گیاهان چگونه با انجام محاسبات ریاضی پیش می‌روند؟ بسیاری از ویژگی‌های دیده شده در دانه‌های گیاهان (گل آفتاب‌گردان) از الگوهایی پیروی می‌کنند که با جمله‌های دنباله‌ی اعداد فیبوناچی تطابق دارد. جالب است بدانید، هر عدد از این دنباله، حاصل جمع دو جمله‌ پیش از خود است. به این ترتیب 1، 2، 3، 5، 8، 13، 21، 34 و… چند جملهی اول این دنباله‌ی معروف هستند. محققان نشان داده‌اند، پیروی از این الگوها سبب بهینه شدن پیکربندی اندام‌های گیاهی مانند گل‌ها، برگ‌ها و دانه‌ها می‌شود. بنابراین گیاهان باید بیش‌ترین دست‌رسی به نور و مواد مغذی داشته باشند، چون ادامه حیات گیاهان به نور و مواد مغذی وابسته است. اکنون می‌خواهیم بفهمیم، گیاه چگونه و به چه ترتیبی باید رشد کند که با این ریخت‌شناسیِ بهینه، هم‌خوانی داشته باشد. با توجه به مقاله‌ای که در Review Letters Physical منتشر شده، ممکن است نتیجه پیروی از الگوهای فیبوناچی از وجود مکانیسم فیزیکی، زیست‌شیمیایی بنیادین و نهفته در روند رشد گیاهان باشد. رشد گیاهان مطابق با محاسبات ریاضی متیو پنی‌بِیکر (Matthew Pennybacker)، الن سی و نیووِل (Alan C. Newell) از دانشگاه آریزونا درباره سرِ یک گل آفتاب‌گردان پژوهش کرده‌اند؛ دانه‌های آفتاب‌گردان در قسمت سر گیاه به شکل چنبره‌ای و در حاشیه ناحیه مرکزی رشد می‌کنند. این ناحیه‌ی مرکزی که در گیاه‌شناسی به آن «بخشینه» گفته می‌شود، از سلول‌هایی تمیزناپذیر ساخته شده‌اند. تحقیقات به‌ دست آمده سندی بود که گیاهان را ازجمله زیباترین شگفتی های ریاضی بدانیم. با اضافه‌شدن دانه‌های تازه در قسمت سر، شعاع چنبره‌ها کم‌کم با روند کاهشی همراه است تا زمانی که سرِ آفتاب‌گردان کاملا پر شود. بدین‌گونه دانه‌های آفتاب‌گردان به صورت یک‌جا از چنبره‌های هم‌مرکز، سرِ آفتاب‌گردان را پر می‌کنند. نتیجه شگفت‌انگیز دیگر این است که دانه‌های آفتاب‌گردان، چنبره‌های ساعت‌گرد و پاد ساعت‌گرد می‌سازند؛ شمارِ این دو دسته چنبره (ساعت‌گرد و پاد ساعت‌گرد)، همواره دو عدد پیاپی از دنباله‌ فیبوناچی است. این چرخه‌ جذاب از شگفتی های ریاضی محسوب می‌شود که کم‌تر کسی به این محاسبه توجه می‌کند.

منبع: https://karatadris.com/mathematical-wonders/