دوم: چرا ذرت، سویا و گندم؟ معمایِ انتخابِ راهبردی
دولتمردان آمریکایی میتوانستند دارو، تجهیزات پزشکی، برنج یا روغن را پیشنهاد دهند. اما انتخابِ ذرت، سویا و گندم——یعنی محصولاتی که ایران خود را برای دستیابی به خودکفایی در آنها متعهد دانسته——تصادفی نیست.
ایرنا در مهر ۱۴۰۳ گزارش داد که واردات گندم «از هفت میلیون تن در سال ۱۴۰۰ به صفر رسیده است». با این حال، گزارشهای فائو (FAO) حاکی از آن است که تولید غلات ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ درصد کمتر از میانگین پنجساله بوده و تولید گندم حدود ۱۲ درصد کمتر از میانگین برآورد شده است. کمآبیِ شدید و خشکسالیهای پیدرپی، و همچنین نیازِ ساختاریِ کشور به نهادههای دامی (که وابستگی آن ۸۰ تا ۸۵ درصد برآورد میشود)، ایران را به وارداتِ مستمرِ غلات و دانههای روغنی وابسته کرده است.
آمریکا بهخوبی از این وابستگیِ راهبردی آگاه است. بازار ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۸ میلیون تن ذرت و سویا——تقریباً بهطور کامل از برزیل——وارد کرده است. اما از سال ۲۰۱۸ به بعد، ایران خریدِ عمدهای از کالاهای کشاورزیِ آمریکا نداشته است. پیشنهادِ کنونی، دقیقاً درصددِ پر کردنِ همین خلأ است: تبدیلِ ایران از یک مشتریِ بالقوه به یک بازارِ اسیر.
سوم: «کمکِ بشردوستانه» یا «بازاری تازه برای کشاورزان آمریکایی»؟
ترامپ خود بهروشنی این معادله را ترسیم کرده است. او نه از «کمک به مردم ایران»، که از «بازگشتِ پول به کشاورزان ما» سخن گفته است. به تعبیر ایراناینترنشنال، این طرح «فقط بهعنوان کمک غذایی به مردم ایران معرفی نمیشود، بلکه آن را فرصتی برای کشاورزان آمریکایی هم میبیند». حتی خزانهدار آمریکا نیز با صراحت گفته است که «ما پول را به محصولات آمریکایی بازگردانی خواهیم کرد».
کشاورزان آمریکایی در سالهای اخیر تحت فشار تورمِ پایدار، مشکلات زیستمحیطی و تنشهای تجاریِ ناشی از سیاست تعرفهای ترامپ قرار داشتهاند. یافتنِ بازاری جدید برای محصولاتِ مازادِ خود——بهویژه در شرایطی که اتحادیهی اروپا و بسیاری از کشورها وارداتِ سویا، ذرت و گندم از آمریکا را به دلیل تراریخته بودن ممنوع اعلام کردهاند——برای واشینگتن یک پیروزیِ راهبردیِ دوگانه است: هم بازارِ جدیدی برای کشاورزانِ خود ایجاد میکند، هم وابستگیِ غذاییِ ایران را به خود افزایش میدهد.
در این میان، جایِ پرسش است که چرا باید پولِ ملتِ ایران، صرفِ حلِ مسئلهی بازارِ کشاورزانِ آمریکایی شود؟
چهارم: پیامدهایِ امنیتِ غذایی و سلامتِ عمومی
فراتر از ملاحظاتِ اقتصادی، این طرح دو تهدیدِ جدی برای امنیت غذایی و سلامتِ عمومیِ ایران به همراه دارد:
نخست، وابستگیِ راهبردی. «۴۰ درصد امنیت غذایی کشور وابسته به گندم است» و گندم بیش از ۳۶ درصد کالریِ مردم را تأمین میکند. واگذاریِ تأمینِ این محصولِ حیاتی به یک تأمینکنندهی واحدِ خارجی——آن هم دولتی که سابقهی طولانیِ خصومت با ایران دارد——به معنایِ قراردادنِ امنیت غذاییِ کشور در معرضِ باجخواهیِ احتمالیِ آینده است.
دوم، مسئلهی محصولاتِ تراریخته. فواد ایزدی هشدار داده که محصولاتِ آمریکا «تراریخته است و ریسک به خطر انداختن سلامت جامعه را به جان نمیخرند». مرتضی پناهیان، روحانیِ اصولگرا، نیز نسبت به تهدیدِ سلامتِ عمومی توسط ذرت، سویا و کنجالهی کلزایِ تراریختهی آمریکا هشدار داده است. این نگرانیها در حالی مطرح میشود که نظارتِ کافی بر استانداردهایِ محصولاتِ وارداتیِ آمریکا——بهویژه در غیابِ روابطِ دیپلماتیکِ رسمی——بهسختی قابلِ تضمین است. رجانیوز نیز با یادآوریِ رسواییِ خونهایِ آلوده به ایدز که در دههی ۱۹۸۰ از فرانسه وارد شد و به مرگِ صدها ایرانیِ مبتلا به هموفیلی انجامید، این پرسشِ تلخ را مطرح کرده است: «آیا فاجعهی خونِ آلودهی فرانسوی این بار در قالبِ غذای آمریکایی تکرار خواهد شد؟»
پنجم: اقتصادِ دلاری و پایانِ خودکفایی
بنده در ویراستِ خود، این طرح را «نسخهای از اقتصاد دلاری» خوانده است. این تعبیر، دقیقتر از آن است که در نگاهِ نخست به نظر میرسد.
اقتصادِ دلاری، تنها به معنایِ استفاده از ارزِ دلار در مبادلات نیست. اقتصادِ دلاری، به معنایِ تعریفِ ارزشها، اولویتها و مسیرهایِ توسعه بر اساسِ منافعِ صاحبانِ دلار است. وقتی پولِ ایران——که میتوانست صرفِ سرمایهگذاری در زیرساختهایِ کشاورزیِ داخلی، سدسازی، آبیاریِ نوین، یا حتی خریدِ تجهیزاتِ پزشکی شود——بهجای آن، صرفِ خریدِ محصولاتِ مازادِ کشاورزانِ آمریکایی میشود، در حقیقت، ایران نه یک معاملهی اقتصادی، که یک انتخابِ راهبردیِ وابستگیساز را امضا کرده است.
این، دقیقاً همان چیزی است که من «تبدیلِ سفرهی مردم به بازارِ اجناسِ بنجلِ امپریالیستی» مینامم. اغراقآمیز به نظر میرسد؟ شاید. اما وقتی اتحادیهی اروپا——که خود از متحدانِ نزدیکِ آمریکاست——وارداتِ این محصولات را از آمریکا ممنوع اعلام کرده، این پرسشِ جدی مطرح میشود که چرا ایران باید بازاری برای کالاهایی باشد که حتی متحدانِ آمریکا نیز از پذیرفتن آن امتناع میورزد؟
جمعبندی: هزینهیِ راهبردیِ یک معامله
این تحلیل، نه مخالفت با هرگونه تعاملِ اقتصادی با آمریکاست و نه نادیدهگرفتنِ ضرورتِ تأمینِ نیازهایِ غذاییِ کشور. اما تفاوتِ اساسی میانِ یک معاملهی اقتصادیِ متوازن و یک معاملهی راهبردیِ وابستگیساز، در همین جاست.
معاملهای که در آن:
۱. منبعِ تأمینکننده، انحصاری است (فقط آمریکا)؛
۲. سازوکارِ پرداخت، تحتِ نظارتِ کاملِ تأمینکننده است؛
۳. کالاهایِ موردِ معامله، محصولاتیاند که ایران برای خودکفاییِ در آنها برنامه داشته؛
۴. و تأمینکننده، خود بهصراحت از آن بهعنوان «فرصتی برای کشاورزانِ خود» یاد میکند—
چنین معاملهای، دیگر یک «معامله» نیست.
این، یک «باجخواهیِ نرم» است که با لباسِ مبادلهی اقتصادی ظاهر شده است.
ایران، در طولِ دهههایِ گذشته، هزینههایِ سنگینی برایِ حفظِ استقلالِ خود در عرصههایِ مختلف——از جمله امنیت غذایی——پرداخته است. حال، این پرسش پیشِ رویِ تصمیمگیرندگان قرار دارد که آیا آمادهیِ پرداختِ هزینهیِ راهبردیِ یک معاملهیِ وابستگیسازِ جدید هستند؟ آیا «وفاق» با آمریکا، باید به معنایِ وفاق با وابستگیِ غذایی باشد؟
پاسخ به این پرسشها، نه در حاشیهیِ مذاکرات، که در متنِ منافعِ ملیِ ایران تعیین خواهد شد.
دیدهبان امنیت غذایی ایران
حزب تمدن نوین اسلامی
@IRAN_FSW
هدایت شده از حکمران
📊مرکز آمار:
🔹 نرخ تورم سالانه در خرداد ماه، به ۶۲ درصد رسید.
🔹 تورم نقطه به نقطه خانوارها نیز ۸۸.۶ درصد شد.
🔹 شاخص قیمت مصرف کننده به عدد ۶۵۶.۴ رسیده است که نسبت به اردیبهشت، ۵.۹ درصد افزایش داشته است.
🔻 حکمران؛ روایت عمیق سیاست و اقتصاد
@HokmranOnline
تهاتر پولهای بلوکهشده با #غله_آمریکا، نه راهحل، که سرپوشی بر وابستگی پایدار است در برابر این اجبار.
آبیاری زیرسطحی با #صرفهجویی آب و افزایش #بهرهوری، یک #راهبرد برای #حکمرانی بخش #کشاورزی و کاهش وابستگی به واردات ارائه میدهد.
انتخاب میان تحمیل و تدبیر، آینده کشاورزی #ایران را رقم خواهد زد.
علیرضا غلامشاهی
دیدهبان امنیت غذایی ایران
حزب تمدن نوین اسلامی
@IRAN_FSW
هدایت شده از حکمران
7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥راز خودکفایی کشاورزی ایران
🔹در حالی که این روزها بحث واردات سویا و ذرت از آمریکا و غرامت دادن به کشاورزان آمریکایی از طرف ایران مطرح است، جالب است بدانید، ایران آخرین تکنولوژی روز دنیا در زمینه آبیاری را در اختیار دارد که اگر مسئولین ما آن را به کار بگیرند امکان تولید غذای بیش از ۱۵۰ میلیون نفر در داخل کشور فراهم میشود. این امر نه تنها ایران را خودکفا می کند بلکه ایران را به صادرکننده محصولات کشاورزی تبدیل می کند. یک تکنولوژی سری که به دست ایرانیان مهندسی معکوس شد و رهبر شهید انقلاب هم توصیه کردند مسئولین زودتر آن را به کار بگیرند اما هنوز معطل مانده است!
مهندس امیر نورایی فر کارشناس امنیت غذایی
مشاهده کامل:
aparat.com/v/suzmm4f
@HokmranOnline
قبلا بحث افزایش واردات محصولات کشاورزی بود،
اکنون بحث #غله_آمریکایی بهجای خونبهای #امام_شهید
و فردا نیز فروش مملکت!
خب دراین مسیر ویرانی، به ایستگاه افزایش #بهره_بانکی رسیدیم!
نخستین عارضه این حرکت دولت، در سفرههای بسیار کوچک #مردم نمایان خواهد شد...
علیرضا غلامشاهی
دیدهبان امنیت غذایی ایران
حزب تمدن نوین اسلامی
@IRAN_FSW
شهید امام خامنهای:
"#امام فرمودند #شهید_بهشتی مظلوم بود. ما هم یادمان هست که او چقدر مظلوم بود؛ اما این مظلومیت از سوی چه کسانی بر او #تحمیل می شد؟ از جمله کسانی که باید پاسخ مظلومیت این شهید عزیز را بدهند، اینهایی هستند که حاضر نبودند قضای اسلامی را در جامعه #ایران اسلامی تحمّل کنند."
علیرضا غلامشاهی
دیدهبان امنیت غذایی ایران
حزب تمدن نوین اسلامی
@IRAN_FSW
هدایت شده از حکمران
📸 عارمان بیاید که به آمریکا بگوییم به ما گندم بده!
🔻 حکمران؛ روایت عمیق سیاست و اقتصاد
@HokmranOnline
عارمان بیاید که به #آمریکا بگوییم به ما #گندم بده!
#ایران پیش #دشمن دست دراز نخواهد کرد و نخواهیم گذاشت زحمات امام شهید برای آینده مسیر #خودکفایی در کشاورزی، علی الخصوص #غلات، بینتیجه بماند.
خداکند #گندم_آمریکا، #گندم_ری نشود...
علیرضا غلامشاهی
دیدهبان امنیت غذایی ایران
حزب تمدن نوین اسلامی
@IRAN_FSW