجمن محیط زیست دانشگاه اصفهان
🔻 تهدید پنهان جنگ: انتشار ۵.۶ میلیون تن دی اکسید کربن در آسمان ایران فقط در ۱۴ روز
🔹 به گفته عضو شورای راهبردی سازمان حفاظت محیط زیست، فقط در ۱۴ روز نخست حملات علیه ایران حدود ۵ تا ۵.۶ میلیون تن دی اکسید کربن وارد جو (آسمان کشور) شده است.
🔹 به گزارش ایرنا، «ابوعلی گلزاری» با بیان این مطلب درباره آسیب گسترده جنگ به اقلیم و محیط زیست ایران گفت: «بر اساس یک تحلیل پژوهشی اولیه که توسط دانشگاه کویین مری با همکاری پژوهشگران دانشگاه لنکستر و انستیتو آب و هوا و جامعه لندن انجام شده، فقط در ۱۴ روز نخست حملات نظامی علیه ایران حدود ۵ تا ۵.۶ میلیون تن معادل دی اکسیدکربن وارد جو شده است، عددی که به خوبی نشان می دهد جنگ چگونه می تواند به طور مستقیم بحران اقلیمی را تشدید کند.»
🔹 او گفت: «طبق این تحلیل، میزان انتشار گازهای گلخانهای در ۲ هفته نخست جنگ، تقریباً معادل کل انتشار سالانه کشور ایسلند یا برابر با انتشار سالانه حدود ۱.۱ میلیون خودروی بنزینی است.»
🔹 به گفته او، برخلاف تصور عمومی، انتشار گازهای گلخانهای جنگ تنها ناشی از سوخت مصرفی جنگندهها نیست. بر اساس این تحقیق، تخریب ساختمانها و زیرساختها حدود ۲.۴ میلیون تن، آتش سوزی و انفجار مخازن نفت و فرآوردههای نفتی حدود ۱.۸۸ میلیون تن، مصرف سوخت در عملیات نظامی (هواپیماها، ناوها و تجهیزات) حدود ۵۲۹ هزار تن، نابودی و جایگزینی تجهیزات نظامی حدود ۱۷۲ هزار تن و استفاده گسترده از موشکها و پهپادها حدود ۵۵ هزار تن گاز گلخانهای تولید کردهاند.
منبع گزارش:
💭 @Digiato
«اطلاعرسانی لینک جلسه از طریق کانالهای انجمن در روز برگزاری نشست»
https://t.me/ENVIRONMENT_ui
https://eitaa.com/ESSA_UI
https://ble.ir/ENVIRONMENT_ui
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه اصفهان
«اطلاعرسانی لینک جلسه از طریق کانالهای انجمن در روز برگزاری نشست» https://t.me/ENVIRONMENT_ui htt
🔔 *یادآوری نشست امروز* 📢
نشست علمی با موضوع فرگشت توزیع فراوانی دمای کمینه ایران در پنج دهه گذشته
🎙 سخنران: دکتر سید ابوالفضل مسعودیان
🗓 زمان: چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت | ساعت ۱۶ تا ۱۸
🔴 لینک جلسه 👇
https://skyroom.online/ch/uiesfahan/fgt30021405
شرکت برای عموم آزاد است ✨
🌱 منتظر حضور سبزتان هستیم 🌱
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه اصفهان
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه اصفهان
🔔 *یادآوری نشست امروز* 📢 نشست علمی با موضوع فرگشت توزیع فراوانی دمای کمینه ایران در پنج دهه گذشته
🔴 در حال برگزاری:
*کارگاه دکتر مسعودیان با موضوع فرگشت دمای کمینه ایران*.
لینک جلسه:
https://www.skyroom.online/ch/uiesfahan/fgt30021405
☘ مناسبت های محیط زیستی خرداد ماه
۱ خرداد؛ روز جهانی تنوع زیستی
International Day for Biological Diversity; 22 May
۴ خرداد؛ روز جهانی مهاجرت ماهی ها (دوسالانه)
World Fish Migration Day; 25 May
۱۵ خرداد؛ روز جهانی محیط زیست
(پیام ها از سال 1990 تا 2025)
World Environment Day; 5 June
۱۵ تا ۲۲ خرداد؛ هفته محیط زیست
۱۸ خرداد؛ روز جهانی اقیانوس ها
World Oceans Day; 8 June
۲۵ خرداد؛ روز جهانی باد
Global Wind Day; 15 June
۲۷ خرداد؛ روز جهانی مقابله با بیابان زایی
World Day to Combat Desertification; 17 June
حفاظت محیط زیست استان اصفهان ــ تقویم محیط زیستی
https://isfahan.doe.ir/portal/home/?1618489/
📝گزارش برگزاری نشست
✅ نشست علمی با موضوع فرگشت توزیع فراوانی دمای کمینه ایران در پنج دهه گذشته در تاریخ ۳۰ اردیبهشت در بستر اسکای روم توسط انجمن علمی محیط زیست دانشگاه اصفهان برگزار گردید .
🔹 این نشست ابتدا با ارائه مطالب علمی مرتبط با موضوع توسط جناب آقای دکتر مسعودیان آغاز و در نهایت با پرسش و پاسخ توسط حاضرین خاتمه یافت .
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه اصفهان
https://eitaa.com/ESSA_UI
https://ble.ir/ENVIRONMENT_ui
آرامتر برانیم تا لاکپشتها نفس بکشند 🐢
امروز، ۲ خرداد (۲۳ می)، دو مناسبت مهم را همزمان گرامی میداریم: روز جهانی لاکپشت و روز بدون خودرو.
شاید در نگاه اول این دو موضوع بیارتباط به نظر برسند، اما آلودگی صوتی، روشنایی جادهها و تردد خودروها در سواحل و جنگلها، سالانه هزاران لاکپشت دریایی و خشکی را میکشد. لاکپشتها برای تخمگذاری و مهاجرت به آرامش و تاریکی مطلق نیاز دارند.
به مناسبت این روزها، امروز را بدون خودرو در مسیرهای کوتاه تجربه کنیم. اگر به ساحل یا طبیعت رفتیم، پلاستیک و زباله بر جای نگذاریم. چراغهای اضافی کنار دریا را خاموش کنیم تا لاکپشتهای دریایی سردرگم نشوند.
ارتباط کاهش تردد خودرو با بقای لاکپشتها، علمی و انکارناپذیر است. اقدام امروز را جدی بگیریم.
#روز_جهانی_لاک_پشت #روز_بدون_خودرو #انجمن_محیط_زیست #آرامش_برای_زندگی
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه اصفهان
https://eitaa.com/ESSA_UI
https://ble.ir/ENVIRONMENT_ui
درود بر همراهان عزیز دوستدار محیط زیست🍃✨
در ادامه با سلسلهمطالب #آگاهی_سبز کنار شما هستیم.💚
این برنامه ۴ هفته ادامه دارد و هر هفته به یک موضوع کلیدی میپردازیم.
همراه ما باشید.🙏
هفته اول: تفکیک زباله 🗑️
در ادامه به نکاتی اشاره میشود که دانستنشان باعث میشود زبالهها را به شکل تأثیرگذار و حرفهایتری تفکیک کنیم.
📌1. "قوطیهای آلومینیمی را له نکنید."🥫
🔍 سیستمهای جداسازی بر پایه جریان گردابی در کارخانههای بازیافت، برای تشخیص آلومینیوم به نسبت ابعاد و شکل ظاهری قطعه وابسته هستند. له کردن قوطی، این نسبت را مختل کرده و باعث میشود دستگاه به اشتباه آن را به همراه مواد فرومغناطیس حذف کند.
📌2."درپوش را روی قوطی اسپری خالی بگذارید."🧴
🔍 قوطیهای آئروسل حتی پس از خالی شدن، حاوی گاز محرک با فشار باقیمانده هستند. درپوش پلاستیکی از تماس مستقیم درپوش فلزی با سایر قطعات فلزی در دستگاه بالر جلوگیری کرده و خطر تولید جرقه و انفجار ناشی از اصطکاک را کاهش میدهد.
📌3."شیشه قهوهای دارو را با شیشه سبز و شفاف مخلوط نکنید."💊
🔍 شیشههای قهوهای حاوی اکسید آهن به عنوان عامل رنگی هستند که ضریب انبساط حرارتی و دمای ذوب آنها را نسبت به شیشههای سودالایم شفاف تغییر میدهد. اختلاط این دو جریان، ضمن ایجاد تیرگی و ناخالصی اپتیکی، یکپارچگی ساختاری شیشه بازیافتی را مختل میکند.
#آگاهی_سبز
#تفکیک_زباله
ادامه نکاتی که دانستنشان باعث میشود زبالهها را به شکل تأثیرگذار و حرفهایتری تفکیک کنیم.🗑
📌4. "برچسبهای کوچک روی میوه را با پوست تَر نریزید."🍊
🔎این برچسبها از PVC ساخته شدهاند و در دمای ۷۰ درجه کمپوست صنعتی هم تجزیه نمیشوند. میکروپلاستیکهای حاصل وارد کود شده و در نهایت از طریق گیاهان به بدن انسان میرسند.
📌5. "لیوان کاغذی قهوه را با کاغذهای معمولی قاطی نکن."☕️
🔎لایه پلیاتیلن این لیوانها برای جدا شدن نیاز به فناوری هیدروپالپینگ دارد که در بیشتر کارخانههای ایران موجود نیست. در غیر این صورت، پلاستیک ذوب شده و کل خمیر کاغذ را آلوده میکند.
📌6. "تیغ و سرنگ را در کیسه زباله معمولی نیندازید."💉
🔎این اشیاء تیز کارگران خطوط دستهبندی را در معرض بریدگی و بیماریهای خونی مثل هپاتیت و ایدز قرار میدهند. در بطری پلاستیکی دربسته بریزید و برچسب «اشیاء تیز» بزنید.
#آگاهی_سبز
#تفکیک_زباله