📌تاثیر فلسفه بر دیگر علوم:
🔸تاثیر مباحث و دیدگاههای فلسفی بر هر علمی بخشی از آن علم است زیرا آنچه تحت عنوان فلسفه علم مطرح میگردد در واقع کاوش پیرامون علل غایی ، فاعلی ، صوری و مادی علوم مختلف است و این همان چیزی است که تحت عنوان رئوس ثمانیه علم به بحث گذارده میشود.
🔸هر علمی بر فلسفه علم (فلسفه مضاف) خود تیکه میزند و هر فلسفه علمی نیز بر خاسته از فلسفه مطلق خاص خود است ، اگر فلسفه مطلق الحادی باشد باعث الحادی شدن فلسفه علم میشود در نتیجه علم متکی بر آن نیز الحادی خواهد بود .
🔸فلسفه مضاف هر علمی خود علم جزئی است( در برابر فلسفه مطلق که علم کلی است) و وظیفه اش سازمان دهی پیش فرض ها و اصول موضوعه (مبادی تصدیقی) علم است .
🔸هیچ مسئله ای از مسائل علوم جزئی (از جمله فلسفه مضاف) نیست مگر وام دار منابع معرفتی و دیدگاههای هستی شناختی خاصی است که ممکن است الهی یا الهادی باشد.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
🔻از تاثیرات مهم حکمت متعالیه در بحث مسئله تمایز علوم آن است که اثبات وجود و وحدت حقیقی و درنتیجه اثبات موضوع واحد برای علوم حقیقی برهانی فقط با تیکه بر مبانی فلسفی حکمت متعالیه همچون اصالت وجود و تشکیک در وجود امکان پذیر است .
🔸در دیدگاه های پیش از حکمت متعالیه حقایق خارجی بدون پیوند وجودی و وحدت حقیقی بودند و بر اساس اصالت وجود مشائی حداکثر میتوان از اندراج حقایق خارجی متعدد ذیل مفهوم واحد وجود سخن گفت.
🔸 اما بر اساس مبانی حکمت متعالیه وجود کثرت تشکیکی است و این مبنا با وحدت حقیقی سازگار است.
༺#مدرسه_مجازی_عروج༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
🔻فلسفه علمی است که در آن از عوارضی بحث میکنند که موجود از آن حیث که موجود است بدون آنکه نیازمند افزوده شدن قید زائدی باشند ، همچون وجود مقید به طبیعی بودن ، مهم ترین و بنیادی ترین تمایز فلسفه و علوم دیگر در همین نکته است که فلسفه (برخلاف دیگر علوم) وجود بدون تقید و تعین را بررسی میکند پس موضوعش عام ترین موضوع در میان موضوعات علوم است اما موضوع علوم دیگر هستی مشروط به قید خاص است هریک از علوم جز فلسفه فقط برخی موجودات را بررسی میکنند.
🔸هرچند مبادی هر علمی به مبادی فلسفی آن منحصر نیست و دیگر علوم نیز میتوانند بخشی از این مبادی باشند نکته مهم این است که تنها علمی که سامان دهی تمام این علوم را بر عهده دارد فلسفه است به دلیل موضوعش .
🔸 فلسفه با تعیین حصه و رتبه وجودی موضوعات علوم و نسبت آن ها با یکدیگر در جهان هستی نظام روابط درونی علوم را سامان میدهد ، مشخص میکند کدام علم بر دیگری مقدم یا از آن موخر است و هر علمی برای اثبات مسائلش از مسائل چه علومی میتواند یا باید استفاده کند.
🔸چون اصل تعیین مراتب وجودی و حیثیت های مختلف هر شیئی با فلسفه است لذا بر عهده فلسفه است که چه علومی میتواند درباره موجود خاصی برای مثال انسان نظر دهد .
🔸با فهم این نکته بستر مطمئنی برای شکل گیری شبکه ارتباطی طولی و عرضی علوم پدید میآید که از سویی نقاط تماس علوم مختلف را مشخص میکند و از سویی دیگر حیثیت های شیئ و نسبت آن ها را یکدیگر را تعیین میکند پس میتوان آن را الگوی بدیل فلسفه اسلامی برای آن چیز دانست که امروز تحت عنوان (میان رشته ای) شناخته میشود
بر این اساس نظریه پردازی درباره موجودات و پدیده هایی که ابعاد و لایه های طولی و عرضی متنوعی دارند فقط با هدایت و سازمان دهیِ فلسفه امکان پذیر خواهد بود.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
مقاله امتداد فلسفه.pdf
398.4K
📌چگونگی امتداد یافتن فلسفه به علوم در فلسفه اسلامی .
🔸رابطه فلسفه و علوم از دیدگاه فلسفه اسلامی .
🔸جایگاه موضوع ، مبادی و مسائل در علوم نسبت آنها با یکدیگر و نقش فلسفه اسلامی .
🔸دلالت ها و ظرفیت های بازخوانی چگونگی نقش آفرینی فلسفه در تولید نظریه های علمی .
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌نقش الهیات فلسفه اسلامی در اسلامی سازی علوم :
🔸سرّ اینکه الهیات فلسفه(فلسفه نظری به الهیات ، طبیعیات و ریاضیات تقسیم میشود) ارتباط کاربردی و عملیاتی با جامعه ندارد این است که الهیات فلسفه با جامعه کار ندارد با مردم کار ندارد، با علوم کار دارد و چون با علوم کار دارد پیوندش با فرد و جامعه مع الواسطه است بدون واسطه نیست.
🔸 حکمت عملی کوشش و تلاشش این است که جامعه را مسلمان کند فرد را مسلمان کند و آثار اسلامی در جامعه ظهور پیدا کند و مانند آن اما الهیات فلسفه الهی تمام تلاشش این است که علم را اسلامی کند و خِرد و دانش را عقلانی و اسلامی کند تا مع الواسطه، علمِ اسلامی شده، افراد را و جامعه را به خردورزی عقلانی و دینی راهنمایی کند.
🔸بنابراین ریاست فلسفه الهی در این است که تمام علوم را اسلامی میکند. اسلامی شدنِ دانشگاه به این نیست که ما نمازخانه داشته باشیم ...
🔸دانشگاه را دانش اداره میکند اگر دانش اسلامی شد دانشگاه اسلامی است و اگر معاذالله از این فیض و فوز محروم ماند، دانشگاه اسلامی نیست. آن وظایف فردی است در حکمت عملی نقش دارد نماز خواندن همه ما و مانند آن در حکمت عملی نقش دارد نه در حکمت نظری.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕در حکمت نظری، الهیات فلسفه امتی دارد امت الهیات فلسفه علوماند نه جوامع. این ارتباط تنگاتنگ با دانش دارد و می خواهد دانش را اسلامی بکند.
🔻الهیات فلسفه به دانش میفهماند که تو وقتی دانش هستی که معلوم را خوب درک کنی، چون علم، درک معلوم است ادراک معلوم است. اگر بخشی از زوایای معلوم مجهول بماند علم با جهل همراه است مجموع خارج و داخل هم خارج است هرگز مجموع معلوم و مجهول، معلوم نیست. مجموع معلوم و مجهول، مجهول است. مجموع حق و باطل، باطل است. مجموع پاک و آلوده، آلوده است. پاکی هرگز آلودگی را نمیپذیرد علم هرگز جهل را نمیپذیرد.
🔻بنابراین دانشگاه رسالتش در تبیین آینده فلسفه در ایران این است که بداند دانش فلسفه امتی دارد و این امت، علوم جهانیاند و اگر علوم تحت تدبیر این امام به خوبی هدایت بشوند بخشهای حکمت عملی هم در شؤون گوناگون و شعب متعددی که دارد هدایت میشوند.
🔻پس فلسفه که ریاست علوم را به عهده دارد زیرا جهانبینی است و جهانشناسی است و مانند آن، این به اصل علم میگوید که تو مستقیماً جزء امت من هستی! علم وقتی میتواند علم باشد که با معلوم مطابق باشد معلوم را درست درک کند یقینی درک کند جهل در آن نباشد شک در آن نباشد احتمال در آن نباشد.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
🔻پس حقیقت فلسفه الهی این است که امت بلاواسطه خود که علوم اند را درست رهبری کند به علم بفهماند وقتی هویت تو تنظیم میشود که با معلوم مطابق باشد این قدم اول است. آنگاه معلوم را معرفی میکند و میگوید اضلاع معلوم این است ابعاد معلوم این است ظاهر و باطن معلوم این است آغاز و انجام معلوم این است نهاد و نهان معلوم این است غیب و شهادت معلوم این است، معلوم این است این را خوب بررسی کن! فلسفه به علوم میگوید معلومات شما عبارت از این هستند یک موجود مثلثاند مواظب باشید این مثلث را مثله نکنید.
🔻سخن الهیات فلسفه این است که دانشمندان! شما با یک مثلث رو به رو هستید مثله نکنید؛ ﴿هُوَ الْأَوَّلُ﴾ را کنار نگذارید، «هو الآخر»را کنار نگذارید، با معلومِ سردخانهای علم گرم پدید نمیآید. شما این لاشه را به سردخانه تحویل دادید گفتید ما زمینشناس هستیم آسمانشناس هستیم گیاهشناس هستیم معدنشناس هستیم داروشناس هستیم، بله؛ اما این درد و درمان، این آسمان و زمین، این فرشته و سرشته، این انسان و مَلک هر چه هست و هر که هست یک مبدأ فاعلی دارد یک مبدأ غایی دارد آن مبدأ فاعلی ﴿هُوَ الْأَوَّلُ﴾ آن است، آن مبدأ غایی، هدف و «هو الآخر» آن است، شما با فقط نظام داخلی کار دارید نظام داخلی این مثلث مثله شده یعنی یک جنازه سردخانه ای، معلوم سردخانهای علم سردخانه ای تحویل میدهد!
🔻تمام علوم زیر پوشش این هستند اگر فلسفه الهی فتوایش عملی شد، تمام علوم الهی میشوند و اگر معاذالله عملی نشد تمام علوم سکولار میشوند که محصول این یا جنگ جهانی اول و دوم است یا جنگهای نیابتی یا داشتن کارخانه های اسلحهسازی سه شیفته است یا موج موج مهاجران دریایی!
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕مبادا کسی خیال کند علم اسلامی یعنی شما دوچرخه را آنطور بسازید هواپیما را اینطور بسازید اینکه معنای اسلامی شدنِ علم نیست این را که هیچ عاقلی نمی گوید! این عقل جزء منابع اسلامی است. اسلام میگوید معلومت زنده است این را مردار نکن! با معلومِ زنده علم زنده پیدا کن، علم زنده عالم زنده تربیت میکند. اگر عالِمی دانش او در حد سردخانهای بود این افسرده است «رُبَّ عَالِمٍ قَدْ قَتَلَهُ جَهْلُهُ وَ عِلْمُهُ مَعَهُ [لَمْ یَنْفَعْهُ] لَا یَنْفَعُه» این بیان نورانی علی بن ابی طالب است.
🔻چرا جهان به سمت عقل و عدل نمیرود؟ چون فکر میکند خودش یک مثله شده است و مرگ یعنی پوسیدن نه از پوست به درآمدن! وقتی نداند مرگ از پوست به درآمدن است نه پوسیدن، وقتی نداند که این قضایای عقلی و علمی از گذشته و آینده دور که نه زمان دارد نه زمین، همه اینها در رهن جان انسان است انسان ممکن نیست تاریخی باشد زمانی باشد زمینی باشد فرازمانی است فرازمینی است اگر نداند چنین چیزی است فکر جهانی ندارد فکر آینده ندارد. انسان هست که هست! اگر هست که هست، باید کالای ابدی داشته باشد، کالای ابدی این است که انسان نه بیراهه برود نه راه کسی را ببندد.
🔻بنابراین فلسفه الهی اگر سلطه علمی پیدا کند، تمام علوم را اسلامی میکند و اگر معاذالله خود گرفتار لائیک و سکولار و امثال ذلک شد تمام علوم را سکولار و لائیک و لامذهب و امثال ذلک میکند. دانشگاه وقتی اسلامی میشود که دانش آن اسلامی باشد، دانش اسلامی دانشمند اسلامی تربیت میکند این کار اساسی فلسفه است.
(پیام آیت الله جوادی آملی به همایش آینده فلسفی ایران ۱۹ آبان ۱۴۰۰)
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌چگونگی تاثیر نظام فکری (فلسفه) بر تحقق نظام اجتماعی :
🔸برای ساخت یافتن هستههای سخت و کلان، زبان فلسفی نیاز است ولی فرهنگ عمومی مردم جامعه را فیلسوفان نمیسازند بلکه فرهنگ را مجموعه تعاملات انسانهاست که میسازد.
🔸 این شبکه رفتاری وقتی که میخواهد به صورت تجریدیتر از خودش دفاع بکند یا بخواهد خودش را توضیح دهد، یک زبان فلسفی پیدا میکند.
🔸این زبان فلسفی را فرهنگ عمومی و رفتار عمومی مردم باید حمایت کند؛ به عبارت دیگر، سطح عمومی مردم، باید آن چیزی را که متفکر طراحی میکند، بپذیرد و از آن استقبال کند یا یک تطبیقی با یکدیگر داشته باشد.
🔸در این حالت، یک فرهنگ اصیل از یک نقطه تفکری جوشیده و شکل میگیرد اما اگر آن تفکر نتواند با سطح عمومی مردم و لایههای بعدی خود ارتباط بگیرد و این استقبال نسبت به آن رویکرد وجود نداشته باشد، آن تفکر منزوی میشود.
🔸غیر از این حالت، فرهنگ غرب به نحو دیگری رخ داده است؛ به این صورت که ابتدا رنسانس در سطح هنر، در سطح زندگی عمومی مردم، در سطح سیاستمداران و در رقابت بورژواها با فئودالها و با کلیسا شکل گرفت و این مجموعه رقابتهای سهگانه منجر به این شد که یک سبکی از زندگی غالب بشود. این سبک زندگی، نوعی از تفسیر را نیاز داشت تا با مبنای فلسفی صورتبندی شوند و وجاهتی پیدا کنند.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕ تطبیق تاثیر نظام فکری بر وضعیت اجتماع در دوران انقلاب اسلامی :
🔻ما در دوران معاصر با هجمه یک فرهنگ دیگری به دوپارگی سبک زیست و زندگی مواجه هستیم و این سبک زندگی که از یک جهان دیگری الهام میگیرد که در سطح نظام دانایی و معرفتی و علمی ما در حال پمپاژ شدن است.
🔻در هجوم دنیای غرب، در ابتدا فلسفهشان منتقل نمیشود، بلکه لایههای میانیتر علومشان مثل علوم سیاسی، علوم اجتماعی منتقل میشود. این علوم نهتنها ضد وحی بلکه ضد عقل هم هستند؛ زیرا فرهنگ مدرن آشکارا منکر عقل است و عقل را به افق عقلانیت و دستساخت انسان تنزل داده است.
🔻اتفاقی که در هیچ فرهنگی سراغ نداریم. در غرب ما عقل نداریم بلکه عقلانیت داریم که آن هم یک برساخت و یک پدیده فرهنگی است.
🔻علم به یک قلمرو ابزاری تقلیل داده شده که در ابتدا یک هویت مستقل از فرهنگ برای خود قائل بود اما بعد معلوم شد که این معنای از علم بخشی از معنای فرهنگ است و علم نتوانست، معنای مستقل خودش را داشته باشد. این ویژگی جهان حاضر است.
🔻اگر فیلسوفان این فرهنگ(فرهنگ اسلامی) نبودند یا نظریهپردازان رابطه وحی خاتم را با زیست و زندگی جامعه تفسیر نمیکردند، این باعث میشد که در سلسلهمراتب علمی، فقه جایگاهی نداشته باشد.
🔻فقه بخش وسیع حکمت علمی است. چه کسی میتواند بگوید فقه امتداد جریان فلسفی ما نیست؟
🔻فلذا جریان علمی بین فلسفه و فرهنگ باید دائما برقرار باشد تا مسائل اجتماعی با ابتناء بر فلسفه حل شوند.
🔻در دوران معاصر ما این جریان باز هم حضور داشته است. بهطور خاص، ایران به دلیل عقبه شیعی خود و حوزه تعامل بین نقل و عقل و شهود که فیلسوفان دائما آن را تئوریزه میکردند و در مرحوم علامه طباطبایی، بحث قرآن و برهان و عرفان برجستهتر از همه سابقه تاریخیاش به فعلیت رسیده است.
🔻ایشان حکمت را امتداد داده و با آن زندگی کرده و همین امتداد موجب شده که ما در قرن بیستم، دو انقلاب را بتوانیم محقق کنیم و ایران به انقلابیترین کشور جهان تبدیل بشود.
🔻به واسطه امتداد فلسفه به عرصه اجتماع است که انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی محقق شده است؛ از همین جهت است که اگر فقه را از عرصه زیست و زندگی مردم برداریم، نه انقلاب مشروطه داریم و نه انقلاب اسلامی. فقهی که منجر به این دو انقلاب شده، امتداد فلسفه بوده است.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕بیان دقیقتر و تفصیلیتری از جایگاه فقه با دستگاه فلسفی:
🔸در واقع، اگر فیلسوفان این فرهنگ برداشته شوند و فیلسوفان مدرن به جای آنها بنشینند، شما دیگر فقهتان بیپناه میشود.
🔸یعنی اگر شما در حوزههای علمیه به جای بدایةالحکمه و نهایةالحکمه و این کلامی که دارید، کانت و نیچه را تدریس کنید، کاملا چیز دیگری در میآید. در امتداد آن مساله در علوم انسانی هم یک چیز دیگری میشود. حتی علوم اسلامی مانند اصول فقه، به یک روش هرمنوتیک مفسرمحور تبدیل میشود.
🔸به همین منوال، حتی دریافت نبوی هم یک تجربه صرفا بشری و برساخت تاریخی میشود. اگر توجه نداشته باشیم که علوم غربی اصلا بر مبنای فلسفی دیگری مستقر هستند و صرفا بین آنها جمع کنیم، گرفتار مغالطات بسیار شدیدی میشویم. غافل از اینکه اساسا فقه ما نمیتواند از اصول تاریخی و شیوه تفسیری خودش جدا شود.
🔸البته در گذشته دور، چون تجربه زیست فقه با متن اجتماع موافقت بیشتری داشته، بعضا یک سری پرسشها اساسا مطرح نبوده و نیاز نبوده است که فضای فقه ناظر به آنها
باز اندیشی شود .
▫️مصاحبه استاد پارسانیا با مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)
B2n.ir/m68288
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌 نحوه نظارت فلسفه بر علوم :
🔸در هر علمي به ويژه در علوم انسانی يک دسته مباني کلان فلسفي اعمّ از مباني هستيشناختي و انسانشناختي داريم که في الجمله در علم حاضرند و گاهي هم احساس ميکنيم که بالجمله حضور دارند.
🔸البته يک دسته از اين مباحث در علوم تجربي هم مطرح است و بنابراين ميتوان توسعه داد و گفت که مباني کلان فلسفي در علوم تجربی هم حضور دارد.
🔸اين مباني کلان فلسفي، همان فلسفه است که خودش را در اين علوم کشانده و در حال امتداد يافتن است.
🔸به عبارت ديگر ما يک دسته مسائل و مباني کلان هستيشناختي و انسانشناختي نظير نحوه وجود و چيستي داريم که هر علمي نيازمند به آن است اما نه در آن علم بلکه پيش از آن علم مورد بحث قرار ميگيرد و علم با استفاده از آنها پيش ميرود. تمام اينها مسائل فلسفي است و فلسفه بايد به آنها بپردازد و آنها را امتداد دهد.
🔸 علوم به گونه ديگري هم با فلسفه در ارتباطاند و فلسفه به شکل ديگري هم بر آنها نظارت دارد. به اين معنا که دستهاي از پرسشهاي فلسفي در هر علم وجود دارد که در واقع خلل و فرج آن علم است و فلسفه بايد آنها را تحليل و اثبات کند تا بعد مورد استفاده علوم قرار گيرد.
🔸گاهي بعضي مسائل همچنان به شکل خام در علم به کار ميروند، اين در مواردي است که هنوز خود فلسفه به آن مباحث نپرداخته و آنها را امتداد نداده است.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
🔻بنابراين امتداد بخشي فلسفه از يک منظر به مباحث کلان و نحوه وجود هر علم اختصاص دارد و از منظر ديگر به نگاه ناظرانهاي که فلسفه بايد نسبت به علم داشته باشد مربوط ميشود.
🔻يک منظر پساعلمي هم وجود دارد. به اين معنا که هر علمي -اعمّ از علوم تجربي و انساني- پس از پديد آمدن، پديدههايي را پيش رو دارد که فيلسوف ميتواند آنها را مورد بررسي و نقد قرار دهد و اين بررسي و نقد، در زمره کارهاي امتداد فلسفه به شمار بيايد. به تعبير ديگر اين مورد ناظر به آن مسألهاي است که علم آن را مطرح کرده است و عملاً از آن استفاده ميکند و ما ميتوانيم از آن نکتهاي بگيريم.
🔻بهعنوان مثال وقتي نظريه دورکيم را مورد بررسي ميدهيم، ميبينيم که اصالت فرد در کار او حذف شده است. در اينجا فيلسوف ميتواند اين پرسش را مطرح کند که چرا اينگونه شد؟ آيا اصالت فرد در بحث اصالت جامعه حذف ميشود؟ اين پرسش که پرسشي جدي براي فيلسوف است يک پرسش پساعلمي محسوب ميشود؛ يعني علم تشکيل شده و حرفي زده است ولي پيرامون آن هم ميتوان پرسشي را مطرح کرد.
🔻بنابراين فلسفه صرفاً پيش از شکلگيري علم بر آن نظارت نميکند بلکه پس از آن هم ميتواند حالت نظارت را داشته باشد. نتيجه اين نظارت ميتواند مادّه علم باشد و محصول اين تعامل، امتداد فلسفه است.
🔻بنابراين براي اينکه امتداد فلسفه محقق شود بايد اموري باشد که فلسفه با آنها مساس پيدا کند. طبيعتاً امور فلسفي فراواني در هر علم وجود دارد که فلسفه ميتواند به آنها بپردازد و اگر بخواهيم فلسفه را امتداد دهيم بايد به اين امور فلسفي علم پاسخ گوييم.
▫️نشست علمی استاد یزدانپناه (مجمع عالی حکمت اسلامی)
http://B2n.ir/b87816
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
هدایت شده از استاد حسن رحیمپور ازغدی
1402-10-01-sh1.mp3
14.85M
🔉#بشنوید
🔰سخنرانی استاد حسن رحیمپور ازغدی با موضوع: انتخابات مجلس، انتصاب به دست مردم (فلسفه انتخابات در نظام دینی)
نشست ("مردم سالاری" با کدام منطق؟) _ ۹۸
#طرحی_برای_فردا
#شبکه_یک
📅 پخش: ۱۴۰۲/۱۰/۰۱
🆔 @rahimpour
📌فلسفه الهی ریاست جمیع علوم را به عهده دارد :
🔸فلسفه الهي، رياست علوم ديگر را به عهده دارد زيرا گذشته از تأمين هستي موضوعات و مبادي تصديقيِ مسائل آنها، تعريف ديني بودن آنها را نيز به عهده دارد كه.
🔸فيلسوف الهي چونان بوعلي سينا(ره) كوشيد كه صبغهٴ الهي بودن وي، رياست ساير رشتههاي علمي او را عهدهدار باشد.
🔸لذا در تدوين فلسفهٴ اخلاق همانند فلسفه كلي مطالبي را مرقوم داشت كه رسالةالطير وي نموداري از آنچه به طور رصين و مرصوص در نمطهاي پاياني اشارات و تنبيهات نگاشتند ميباشد
🔸فيلسوف الهي دانشي را ميطلبد كه هستهٴ مركزي آن در تقوا نهفته است نه لُغَت، عُرْف، سنّت بُومي، محاورات مردمي و مانند آن، هر چند حرمت نهادن به اين امور در حدّ مناسب آنها سودمند است.
🔸 فلسفهٴ الهي، برابر دريافت ِ تعلّمي خود از وحي آسماني، انسان را مهاجر از دنيا به برزخ و از آنجا به قيامت ميداند و در برخورد وي با پديدهٴمرگ، انسان را پيروز ميشمارد يعني بشر مرگ را ميميراند نه آنكه مرگ او را بميراند.
🔸پيام قرآن حكيم اين است: ﴿كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ المَوْتِ﴾ نه «كلُّ نَفْسٍ يَذُوقها الموتُ» و روشن است كه ذائق، مَذُوق را هضم ميكند نه عكس آن و چون نَفْس در هماورد با پديدهٴ مرگ پيروز است و بعد از مردن زنده و پاينده است، رهتوشه اَبَد ميطلبد و تأمين آن بدون شناختِ راه و رونده و مقصد ميسور نيست.
🔸فلسفه الهي، هستيشناسي را وسيلهٴمعرفت اصول اعتقادي دين قرار ميدهد تا جريان توحيد و معاد و وحي و نبوت به مقدار توان بشري حل گردد.
🔸زندگي بدون معرفتِ آغاز و انجام جهان، سنگواره بيروح است كه همگان از آن ميگريزند ولي حيات آميخته با معرفتِ مبدء و اندوختهٴ شناختِ معاد و آويخته دانش وحي و نبوت همانند حَجَر جوشان است كه همگي آن را ميگزينند زيرا كوثر از آن ميتراود و عطش گياه و جانور و بشر با آن برطرف ميگردد.
▫️آبان 1388 آیت الله جوادي آملي
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌امتداد اجتماعی در فلسفه اسلامی:
🔸امتداد فلسفه به این معنا است که پرسشهای بنیادین در مورد ابعاد گوناگون زندگی به این دانش سپرده شده و پاسخ آنها را از این روش فکری طلب کرد.
🔸برای مثال تفکر در باب حکومت، سیاست و اقتصاد به پرسشهای اولیهای منجر میشود که گویی پیش از آن پرسشی وجود ندارد مانند این سوال که هدف از زندگی اقتصادی چیست. پاسخ به چنین پرسشهایی دانشی با قدرت فلسفه را مطالبه میکند.
🔸مکاتب مختلف فلسفی مانند فلسفه صدرایی، فلسفه سینایی و غیره فرآوردههایی در پاسخ به پرسشهای بنیادین زندگی انسانی در حوزه اجتماعی دارند.
🔸اختلاف اساسی بین مکاتب مختلف وجود دارد، به عنوان مثال مارکس قائل به وجود جامعه پرقدرت متمایز از مجموع افراد است و فردگرایان افراطی میگویند چیزی به نام جامعه وجود خارجی ندارد و هر چه هست فرد است.
🔸پاسخ به این سوال را میتوان در مکتب فلسفه اسلامی نیز جستجو کرد. امام خمینی(ره) مظهر این نوع تفسیر فلسفی از جهان بود و بر اساس همین تفسیر در مورد حیات خود و دیگران تصمیم میگرفت.
🔸امام(ره) بر اساس مبانی اساسی عرفانی معتقد بود که چیزی جز خدا وجود ندارد و همه چیز مظهر وجود خدا است و بر همین اساس تدابیر سیاسی و اجتماعی را مدیریت میکرد. میتوان گفت تداوم اجتماعی فلسفه اسلامی در پاسخ به پرسشهای اجتماعی در جهان معاصر را میتوان از سیره نظری و عملی امام خمینی(ره) آموخت.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
🔸دکارت که گفته میشود پدر دوران جدید غرب است به اینجا رسید که موضوع تفکر(اندیشیدن) باید موضوع تفکر باشد و ریاضیات یقینیترین روش برای تولید دانش است.
🔸دانشمندان و متفکران سایر علوم نیز این مسیر را ادامه دادند و علم را اساسا آن چیزی فرض کردند که به روش ریاضی قابل تولید باشد.
🔸متاسفانه فلسفه اسلامی در کشورهای اسلامی کمتر مبنای تولید دانش قرار میگیرد و این انقطاع مشکل بزرگی است که باید برای آن چارهای اندیشیده شود. مسئله این است که بخشی از جامعه علمی کشورهای اسلامی مقلد است و از خروجی جامعه علمی غربی بدون هیچ دخل و تصرف اساسی استفاده میکند.
🔸دانش در کشورهای اسلامی باید مبتنی بر یافتههای فلسفه اسلامی باشد و خروجی فلسفی انسان شناسی در جامعه علمی مبنا قرار بگیرد.
🔸امام خمینی(ره)، رهبر معظم انقلاب و سایر بزرگان فکری معاصر در هر دو حیطه فکری و عملی موفق بودند. به این معنا که هم در حوزه نظریه پردازی و هم در حوزه کنشگری فعال بوده و هستند. کنشگرانی هستند که هم حوزه زندگی فردی خود را رقم زدند هم به عنوان سیاستگذار جامعه را بر اساس دستگاه فلسفی اسلامی رهبری کردند. به عنوان مثال امام توان و هویت برجستهای برای فرد انسانی قائل است و معتقد است فرد میتواند عالمی را به هم بزند و بر همین اساس هم عمل میکند.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕متفکران معاصر اسلامی فلسفه را به حوزه حیات اجتماعی آوردند.
🔻 تدابیر اسلام در مورد زندگی انسان تماما در خصوص حیات اجتماعی انسان است چرا که هیچ عرصهای از زندگی انسان وجود ندارد که اجتماعی نباشد، این آموزهها و مانند این مطالبی است که به همت اندیشمندان و فیلسوفان اسلامی از فلسفه اسلامی برآمده است.
🔻اندیشمندان تلاش میکنند مبانی فلسفی اسلامی را به کار گرفته و در حوزههای تحلیل سیاسی، اجتماعی و نظریه پردازی علوم انسانی از آن استفاده کنند. میتوان گفت این مطالعات از این جهت بسیار امیدبخش و بی رقیب است. به نظر میرسد هر اندازه این دستگاه فکری با پرسشهای جدی و بنیادبرافکن مواجه شود خلاقانهتر عمل خواهد کرد. متفکران اسلامی باید از فضای آکادمیک محض بیرون آمده و در فضای حل مسئله قرار بگیرد. البته این به معنای صرف نظر از مبانی یا متد نیست بلکه باید از مبانی و متد خود در فضای حل مسئله استفاده کنند.
🔻توصیه به علاقهمندان به نگاههای فلسفی در چارچوب تفکر دینی این است که آثار علامه طباطبایی، امام خمینی(ره)، رهبر معظم انقلاب و متفکران معاصر اسلامی را مطالعه و زندگی کنند. زندگی و سیره نظری و عملی رهبر حکیم انقلاب یک تجربه چهل ساله عملی از این سیستم فکری است. گویی این تفکر خود را در سنت و سیره عملی رهبر انقلاب بروز داده است و این دستگاه کاملی از نظر و عمل است.
▫️رفیعی آتانی B2n.ir/m11627
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌آیا حکمت عملی میتواند در اداره جامعه و رسیدن به تمدن دینی مؤثر باشد؟
🔸حکمت عملی که یکی از شاخهها و اقسام فلسفۀ مطلق است، در تنظیم و شناخت فعل و کنشهای ارادی انسان در حوزه فردی و اجتماعی نقش دارد که هدفگذاری اساسی آن ایجاد سعادت و نیکبختی مبتنی بر اندیشه و فکر است.
🔸در طول تاریخ حکمت اسلامی، متأسّفانه به این شاخه، توجه کافی و لازم صورت نگرفت. در ابتدای تاریخ حکمت اسلامی، فارابی به نحو جدّی به این موضوع پرداخت و آن را مسأله اصلی و اساسی خود تلقّی کرد و بلکه آن را محور اندیشههای خود قرار داد. متأسّفانه بعد از وی، این موضوع پیگیری نشد و به تدریج حکمت عملی کمرنگ و کمفروغ باقی ماند.
🔸در برنامۀ آموزشی حکمی و فلسفی ما شاخۀ حکمت نظری بسیار پررنگ و پرفروغ است و با حجم وسیعی ارائه میشود. امّا متأسّفانه از حکمت عملی چیزی جز یک اسم عرضه نشده است.
🔸حال آنکه قهرمان این میدان “فارابی”، تصریح میکند که حکمت نظری بدون تتمیم با حکمت عملی فلسفۀ ناقصه یا فلسفۀ بتراء (دمبریده) است و به کمال خود دست نیافته است.
🔸به نظر میرسد برای ادارۀ جامعه و تمدّن و رسیدن به مرحلۀ تمدّن دینی یا هر تمدّن دیگری وجود یک نرمافزار لازم است. پرسش این است که این نرمافزار توسّط کدام دانش تأمین میشود؟ کدام دانش این نرمافزار را پدیدمیآورد؟
▫️ادامه دارد ...
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕ورود به حکمت عملی به معنای کنار گذاشتن حکمت نظری نیست باید از حکمت نظری در مبانی انسان شناسانه و هستی شناسانه استفاده کنیم.
🔻اساسا حکمت نظری پایه های آغازین ورود به حکمت عملی را فراهم میکند.
🔻حکمت عملی از صفر شروع نمیکند بلکه از شناخت هایی که حکمت نظری به آن میدهد آغاز میکند.
🔻بنابراین حکمت عملی برهانی است نه اعتباری در جزئیات نیز میتوانیم قوانین را بیاوریم به شرط اینکه علم آنرا فراهم آوریم .
🔻برای اداره یک جامعه دینی هم از حکیم و هم از فقیه باید استفاده شود.
🔻همانگونه که از فقها میخواهیم در فضای اندیشه اجتماعی و دینی نظر بدهند حکیم و فیلسوف نیز باید در این مسئله سهیم باشد.
🔻بعضی از تشخیص های مناسب ، با پشتوانه حکمت عملی و حکمت کلان هستند.
▫️ادامه دارد ...
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕حکمت عملی اساسأ قواعد کلان مربوط به حوزه عمل است و به همین دلیل یابنده آن عقل عملی ذات یاب میگویند به این معنا که حقایقی را میابد و قواعد کلی از آنها به دست میدهد .
🔻به همین دلیل این امکان وجود دارد که از آن اخلاق برآید همچنان که میبینیم علم اخلاق فلسفی چنین تلاشی میکند .
🔻عقل تدبیری اگر خوب پخته شود فضاهای مدیریتی را به خوبی پوشش خواهد داد .
🔻تمام سازندگی ها کنش ها و تمام آنچه را که با آن حوزه انسانی خود اعم از تمدن جامعه و ... را میسازیم منوط به حکمت عملی است .
🔻آنچه انسان را تحریک میکند به ویژه در جایی که نیاز عقلانیت او تامین شده عقل عملی است ، ساخت انسان ، ساخت جامعه و تمدن منوط به عقل عملی است که پرداختن به آن اهمیت دارد.
▫️جامع مطالب در ...👇
༺ #مدرسه_مجازی_عروج༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
چیستی حکمت علمی و ضرورت احیاء آن.pdf
622.1K
📌محورهای نشست چیستی حکمت علمی و ضرورت احیاء آن با ارائه استاد یزدانپناه و دکتر محسن جوادی :
▫️چیستی حکمت عملی.
▫️امکان تحقّق حکمت عملی با توجّه به موضوع آن.
▫️ضرورت احیاء حکمت عملی.
▫️حکمت عملی و شریعت نبوی.
▫️حکمت عملی و علوم انسانی.
▫️و ارائه سیر مطالعاتی در حوزه حکمت علمی.
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌فلسفه اسلامی نیازمند تحول است :
🔸فلسفه در معنایی بسیط، تفکر و عُمق اندیشیِ روشمند درباره کلیترین و اساسیترین مسائل هستی است و مقصد آن دست یابی به حقیقت است .
🔸در واقع، این امتیاز و ویژگی اختصاصی انسان است که میتواند مستقل، آزادانه و بدون هرگونه سقف و محدودیتی درباره کلیترین مسائل عالم فکر کند و از طریق دست یابی به نتایج قطعی یا نیمه قطعی، حیات خود را از پوچی و بی معنایی نجات دهد .
🔸هر انسانی بالقوه یک متفکر است اما این فلسفه است که میدان تفکر را برای انسان بوجود میآورد؛ یعنی فلسفه با پرورش فکر و به فعلیت رساندن ظرفیت فکری انسان و چرخاندن نگاه انسان از زمین به آسمان، فرصت تفکر و عمق اندیشی درباره هستی را برای انسان فراهم میکند.
🔸نباید فلسفه را در حد روش تنزل داد اما روشن است که فلسفه با روش خود گره خورده است یعنی فلسفه آنگاه فلسفه است که روش آن یعنی روش استدلال عقلی که مبتنی بر بدیهیات عقل فطری است، مفقود یا منزوی نباشد .
🔸 به تعبیر ابن سینا، فلسفه آگاهی به حقایق اشیاء است و لذا نقطه کانونی در فلسفه، درک ذات و حقیقت موجودات است نه روابط و کارکرد موجودات؛ بر این اساس، اگر هم فلسفه وارد روابط علّی و معلولی موجودات میشود، هدف آن فهم کُنه و ذات موجودات و پرده برداری از حقیقت است نه دست یابی به قوانین حاکم بر حیات و بقاء موجودات که علم عهده دار آن است.
▫️ادامه دارد ..
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
⭕ با وجود تفکیک علم از فلسفه، اگر به نوع پرسهای متداولی که امروز به نام پرسشهای فلسفی در دنیا مطرح میشود دقت شود ، خیلی از این پرسشها اساساً پرسش فلسفی نیست.
🔻در واقع، وقتی فلسفه به نفس تفکر و ژرف اندیشی، یا به نفس روش عقلی معنا میشود، طبیعی است که هر پرسشی که پاسخ آن نیازمند تفکر یا به کارگیری روش عقلی است، پرسش فلسفی قلمداد می شود.
🔻از طرف دیگر، نباید دگردیسی فلسفه بوسیله علم مدرن را نادیده گرفت. این دگردیسی موجب شده تا نه تنها موضوع، بلکه هدف و روش فلسفه تغییر کند و هر پرسشی که در مواجهه علم با زندگی بشر دچار سردرگمی قرار میگیرد، پرسش فلسفی محسوب شود بطوریکه دکارت معتقد بود فلسفه شامل هر چیزی است که ذهن انسانی میتواند بداند، هم به عنوان راهنمای زندگی، هم برای حفظ سلامتی و هم برای کشف همه انواع مهارتها.
🔻 آنچه مسلم است، نه فلسفه کلید همه معماهای ریز و درشت انسان است و نه اساساً قادر است که چنین نقشی را به عهده داشته باشد. ویژگیهای پرسش فلسفی را میبایست بر حسب موضوع و قلمرو فلسفه مشخص کرد.
🔻فیلسوفان مسلمان موضوع فلسفه را موجود به ما هو موجود یا حقیقت وجود و احکام آن تعیین میکنند. با این ملاحظه، توقع از فلسفه برای پاسخگویی مستقیم به هرگونه پرسش فکریای، توقع به جایی نیست هرچند اساس هرگونه تفکر و هرگونه علمی به فلسفه برمیگرد .
🔻یک پرسش فلسفی چند ویژگی عمده دارد؛ کلی است(اساسی یعنی هستی شناختی است)؛ مختص به فلسفه و روش فلسفی است یعنی به دنبال کشف حقیقت میباشد.
▫️ادامه دارد...
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742
📌چشم انداز جامعه بدون فلسفه :
🔸در اینجا وقتی از فلسفه صحبت میشود منظور فلسفه سنتی و در موارد خاص، فلسفه اسلامی است. فقدان یا به ضعف کشیده شدن فلسفه هرچند راه را برای مادی زدگی باز میکند، اما ویروس خطرناک بیمعنایی و پوچی را چنان بر حیات انسان مسلط میکند که چیزی از ارزشهای انسان باقی نمیماند.
🔸واقعیت این است که با وجود استقلال فلسفه از دین، نمیتوان نسبت به خدمات متقابل فلسفه و دین بیتفاوت بود. از یک سو فلسفه وامدار اسلام است و در نبود اسلام فلسفه در بیراهه ها متوقف میشود.
🔸از دیگر سو، اگر تفکر فلسفی به جامعه اسلامی پا نمیگذاشت، کمتر فرصت بسط و تعمیق معارف اسلامی و در نتیجه، امکان حفظ و صیانت از آن بوجود می آمد. اگر به تاریخ اسلام دقت کنیم، اوج گیری فکری و به تبع آن، رشد اجتماعی و تمدنی مسلمانان عموماً با رشد فلسفه اسلامی در عالم اسلامی مقارن بوده است.
🔸در نقطه مقابل، هرکجا صحبت از انحطاط و عقب ماندگی است، هر کجا صحبت از سلطه پذیری و تحقیر است، و هرکجا باب امام ستیزی باز است، در آنجا یکه تازی جریانهای ضد عقلی و متحجر بر جامعه اسلامی آشکار است.
🔸یکی از شاخههای تحجر اخباریگری است که بیش از همه در شیعه رواج پیدا کرد. بحث اصلی اخباریها این بود که از ادله اربعه تنها سنت دارای حجیت است و راه فهم قرآن فقط از سنت می گذرد.
🔸هرچند حذف قرآن خود مصیبتهای بزرگی را بوجود آورد، لکن حذف عقل از منابع استنباط نه تنها باب خیلی از تکالیف عقلی را بست بلکه ابزار فهم روشمند و عمیق سنت را هم گرفت و ظاهر گرایی در فهم سنت را رواج داد.
🔸اگر کمی دقیق شویم، متوجه خواهیم شد که اگر اخباریگری در عالم اسلام از رشد باز نمیایستاد، امروز جامعه اسلامی در ناکجا آباد قرار داشت. نه از اسلام به جز قشر و ظاهر چیزی باقی مانده بود و نه از سنت پبامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع)، اثری جز زنجیرهای از برداشتهای موهوم و موهن باقی مانده بود.
🔸نه دیگر امکان صحبت کردن از فقه پویای شیعی وجود داشت و نه اساساً چشم اندازی برای تجدید حیات دینی قابل ترسیم بود.
🔸اغلب جریانهای انحرافی در طول تاریخ اسلام مستقیم یا غیر مستقیم، محصول ضدیت کور با فلسفه و فربه کردن تفکرات اخباری و قشریگراست و بیشترین نفوذ دشمن در جامعه اسلامی هم از چنین مسیری بوده است .
🔸لذا نباید اجازه داد مجدداً جریانهای ضد فلسفی در دنیای اسلام مسلط شود چراکه شک نباید کرد غیبت فلسفه، جامعه اسلامی را به انحطاط میکشد.
▫️ادامه دارد ...
༺ #مدرسه_مجازی_عروج ༻
https://eitaa.com/joinchat/1943994703C1b249b0742